مدیرکل آفریقای وزارت خارجه: محور جدید همکاری‌های ایران و آفریفا مبتنی بر تولید مشترک است

به گزارش تجارت نیوز، اکبر خسروی‌نژاد، مدیرکل آفریقای وزارت امور خارجه، در نخستین نشست ملی همکاری‌های کشاورزی ایران و آفریقا، با اشاره به روند توسعه مناسبات اقتصادی دو طرف اظهار کرد: الگوی همکاری اقتصادی ایران و آفریقا در سال‌های اخیر بر سه محور اصلی شامل همایش‌های ایران و آفریقا برای تصمیم‌گیری‌های راهبردی، نشست‌های استانی برای شناسایی ظرفیت‌های هر استان و نشست‌های کشوری برای شناخت بازارهای هدف در کشورهای آفریقایی استوار بوده است.

وی افزود: پس از تجربه برگزاری نشست استانی یزد در تیرماه امسال، امروز شاهد شکل‌گیری ضلع چهارم این الگو، یعنی نشست‌های ملی موضوعی و تخصصی هستیم که نخستین نمونه آن، نشست ملی همکاری‌های کشاورزی ایران و آفریقاست.

مدیرکل آفریقای وزارت امور خارجه با تشریح ضرورت برگزاری نشست‌های تخصصی بیان کرد: در نشست‌های استانی، ظرفیت‌های یک استان مورد بررسی قرار می‌گیرد، اما در حوزه‌ای مانند کشاورزی، ظرفیت‌ها در سراسر کشور پراکنده است؛ از مراکز تحقیقاتی و شرکت‌های فعال در زمینه بذر و آبیاری گرفته تا صنایع غذایی، دام و طیور و شرکت‌های دانش‌بنیان.

خسروی‌نژاد ادامه داد: این توانمندی‌ها باید در یک مجموعه شناسایی و با نیازهای مشخص کشورهای آفریقایی پیوند داده شوند تا بتوان آنها را در قالب بسته‌های همکاری قابل ارائه تعریف کرد. نشست‌های موضوعی و تخصصی با هدف تکمیل همین حلقه مفقوده در الگوی همکاری اقتصادی ایران و آفریقا طراحی شده‌اند.

واردات سالانه ۶۵ تا ۷۰ میلیارد دلار مواد غذایی به آفریقا

وی با اشاره به دلایل انتخاب بخش کشاورزی به‌عنوان محور نخستین نشست تخصصی ایران و آفریقا گفت: کشاورزی در میان نیازهای کشورهای آفریقایی جایگاهی اساسی دارد. آفریقا قاره‌ای جوان و رو به رشد است که با وجود برخورداری از اراضی وسیع قابل کشت، همچنان سالانه ده‌ها میلیارد دلار مواد غذایی وارد می‌کند.

مدیرکل آفریقای وزارت امور خارجه تأکید کرد: بر اساس آخرین برآوردها، کشورهای آفریقایی سالانه حدود ۶۵ تا ۷۰ میلیارد دلار واردات مواد غذایی دارند که این موضوع نشان‌دهنده ظرفیت قابل توجه همکاری در حوزه کشاورزی و صنایع وابسته است.

وی افزود: از سوی دیگر، اتحادیه آفریقا در برنامه راهبردی کلان خود برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۵ بر تحول نظام‌های کشاورزی و غذایی و تقویت زنجیره‌های ارزش در این قاره تأکید کرده است. منطقه تجارت آزاد قاره‌ای آفریقا نیز زمینه شکل‌گیری بازار بزرگ‌تری برای فناوری و تولید را فراهم می‌کند.

خسروی‌نژاد تصریح کرد: مجموع این تحولات نشان می‌دهد که جهت‌گیری سیاست‌های توسعه‌ای آفریقا به سمت افزایش ارزش افزوده در داخل این قاره حرکت می‌کند و همکاری‌های اقتصادی ایران نیز باید با این رویکرد هماهنگ باشد.

ظرفیت‌های کشاورزی ایران متناسب با نیاز کشورهای آفریقایی

وی در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های ایران برای همکاری با کشورهای آفریقایی اظهار کرد: تجربه ایران در بخش کشاورزی، به‌ویژه در شرایط کم‌آبی و محدودیت‌های اقلیمی، با نیازهای بخشی از کشورهای آفریقایی هم‌راستاست.

مدیرکل آفریقای وزارت امور خارجه افزود: آبیاری نوین و مدیریت منابع آب، بذرهای مقاوم به خشکی، نهاده‌های کشاورزی، ماشین‌آلات سبک، صنایع غذایی، واکسن و خدمات دامپزشکی، خدمات فنی و مهندسی و فناوری‌های نوین شرکت‌های دانش‌بنیان از جمله حوزه‌های اولویت‌دار شناسایی‌شده برای توسعه همکاری با آفریقا هستند.

