روش ساده اما موثر ۲ پیرمرد اوماهایی؛ توجه به کیفیت سود به‌جای هیجان
نیر کایاسار کارشناس امور مالی در یادداشتی که در بلومبرگ منتشر شده، با بررسی راهبرد سرمایه‌گذاری وارن بافت و چارلی مانگر در دوران شکل‌گیری و فروپاشی حباب دات‌کام، به درس‌های این تجربه برای سرمایه‌گذاران در عصر هوش مصنوعی پرداخته است. او معتقد است تمرکز بر کیفیت و پایداری سودآوری شرکت‌ها، به‌جای پیروی از هیجانات ناشی از ظهور فناوری‌های جدید، می‌تواند ضمن کاهش ریسک سرمایه‌گذاری، زمینه کسب بازدهی مطلو
به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران(سنا)، نیر کایاسار در بلومبرگ نوشت: با پیشرفت هوش مصنوعی، تسلط روزافزون آن بر بازارهای مالی و خلق ثروت‌های جدید، اغلب به این ۲ سرمایه‌گذار افسانه‌ای فکر می‌کنم. به دهه ۱۹۹۰ بازمی‌گردم و تصور می‌کنم که چگونه این ۲ نفر با شگفتی ظهور اینترنت را تماشا می‌کردند، فناوری جدیدی که جهانی تازه، زبانی نو و ثروت‌هایی عظیم خلق می‌کرد.
بسیاری از سرمایه‌گذاران امروز، با ظهور هوش مصنوعی، همان تجربه را دوباره از سر می‌گذرانند. وارن بافت که اوایل سال جاری از ریاست هیات‌مدیره شرکت برکشایر هاتاوی کناره‌گیری کرد و چارلی مانگر که در سال ۲۰۲۳ درگذشت، طبیعتاً دیگر نمی‌توانند نمونه‌هایی فعال برای سرمایه‌گذاران باشند. با این حال، نحوه عبور آن‌ها از انقلاب فناوری پیشین و نتایجی که تصمیم‌هایشان پس از گذشت سال‌ها به همراه داشت، درس‌های ارزشمندی در اختیار ما قرار می‌دهد.
مشکل اصلی بافت و مانگر این بود که فعالیت آن‌ها بر کسب بازدهی بالاتر از بازار استوار بود، هدفی که تحقق آن در اواخر دهه ۱۹۹۰، بدون سرمایه‌گذاری در سهام شرکت‌های فناوری و به‌ویژه شرکت‌های مرتبط با اینترنت، تقریباً غیرممکن به نظر می‌رسید. اما آن‌ها نیز مانند بیشتر سرمایه‌گذاران، برنامه‌نویس یا مهندس نبودند. همان‌طور که خودشان صادقانه اعتراف می‌کردند، درک کاملی از تحولات جاری و مسیری که این فناوری در پیش گرفته بود، نداشتند. بنابراین، از سرمایه‌گذاری در شرکت‌های اینترنتی صرف‌نظر کردند. نتیجه نیز قابل پیش‌بینی بود. در دوران رونق شرکت‌های اینترنتی یا حباب دات‌کام، عملکرد بازار سهام و به‌ویژه بخش فناوری، به‌مراتب بهتر از سهام برکشایر هاتاوی بود.
وفاداری به شرکت‌های سودآور به‌جای دنبال کردن تب فناوری
بافت و مانگر در مقابل، تصمیم گرفتند به راهبرد همیشگی خود وفادار بمانند، یعنی سرمایه‌گذاری در شرکت‌هایی با فعالیت باثبات و سودآوری بالا. این رویکرد عملاً شرکت‌های اینترنتی را از گزینه‌های سرمایه‌گذاری آن‌ها حذف می‌کرد و در عوض، شرکت‌های باسابقه‌ای مانند امریکن اکسپرس، کوکاکولا، فردی مک، گایکو، ژیلت و ولز فارگو را در اولویت قرار می‌داد. البته سهام این شرکت‌ها ارزان نبود. شرکت‌های باکیفیت به‌ندرت با قیمت‌های پایین معامله می‌شوند.
در مجموع، سهام موجود در پرتفوی برکشایر با ارزشیابی حدود ۵۰ درصد بالاتر از شاخص اس‌اندپی۵۰۰ معامله می‌شدند، اما در مقابل، سودآوری آن‌ها نیز ۲ برابر شرکت‌های این شاخص بود. این راهبرد امروزه با عنوان سرمایه‌گذاری مبتنی بر کیفیت (Quality Investing) شناخته می‌شود.
وفاداری بافت و مانگر به معیار کیفیت، زمانی که حباب اینترنت در سال ۲۰۰۰ ترکید، به تصمیمی هوشمندانه و موفقیت‌آمیز تبدیل شد. نکته شگفت‌آور این بود که در بازار نزولی پس از ترکیدن حباب، زمانی که شاخص اس‌اندپی۵۰۰ نیمی از ارزش خود را از دست داد و شاخص نزدک ۱۰۰ با تمرکز بالا بر سهام فناوری سقوطی به‌مراتب شدیدتر را تجربه کرد، برکشایر هاتاوی توانست بازده مثبت کسب کند.
