آموزش و واژه‌نامه

شروع سرمایه‌گذاری در بورس تهران

از ثبت‌نام سجام و کد بورسی تا اولین خرید، دامنه‌ی نوسان، صف‌ها، صندوق‌ها و اشتباه‌های رایج تازه‌واردها.

۷ دقیقه مطالعه

قدم‌های اول

برای خرید سهام در بورس تهران این مراحل را طی می‌کنید:

  • ثبت‌نام و احراز هویت در سامانه‌ی سجام (یک بار برای همیشه).
  • انتخاب یک کارگزاری مجاز و گرفتن کد بورسی و دسترسی سامانه‌ی معاملات برخط.
  • واریز وجه به حساب کارگزاری و ثبت سفارش خرید در ساعت معاملات.

قواعدی که باید بدانید

قیمت هر سهم در یک روز فقط داخل «دامنه‌ی نوسان» تغییر می‌کند که سازمان بورس تعیین می‌کند. وقتی قیمت به سقف یا کف دامنه برسد، صف خرید یا فروش تشکیل می‌شود و ممکن است نتوانید معامله کنید.

هر خرید و فروش کارمزد دارد و پول فروش سهام چند روز کاری بعد تسویه می‌شود؛ نرخ دقیق کارمزد و زمان تسویه را کارگزار اعلام می‌کند. معامله‌ی مکرر کوتاه‌مدت با این هزینه‌ها گران تمام می‌شود.

برای شروع، ساده‌تر بخرید

اگر وقت تحلیل تک‌سهم ندارید، صندوق‌های قابل معامله (ETF) سهامی، طلا یا درآمد ثابت راه ساده‌تری‌اند؛ مثل سهم خرید و فروش می‌شوند و سبدی از دارایی‌ها را مدیریت‌شده در اختیار شما می‌گذارند.

پیش از خرید هر سهم، آخرین صورت‌های مالی و گزارش‌های ماهانه‌اش را در کدال ببینید و تصمیم را بر پایه‌ی شایعه‌ی صف‌ها نگیرید.

  • همه‌ی سرمایه را یک‌جا وارد یک سهم نکنید.
  • پولی را وارد کنید که در کوتاه‌مدت به آن نیاز ندارید.
  • قیمت جهانی کالاهای مرتبط (فولاد، مس، متانول، اوره، نفت) را برای شرکت‌های کالایی دنبال کنید.

این راهنما آموزشی است و توصیه‌ی خرید یا فروش نیست.

اصطلاحات این راهنما

شاخص کل بورس
میانگین وزنی ارزش بازار همه‌ی شرکت‌های بورس تهران؛ نماینده‌ی جهت کلی بازار سهام. شاخص هم‌وزن همه‌ی شرکت‌ها را یکسان حساب می‌کند و حال سهم‌های کوچک‌تر را بهتر نشان می‌دهد.
دامنه‌ی نوسان
بیشترین تغییر مجاز قیمت یک سهم در یک روز نسبت به قیمت پایانی روز قبل، که سازمان بورس تعیین می‌کند. رسیدن قیمت به سقف یا کف دامنه معمولاً به صف خرید یا فروش می‌انجامد.
صف خرید و صف فروش
وقتی قیمت به سقف دامنه برسد و خریداران بیشتر از فروشندگان باشند صف خرید تشکیل می‌شود؛ در کف دامنه برعکس. حجم صف نشانه‌ی شدت تقاضا یا عرضه است.
نسبت قیمت به سود (P/E)
قیمت سهم تقسیم بر سود هر سهم. P/E پایین‌تر یعنی سهم نسبت به سودش ارزان‌تر است، ولی باید آن را با هم‌گروهی‌ها و رشد سود آینده سنجید.
صندوق قابل معامله (ETF)
صندوق سرمایه‌گذاری که واحدهایش مثل سهم در بورس خرید و فروش می‌شود؛ مثل صندوق‌های طلا، درآمد ثابت یا سهامی. راهی ساده برای سرمایه‌گذاری بدون انتخاب تک‌سهم.
کدال
سامانه‌ی جامع اطلاع‌رسانی ناشران؛ جایی که شرکت‌های بورسی صورت‌های مالی، گزارش ماهانه‌ی فعالیت، مجامع و افزایش سرمایه را منتشر می‌کنند.