وی با این حال تأکید کرد: برخورداری از تجربه و توانمندی به‌تنهایی به معنای داشتن مزیت رقابتی در بازارهای آفریقایی نیست. عواملی همچون کیفیت، قیمت، تأمین مالی، خدمات پس از فروش و سازگاری محصولات و فناوری‌ها با شرایط هر کشور باید از سوی متخصصان و فعالان اقتصادی مورد ارزیابی دقیق قرار گیرد.

خسروی‌نژاد با اشاره به نقش کارشناسان و فعالان بخش کشاورزی در این نشست گفت: متخصصان حاضر در نشست می‌توانند با بررسی دقیق این عوامل، زمینه طراحی همکاری‌هایی متناسب با نیاز واقعی کشورهای هدف را فراهم کنند.

ضرورت عبور از الگوی سنتی صادرات کالا

مدیرکل آفریقای وزارت امور خارجه با تأکید بر لزوم بازنگری در شیوه همکاری‌های اقتصادی ایران و آفریقا اظهار کرد: مدل سنتی صادرات کالا به آفریقا باید با الگوهای جدیدی تکمیل شود که ارزش افزوده بیشتری در کشورهای آفریقایی ایجاد می‌کنند.

وی ادامه داد: تولید در آفریقا، فرآوری مشترک محصولات، انتقال دانش فنی، آموزش‌های فنی و حرفه‌ای و ارائه خدمات مهندسی همراه با بهره‌برداری، از جمله الگوهایی هستند که می‌توانند روابط اقتصادی دو طرف را از فروش محصول به مشارکت در خلق ارزش تبدیل کنند.

خسروی‌نژاد افزود: چنین مشارکت‌هایی باید از یک سو برای شرکای آفریقایی فرصت‌های شغلی و توانمندی تولیدی ایجاد کنند و از سوی دیگر، سود اقتصادی پایدار برای بنگاه‌های ایرانی به همراه داشته باشند.

وی با تأکید بر لزوم واقع‌بینی در طراحی پروژه‌های مشترک گفت: باید از خود بپرسیم آیا پیشنهادهای همکاری ما بر اساس آنچه در اختیار داریم شکل گرفته یا بر مبنای نیاز واقعی شرکای آفریقایی طراحی شده است؟ آیا همکاری‌های ما به ارائه راه‌حلی برای مسائل اقتصادی کشور میزبان منجر شده یا صرفاً به یک معامله مقطعی محدود مانده است؟

مدیرکل آفریقای وزارت امور خارجه همچنین با طرح این پرسش که چه تعداد از تفاهم‌نامه‌های گذشته به قراردادهای اجرایی و همکاری‌های ماندگار تبدیل شده‌اند، تصریح کرد: هدف از طرح این پرسش‌ها نفی اقدامات گذشته نیست، بلکه دعوت به ارزیابی واقع‌بینانه عملکردها و سنجش موفقیت بر مبنای نتایج اقتصادی قابل اندازه‌گیری است، نه صرفاً تعداد تفاهم‌نامه‌ها و اسناد امضاشده.

تأکید بر آسیب‌شناسی همکاری‌های گذشته با آفریقا

خسروی‌نژاد از سخنرانان و اعضای پنل‌های تخصصی نشست درخواست کرد علاوه بر معرفی ظرفیت‌های موجود، نگاهی آسیب‌شناسانه به تجربه همکاری‌های گذشته ایران و کشورهای آفریقایی داشته باشند.

وی اظهار کرد: انتظار می‌رود در این نشست، ایده‌های جدید، واقعی و اجرایی بر اساس مزیت‌های جمهوری اسلامی ایران و نیازهای مشخص کشورهای آفریقایی ارائه شود تا زمینه توسعه همکاری‌های پایدار اقتصادی فراهم شود.

مدیرکل آفریقای وزارت امور خارجه با اشاره به نقش دستگاه دیپلماسی در پیشبرد این اهداف افزود: وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران از طریق نمایندگی‌های خود در کشورهای آفریقایی، کمیسیون‌های مشترک و نشست‌های تخصصی، آمادگی دارد در شناسایی فرصت‌های اقتصادی، معرفی شرکای معتبر و تسهیل ارتباطات تجاری و اقتصادی در کنار فعالان بخش خصوصی باشد.

وی در پایان تأکید کرد: این نشست آغاز مسیری برای شناسایی دقیق ظرفیت‌ها، اتصال آنها به نیازهای واقعی کشورهای آفریقایی و ایجاد همکاری‌های پایدار است و می‌توان آن را گامی ارزشمند در مسیر تحقق دیپلماسی اقتصادی کشور دانست؛ مسیری که با برگزاری چهارمین همایش همکاری‌های ایران و آفریقا ادامه خواهد یافت.