عملکرد برکشایر از این جهت شگفت‌انگیزتر بود که حتی شاخص کیفیت سهام آمریکا متعلق به ام‌اس‌سی‌آی نیز در همان دوره کاهش یافت. بافت و مانگر به‌خوبی می‌دانستند چگونه سهام مناسب را انتخاب کنند.
هزینه‌ای که بافت و مانگر بابت نادیده گرفتن فناوری پرداختند
با این حال، گذشت زمان چندان به نفع آن‌ها نبود. برخی استارتاپ‌های اینترنتی به شرکت‌هایی عظیم با توانایی سودآوری فوق‌العاده تبدیل شدند. از جمله می‌توان به آلفابت، شرکت مادر گوگل، و آمازون اشاره کرد.
بافت و مانگر در شناسایی ظرفیت این شرکت‌ها تأخیر داشتند و همین مسئله برای آن‌ها هزینه‌ساز شد.
از سال ۱۹۹۶ تاکنون، بازده سهام برکشایر هاتاوی تقریباً هم‌سطح شاخص اس‌اندپی۵۰۰ بوده است، اما عملکرد سالانه آن یک واحد درصد کمتر از شاخص کیفیت و بیش از ۳ واحد درصد پایین‌تر از شاخص نزدک ۱۰۰ بوده است.
نخستین سرمایه‌گذاری قابل‌توجه برکشایر در بخش فناوری، سال‌ها بعد و در سال ۲۰۱۱ انجام شد، زمانی که این شرکت به انتخاب شخص بافت، سهام شرکت IBM را خریداری کرد. پس از آن، در سال ۲۰۱۶، سرمایه‌گذاری در سهام اپل آغاز شد. این تصمیم ابتدا به ابتکار تاد کامبز و تد وشلر، دو مدیر سرمایه‌گذاری زیرمجموعه برکشایر، اتخاذ شد. در سال‌های اخیر نیز آلفابت به جمع سرمایه‌گذاری‌های این شرکت اضافه شده است. با وجود این، وزن سهام فناوری در پرتفوی برکشایر همچنان در مقایسه با شاخص اس‌اندپی۵۰۰ و شاخص کیفیت«ام‌اس‌سی‌آی» پایین است.
برکشایر هیچ سهمی در شرکت‌های مایکروسافت، انویدیا و متا پلتفرمز ندارد، در حالی که این ۳ شرکت از ۵ دارایی بزرگ شاخص کیفیت ام‌اس‌سی‌آی محسوب می‌شوند. با نگاه به گذشته می‌توان گفت، بافت و مانگر لزوماً نیازی نداشتند اطلاعات بیشتری درباره اینترنت داشته باشند. آن‌ها فقط باید به اجرای مستمر راهبرد خود ادامه می‌دادند. دلیل تسلط بخش فناوری بر بازار سهام این است که این بخش به سودآورترین بخش اقتصاد تبدیل شده است.
اگر بافت و مانگر همچنان مسیر رشد سودآوری شرکت‌ها را دنبال می‌کردند، می‌توانستند سهام تعداد بیشتری از شرکت‌های بزرگ فناوری را زودتر به سبد دارایی خود اضافه کنند.
چرا نباید برای سرمایه‌گذاری در فناوری بیش از حد عجله کرد؟
البته این به معنای خرید زودهنگام سهام شرکت‌های فناوری نیست. اصرار بر سودآوری بالا و باثبات، همان معیاری که بافت و مانگر در دهه ۱۹۹۰ بر آن تأکید داشتند و اساساً در تعریف سرمایه‌گذاری مبتنی بر کیفیت نیز وجود دارد، به معنای چشم‌پوشی از بخشی از رشد اولیه قیمت سهام است. در مقابل، این رویکرد کمک می‌کند سرمایه‌گذاران از ورود به شرکت‌های نوپایی که هرگز به سودآوری پایدار نمی‌رسند، اجتناب کنند. اما درباره شاخص نزدک ۱۰۰ نمی‌توان همین ادعا را مطرح کرد.
این شاخص بزرگ‌ترین شرکت‌های غیرمالی پذیرفته‌شده در بورس نزدک را، صرف‌نظر از میزان سودآوری آن‌ها، در بر می‌گیرد. به همین دلیل، سرمایه‌گذاری مبتنی بر شاخص نزدک ۱۰۰ در مقایسه با راهبرد مبتنی بر کیفیت، با ریسک بیشتری همراه است.
از دوران رونق اینترنت تاکنون، شرکت‌های فناوری بخش غالب شاخص نزدک را تشکیل داده‌اند. این تمرکز در نهایت به سود سرمایه‌گذاران تمام شد، زیرا فناوری پیروز میدان بود. اما نتیجه می‌توانست کاملاً متفاوت باشد.
