از نفت 117 دلاری تا نگرانی از هوش مصنوعی؛ ریسک‌گریزی چطور بازارهای جهانی را فراگرفت؟

به گزارش اکوایران، بازارهای جهانی در پایان هفته با تشدید نگرانی‌های ژئوپلیتیک و افزایش تردیدها درباره بازده سرمایه‌گذاری‌های سنگین در هوش مصنوعی مواجه شدند.

قیمت نفت برنت روز جمعه، ۲۳ اکتبر، با افزایش 4 درصدی به بالای 117 دلار در هر بشکه رسید؛ بالاترین سطح از اواخر آوریل. نگرانی از اختلال در عرضه انرژی خاورمیانه و افزایش نگرانی‌های تورمی، هم‌زمان با فشار فروش در سهام فناوری، فضای بازارها را تحت تأثیر قرار داد.

تنش‌های خاورمیانه، محرک جهش قیمت نفت

افزایش تنش‌ها میان آمریکا و ایران، نگرانی سرمایه‌گذاران درباره امنیت عرضه نفت از خاورمیانه را تشدید کرده است. موضع‌گیری‌ها و تهدیدهای اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، احتمال ازسرگیری حملات نظامی را به یکی از نگرانی‌های اصلی بازار تبدیل کرده است. هم‌زمان، حملات حوثی‌ها به اهدافی در عربستان سعودی، از جمله تأسیسات مرتبط با صنعت نفت، بر نگرانی‌ها درباره امنیت زیرساخت‌های انرژی منطقه افزوده است.

افزایش قیمت انرژی تنها به معنای رشد هزینه سوخت نیست؛ این روند می‌تواند هزینه تولید و حمل‌ونقل را بالا ببرد و بار دیگر انتظارات تورمی را تقویت کند. در چنین شرایطی، احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو آمریکا در میان سرمایه‌گذاران تقویت می‌شود.

بازگشت نگرانی درباره سودآوری شرکت‌های هوش مصنوعی

در بازار سهام آمریکا، افزایش قیمت نفت فشار مضاعفی بر شاخص‌ها وارد کرد. شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ روز جمعه ۰.۵ درصد افت کرد و داوجونز بیش از یک درصد کاهش یافت. هرچند فشار فروش در بخشی از سهام فناوری نسبت به جلسات قبل کاهش یافته بود. شاخص تولیدکنندگان تراشه نیز افزایش روزانه را تجربه کرد، اما همچنان طولانی‌ترین روند افت هفتگی خود از نوامبر را ثبت کرد.

یکی از عوامل مؤثر بر نگرانی سرمایه‌گذاران، گزارش مالی متا بود. این شرکت در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ درآمد ۶۴.۶ میلیارد دلاری ثبت کرد که ۲۶ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل بود. درآمد تبلیغاتی به ۶۳.۱ میلیارد دلار رسید و تعداد کاربران فعال روزانه در خانواده پلتفرم‌های متا نیز به ۳.۶۴ میلیارد نفر افزایش یافت. با این حال، عملکرد بهتر از انتظار در بخش درآمد نتوانست نگرانی‌ها درباره هزینه‌های فزاینده هوش مصنوعی را برطرف کند.

جریان نقدی آزاد متا در این فصل برای نخستین‌بار در حدود یک دهه گذشته منفی شد و به منفی ۲.۱۲ میلیارد دلار رسید. مخارج سرمایه‌ای شرکت، شامل پرداخت‌های مرتبط با اجاره‌های مالی، به حدود ۳۴.۹ میلیارد دلار افزایش یافت. همچنین، هزینه‌ها و مخارج کل شرکت با رشد ۶۸ درصدی نسبت به سال قبل به ۵۱.۶ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که البته شامل هزینه حقوقی یک‌باره حدود ۹.۹ میلیارد دلاری نیز می‌شود.

این ارقام پرسش مهمی را برای سرمایه‌گذاران مطرح می‌کند: آیا درآمد حاصل از توسعه هوش مصنوعی با سرعت کافی افزایش خواهد یافت تا هزینه ساخت مراکز داده، توسعه زیرساخت و خرید توان پردازشی را جبران کند؟ در واقع، نگرانی بازار صرفاً درباره رشد درآمد نیست، بلکه به فاصله میان سرمایه‌گذاری امروز و بازده مالی آینده مربوط می‌شود. این تردیدها می‌تواند ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری را تحت فشار قرار دهد؛ به‌ویژه شرکت‌هایی که بخش مهمی از ارزش بازارشان بر تداوم رشد سریع تقاضا برای هوش مصنوعی استوار است.

افزایش بازده اوراق و فشار بر طلا و نقره

در بازار اوراق قرضه، بازده اوراق ۱۰ساله خزانه‌داری آمریکا روز جمعه با افزایش ۳ واحد پایه‌ای به ۴.۹۹۹ درصد رسید. با این حال، روند نزولی بازده اوراق در جلسات پیشین نشان می‌داد که بخشی از سرمایه‌گذاران در واکنش به نگرانی‌های مربوط به سودآوری شرکت‌های فناوری، از دارایی‌های پرریسک فاصله گرفته و به اوراق دولتی روی آورده‌اند.

در مجموع، بازار اوراق میان دو نیروی متضاد قرار گرفته است: از یک سو، نگرانی از تورم ناشی از افزایش قیمت نفت می‌تواند بازده اوراق را بالا ببرد؛ از سوی دیگر، افزایش عدم‌اطمینان اقتصادی و کاهش تمایل به ریسک می‌تواند تقاضا برای اوراق امن را تقویت کند.

طلا و نقره نیز تحت فشار قرار گرفتند. قیمت طلا با افت ۰.۷۲ درصدی به زیر ۴ هزار دلار در هر اونس رسید و نقره بیش از یک درصد کاهش یافت و به کمتر از ۵۴ دلار سقوط کرد. افزایش نگرانی از تورم انرژی و احتمال سخت‌گیرانه‌تر ماندن سیاست پولی آمریکا می‌تواند هزینه فرصت نگهداری فلزات گران‌بها را بالا ببرد و مانع رشد قیمت آنها شود.

در بازار ارز، شاخص دلار آمریکا با رشد ۰.۱۳ درصدی به ۱۰۱.۷۵۱ واحد رسید. تقویت انتظارات درباره احتمال افزایش نرخ بهره یا به‌تعویق‌افتادن کاهش آن، از عوامل حمایت‌کننده دلار بود.

در مجموع، تحولات پایان هفته نشان می‌دهد که مسیر بازارهای جهانی به‌طور فزاینده‌ای به تعامل میان ریسک ژئوپلیتیک، قیمت انرژی و پایداری سودآوری سرمایه‌گذاری‌های فناوری وابسته شده است. تداوم افزایش قیمت نفت می‌تواند انتظارات تورمی را تقویت کند؛ در حالی که تردید درباره بازده سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی همچنان ظرفیت ایجاد نوسان در سهام، اوراق قرضه و بازار ارز را دارد.