فناوری داخلی؛ پشت درِ کارخانه‌ها
سرپرست معاونت توسعه فناوری پارک علم و فناوری خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت اعتماد صنایع به توان شرکت‌های فناور داخلی، گفت: پذیرش ریسک استفاده از تجهیزات بومی و فراهم کردن فرصت آزمون آن‌ها در خطوط تولید، می‌تواند زمینه توسعه فناوری داخلی و کاهش وابستگی به تجهیزات وارداتی را فراهم کند.
نرگس خنده‌رو در گفت‌و گو با ایسنا، با بیان تفاوت میان استفاده از فناوری به‌عنوان ابزار کمکی و به‌کارگیری آن در فرایندهای اصلی تصمیم‌گیری شرکت‌ها اظهار کرد: دانش‌بنیان بودن یک شرکت به این معناست که محصول تولیدی آن حاوی فناوری و نوآوری باشد. بنابراین، صرف استفاده از ابزارهایی مانند هوش مصنوعی، فناوری اطلاعات یا تجهیزات فناورانه، به معنای دانش‌بنیان بودن یک شرکت نیست؛ چراکه بسیاری از شرکت‌های غیردانش‌بنیان نیز از این ابزارها استفاده می‌کنند.
وی با بیان اینکه ابزارهای فناورانه می‌توانند در بهبود تصمیم‌گیری‌های سازمانی نقش موثری داشته باشند، گفت: استفاده صحیح از هوش مصنوعی، به شرط اعتبارسنجی دقت و صحت اطلاعات، می‌تواند به شرکت‌ها در حوزه‌هایی مانند تحقیقات بازار کمک کند. بسیاری از شرکت‌های فناور در زمینه تولید محصول عملکرد مناسبی دارند، اما در شناخت بازار و تحلیل ظرفیت‌های آن با ابهاماتی مواجه هستند که ابزارهای هوش مصنوعی می‌توانند بخشی از این چالش‌ها را برطرف کنند.
خنده‌رو با اشاره به فعالیت برخی شرکت‌ها در زمینه تحلیل داده‌های بازار افزود: برای نمونه، یکی از شرکت‌ها با جمع‌آوری داده‌ها و طراحی ابزارهای تحلیلی، امکان بررسی و ترسیم نمودار پراکندگی بازار را فراهم کرده است. چنین ابزارهایی می‌توانند به شرکت‌ها در شناخت بهتر بازار هدف و اتخاذ تصمیم‌های مبتنی بر داده کمک کنند.
سرپرست معاونت توسعه فناوری پارک علم و فناوری خراسان رضوی در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی پذیرش فناوری‌های جدید در شرکت‌ها و مقاومت احتمالی مدیران در برابر استفاده از آن‌ها اظهار کرد: این موضوع در ادبیات علمی با عنوان پذیرش فناوری شناخته می‌شود و برای آن مدل‌ها و سازوکارهای مشخصی وجود دارد. بر اساس نظریه انتشار نوآوری راجرز، باید پذیرندگان اولیه را شناسایی کرد؛ افرادی که آمادگی بیشتری برای پذیرش ریسک و آزمایش فناوری‌های جدید دارند.
ظرفیت شرکت‌های داخلی برای جایگزینی تجهیزات وارداتی
وی ادامه داد: استفاده از فناوری‌های نوظهور، به‌ویژه در بخش‌های حساس صنعتی مانند کارخانه‌ها و پالایشگاه‌ها، با ریسک‌هایی همراه است و پذیرش آن‌ها فرایندی دشوار محسوب می‌شود. با این حال، برخی مجموعه‌های دولتی با پذیرش این ریسک و فراهم کردن امکان آزمایش فناوری‌های داخلی، زمینه توسعه شرکت‌های فناور و رفع نیازهای صنعتی را فراهم کرده‌اند.
خنده‌رو با اشاره به ظرفیت شرکت‌های داخلی برای جایگزینی تجهیزات وارداتی بیان کرد: در شرایطی که امکان تامین برخی تجهیزات از کشورهایی مانند آلمان و فرانسه وجود ندارد، استفاده از توان شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اگر کارفرمایان در سال‌های گذشته ریسک استفاده از این تجهیزات را می‌پذیرفتند، امروز امکان بهره‌مندی گسترده‌تری از ظرفیت‌های داخلی وجود داشت.
وی با اشاره به تجربه پارک علم و فناوری خراسان رضوی در معرفی و آزمون تجهیزات فناورانه در مجموعه‌های صنعتی گفت: در این زمینه توانسته‌ایم اعتماد برخی کارفرمایان را جلب کنیم تا تجهیزات تولیدشده توسط شرکت‌های مستقر در پارک، در خطوط و سامانه‌های صنعتی نصب و آزمایش شوند. در مواردی نیز یک شرکت برای آزمایش تجهیز تولیدی خود به شش ماه زمان نیاز داشت که با موافقت مدیرعامل مجموعه صنعتی، امکان انجام آزمایش در محل کارخانه فراهم شد و این فرایند با موفقیت همراه بود.
سرپرست معاونت توسعه فناوری پارک علم و فناوری خراسان رضوی درباره شاخص‌های تشخیص استفاده واقعی شرکت‌ها از فناوری در فرایندهای تصمیم‌گیری نیز اظهار کرد: میزان بهره‌برداری از فناوری را می‌توان از طریق بررسی داده‌های خروجی و عملکرد ابزارهای مورد استفاده ارزیابی کرد. در تجهیزات صنعتی، میزان استفاده از فناوری در خط تولید قابل مشاهده است، اما در نرم‌افزارها و ابزارهای فناوری اطلاعات، باید میزان استفاده از قابلیت‌های مختلف آن‌ها بررسی شود. ممکن است یک نرم‌افزار با قابلیت‌های متعدد در اختیار یک شرکت قرار گیرد، اما تنها ۱۰ درصد امکانات آن مورد استفاده قرار بگیرد. بررسی داده‌های خروجی و میزان استفاده از قابلیت‌های نرم‌افزار می‌تواند نشان دهد که فناوری تا چه اندازه در فرایندهای کاری شرکت نهادینه شده و مورد بهره‌برداری قرار گرفته است.
منبع: ایسنا