برتری سرمایه‌گذاری مبتنی بر کیفیت در بازدهی تعدیل‌شده با ریسک
نقش راهبرد کیفیت در مهار ریسک، به‌خوبی در داده‌های تاریخی قابل مشاهده است. در ۳ دهه گذشته، نوسان‌پذیری شاخص کیفیت حدود ۴۰ درصد کمتر از شاخص نزدک ۱۰۰ و ۲۵ درصد پایین‌تر از سهام برکشایر هاتاوی بوده است. از منظر بازده تعدیل‌شده براساس ریسک، شاخص کیفیت با اختلاف قابل‌توجهی عملکرد بهتری نسبت به اس‌اندپی۵۰۰، نزدک و برکشایر داشته است. در میان این گزینه‌ها، برکشایر از نظر بازده تعدیل‌شده با ریسک ضعیف‌ترین عملکرد را ثبت کرده است.
پرسش‌های قدیمی درباره اینترنت، این بار درباره هوش مصنوعی
پرسش‌هایی که امروز درباره هوش مصنوعی مطرح می‌شوند، تقریباً همان پرسش‌هایی هستند که سرمایه‌گذاران در دوران ظهور اینترنت با آن‌ها مواجه بودند. آیا این فناوری مشاغل جدید ایجاد خواهد کرد یا مشاغل موجود را از بین خواهد برد؟
آیا ارزش اقتصادی ایجادشده توسط این فناوری نصیب مصرف‌کنندگان می‌شود یا شرکت‌ها؟ و مهم‌تر از همه برای سرمایه‌گذاران، کدام شرکت‌ها در نهایت سود حاصل از این تحول فناوری را تصاحب خواهند کرد؟
پاسخ دادن به این پرسش‌ها امروز آسان‌تر از ۳ دهه پیش نیست، زمانی که بافت و مانگر با ابهام‌های مشابهی روبه‌رو بودند. با این حال، گزینه‌های پیش روی سرمایه‌گذاران تغییر چندانی نکرده است. شرکت‌های اسپیس‌ایکس، آنتروپیک و اوپن‌ای‌آی که می‌توان آن‌ها را ۳ شرکت پیشرو در حوزه هوش مصنوعی دانست، همچنان با آینده‌ای نامطمئن مواجه‌اند. اسپیس‌ایکس هنوز به سودآوری مستمر نرسیده است، در حالی که آنتروپیک و اوپن‌ای‌آی زیان‌های سنگینی ایجاد می‌کنند. بنابراین، دستیابی این شرکت‌ها به سودآوری پایدار به‌هیچ‌وجه تضمین‌شده نیست.
با وجود این، اسپیس‌ایکس هم‌اکنون یکی از اعضای مهم شاخص نزدک ۱۰۰ است. انتظار می‌رود آنتروپیک نیز پس از عرضه عمومی سهام خود در اواخر همین ماه به این شاخص اضافه شود و احتمالاً اوپن‌ای‌آی نیز با فاصله چندانی از آن عقب نخواهد بود.
در چنین شرایطی، شاخص نزدک از همان مراحل اولیه در معرض عملکرد این شرکت‌ها قرار می‌گیرد و در صورت پیروزی آن‌ها در رقابت هوش مصنوعی، می‌تواند از رشد چشم‌گیر ارزش سهامشان بهره‌مند شود.
راهبرد کم‌ریسک‌تر: منتظر سودآوری بمانید
گزینه مطمئن‌تر آن است که سرمایه‌گذاران منتظر بمانند و ببینند کدام شرکت‌ها واقعاً موفق به کسب سود خواهند شد. بسیاری از باکیفیت‌ترین شرکت‌های بازار هم‌اکنون نیز از پیشگامان هوش مصنوعی هستند. انویدیا، مایکروسافت، آلفابت، آمازون و متا از جمله این شرکت‌ها محسوب می‌شوند. با پیشرفت هوش مصنوعی، شرکت‌های بیشتری به این فهرست اضافه خواهند شد. حتی ممکن است برخی از شرکت‌های محبوب و آینده‌دار هوش مصنوعی که امروز هنوز زیان‌ده هستند، در آینده به جمع شرکت‌های باکیفیت و سودآور بپیوندند.
سرمایه‌گذاری مبتنی بر کیفیت، راهبردی است که از دوران ظهور اینترنت تاکنون توانسته عملکردی بهتر از بازار داشته باشد. این موفقیت عمدتاً از طریق تمرکز بر سودآورترین شرکت‌های فناوری حاصل شده است، بدون آنکه سرمایه‌گذاران ناچار باشند نوسانات شدید و اضطراب‌آوری را تحمل کنند که معمولاً با سرمایه‌گذاری مستقیم و متمرکز در سهام فناوری همراه است. احتمال زیادی وجود دارد که این راهبرد در دوران هوش مصنوعی نیز به همان اندازه مؤثر باشد. وارن بافت و چارلی مانگر به‌خوبی می‌دانستند چگونه از سرمایه خود محافظت کنند.
منبع: سنا