۲۰ تا ۲۵ دلار از قیمت جهانی محموله‌های انرژی، سهم ریسک‌های ژئوپلیتیک است
تهران - ایرنا- یک کارشناس نفت و انرژی با اشاره به اثرگذاری تنش‌های منطقه‌ای بر بازارهای جهانی انرژی گفت: هم‌اکنون حدود ۲۰ تا ۲۵ دلار از بهای حامل‌های انرژی ناشی از ریسک‌های ژئوپلیتیک است و نباید در کوتاه مدت انتظار بازگشت نرخ‌ها به دوران قبل از جنگ تحمیلی آمریکا علیه ایران را داشت.
مهراد عباد در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا در تشریح آخرین وضعیت ذخایر استراتژیک جهانی افزود: در هفته‌ای که گذشت، خبرهایی مبنی بر برداشت بیشتر برخی کشورها از ذخایر استراتژیک خود منتشر شد که در این میان، ایالات متحده آمریکا و آلمان بیشترین برداشت‌ها را داشته اند.
وی افزود: به تازگی دولت هند نیز اعلام کرده است که با همکاری برخی دولت‌ها، بخشی از ذخایر استراتژیک خود را آزاد می کند و در این بین، گمانه‌زنی‌هایی نیز برای برداشت ژاپن مطرح به گوش می رسد هرچند هنوز به طور رسمی تایید نشده است.
عباد اظهار داشت: کره‌جنوبی نیز اگرچه تاکنون به صورت رسمی اعلام نکرده است، اما شایعاتی وجود دارد و شاید در روزهای آتی شاهد اقدام مشابهی از سوی سئول و حتی چین باشیم؛ چین مدت‌هاست که با این ترفند توانسته بازار را تا حدودی مدیریت کند و از ذخایر استراتژیک خود بهره ببرد.
این کارشناس حوزه نفت و انرژی با اشاره به فلسفه شکل‌گیری ذخایر استراتژیک توضیح داد: از دهه ۱۹۷۰ میلادی و با آغاز تحریم‌های نفتی اعراب، کشور آلمان از جمله پیشگامانی بود که تصمیم گرفت با ذخیره‌سازی انرژی، در مقابل نوسانات مقابله کند پس از آن، آژانس بین‌المللی انرژی در سال ۱۹۷۴ توافق‌نامه‌ای را میان اعضای خود به تصویب رساند که بر اساس آن، اعضا موظف شدند معادل ۹۰ روز از واردات خالص خود را به عنوان ذخایر استراتژیک انرژی نگهداری کنند.
عباد ادامه داد: بیشتر کشورهای اروپایی، به همراه ایالات متحده، کانادا، مکزیک و در حوزه آسیا و اقیانوسیه کشورهایی چون استرالیا، ژاپن، کره‌جنوبی و نیوزیلند عضو این توافق هستند. با این حال، در بحران‌های اخیر، تمامی کشورها به انحای مختلف با توجه به چالش‌های پیش‌آمده در حوزه لجستیک و زنجیره تامین و توزیع انرژی، از ذخایر موجود خود بهره گرفته‌اند.
از اوج ۱۱۷ دلاری تا اثرپذیری از سفرهای دیپلماتیک
این کارشناس انرژی در خصوص روند قیمت حامل‌های انرژی و نفت در بازارهای جهانی اظهار داشت: ما در هفته گذشته شاهد بیشترین رشد قیمت‌ها بودیم؛ به طوری که بهای نفت تا ۱۱۷ دلار نیز افزایش یافت. اما با سفر غیرمترقبه مقامات عالی‌رتبه عربستان، ترکیه و پاکستان به ایران و مخابره پالس‌های مثبت در خصوص احتمال دستیابی به یک توافق مطلوب، قیمت‌ها کمتر از یک درصد کاهش را تجربه کردند.
وی خاطرنشان کرد: در کنار مسائل مربوط به ایران و ایالات متحده، تحولات یمن و تداوم حملات پهپادی به تاسیسات نفتی، فرودگاهی ریاض و خطوط انتقال نفت، شوک جدیدی به بازار وارد کرد و مانع از افت چشمگیر قیمت‌ها شد.
عباد اذعان داشت: هم‌اکنون حدود ۲۰ تا ