طلای سرخ در دل کوهستان‌های زنجان

به گزارش ایرنا، استان زنجان با برخورداری از اقلیم نیمه‌خشک و شرایط آب‌وهوایی خاص، پتانسیل‌های بالقوه‌ای را برای توسعه کشت گیاهان استراتژیک و باارزش افزوده بالا فراهم آورده است.

کشت زعفران (Crocus sativus) به دلیل نیاز کم به منابع آبی و سازگاری بالا با شرایط اقلیمی منطقه، یکی از حوزه‌های کلیدی در کشاورزی پایدار این استان محسوب می‌شود.

با توجه به افزایش تقاضای جهانی برای این ادویه گران‌بها و نیاز به تنوع‌بخشی به محصولات کشاورزی در مواجهه با چالش کم‌آبی، بررسی الگوی کشت، بهره‌وری و چالش‌های تولید زعفران در زنجان، نه تنها از منظر امنیت اقتصادی کشاورزان، بلکه از منظر توسعه مدیریت منابع آب نیز ضرورتی استراتژیک دارد.

طی سالهای اخیر با اقدامات صورت گرفته در حوزه تحقیقات،‌آموزش و ترویج جهاد کشاورزی، زعفران این طلای سرخ با ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود، جایگاه ویژه‌ای در سبد محصولات کشاورزی زنجان پیدا کرده است.

پیش‌بینی برداشت ۴۵۰ کیلوگرم زعفران از مزارع استان زنجان

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان از آغاز فصل برداشت زعفران در ۱۴۵ هکتار از اراضی کشاورزی استان خبر داد و گفت: پیش‌بینی می‌شود امسال ۴۵۰ کیلوگرم «طلای سرخ» از مزارع زنجان برداشت شود.

منوچهر کریمی گفت: با توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی مناطق مختلف، فصل برداشت زعفران موسوم به «طلای سرخ» از اوایل آبان‌ماه در اکثر شهرستان‌های استان آغاز شده است و این روند به مدت ۲۰ روز ادامه خواهد داشت.در حال حاضر قریب به ۱۴۵ هکتار از اراضی کشاورزی استان زنجان به کشت زعفران اختصاص یافته است.

وی افزود: در حال حاضر قریب به ۱۴۵ هکتار از اراضی کشاورزی استان زنجان به کشت زعفران اختصاص یافته است که در این میان، شهرستان ماهنشان بیشترین سطح زیر کشت این محصول را به خود اختصاص داده است.

کریمی اضافه کرد: پیش بینی می‌شود که امسال حدود ۴۵۰ کیلوگرم زعفران از مزارع استان برداشت و روانه بازارهای داخلی و خارجی شود.

وی گفت: توسعه کشت گیاهان دارویی و صنعتی کم‌آب‌بر همچون زعفران، به عنوان یکی از راهبردهای اصلی سازمان جهاد کشاورزی در راستای سازگاری با شرایط اقلیمی استان و مدیریت بهینه منابع آبی دنبال می‌شود.

این مسوول اضافه کرد: مقاومت بالای زعفران در برابر خشکی و نیاز آبی کم، این گیاه را به یکی از بهترین گزینه‌ها برای اصلاح الگوی کشت منطقه‌ای تبدیل کرده است.همچنین ارزش افزوده بالای زعفران نقش مؤثری در ارتقای درآمد خانوارهای روستایی ایفا می‌کند؛ به‌طوری‌که این محصول در فرآیند برداشت و فرآوری، زمینه اشتغال‌زایی مناسبی را به‌ویژه برای زنان روستایی فراهم می‌سازد.

توسعه کشت زعفران در ماهنشان

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان ماهنشان از اختصاص ۴۵ هکتار از اراضی کشاورزی این شهرستان به کشت زعفران خبر داد و گفت: این اقدام با هدف ارتقای بهره‌وری مصرف آب و توسعه اقتصادی بخش کشاورزی منطقه اجرایی شده است.

علیرضا رضایی با اشاره به ضرورت تغییر الگوی کشت و حرکت به سمت محصولات کم‌آب‌بر و با ارزش اقتصادی بالا، اظهار داشت: در حال حاضر ۴۵ هکتار از اراضی کشاورزی این شهرستان به کشت زعفران اختصاص یافته است.

وی با تأکید بر اینکه زعفران به عنوان یکی از محصولات استراتژیک و ارزشمند موسوم به «طلای سرخ» نقش مؤثری در افزایش درآمد کشاورزان دارد، افزود: با توجه به اقلیم منطقه و نیاز آبی پایین این محصول، توسعه سطح زیرکشت آن چشم‌انداز نوینی را در راستای مدیریت بهینه منابع آب و ارتقای بهره‌وری اقتصادی در بخش کشاورزی ماهنشان فراهم کرده است.توسعه سطح زیرکشت زعفران در ماهنشان، چشم‌انداز نوینی را در راستای مدیریت بهینه منابع آب و ارتقای بهره‌وری اقتصادی در بخش کشاورزی این شهرستان فراهم کرده است.

مدیر جهاد کشاورزی ماهنشان خاطرنشان کرد: کارشناسان این مدیریت با ارائه خدمات مشاوره‌ای و ترویجی، حمایت‌های لازم را از بهره‌برداران در مراحل داشت، برداشت و فرآوری این محصول به عمل می‌آورند تا زنجیره ارزش تولید زعفران در منطقه تقویت شود.

آغاز کشت مکانیزه زعفران در شهرستان ابهر

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان ابهر در این باره گفت: در این منطقه در شهرستان ابهر و به دلیل بحران خشکسالی و کم آبی و مدیریت بهینه آب نجات کشاورزی اقدام به ترویج محصولات کم آبر نظیر زعفران کرده ایم که هم اکنون در شهرستان ابهر حدود ۱۵ هکتار کشت زعفران با ۵۰ نفر بهره بردارداریم.

اسماعیل جهان سیر گفت: میانگین عملکرد زعفران در ابهر در هر هکتار حدود چهار و نیم کیلوگرم است که با استفاده از علم روز می‌توان آن را به دو برابر افزایش داد.

وی گفت: برای اولین بار کشت مکانیزه زعفران در این شهرستان با همکاری دانشگاه آزاد اجرا شد و با اقدامات صورت گرفته، کشت زعفران به عنوان یک کشت جایگزین کشت های آب بر قبلی کم کم در این منطقه جا می افتد.

با وجود ظرفیت‌های اقلیمی مطلوب و تمایل فزاینده کشاورزان به تغییر الگوی کشت به سمت زعفران در استان زنجان، تحلیل‌ها نشان می‌دهد که بزرگترین چالش، فقدان مدیریت صحیح زنجیره ارزش است.

در حال حاضر، فقدان مسیرهای مستقیم از مزرعه به بازار نهایی و غلبه واسطه‌گری در فروش فله‌ای، مانعی جدی در مسیر سودآوری تولیدکنندگان است.

اگرچه کیفیت زعفران زنجان در سطح مطلوبی قرار دارد، اما نبود زیرساخت‌های فرآوری و بسته‌بندی در سطح منطقه، باعث شده است که کشاورزان همواره با دغدغه فروش و دسترسی نداشتن به بازارهای هدف روبرو باشند. بنابراین تمرکز بر توسعه صنایع تبدیلی در منطقه، نه تنها ارزش افزوده را به تولیدکننده محلی بازمی‌گرداند، بلکه می‌تواند برندینگ محصولات شاخصی همچون "زعفران ماهنشان" را در بازارهای داخلی و بین‌المللی تثبیت کند. علاوه بر این، ایجاد خزانه مادری جهت تأمین پیازچه‌های استاندارد، به عنوان یک راهکار استراتژیک، می‌تواند ریسک تولید را کاهش و پایداری کیفیت را تضمین نماید.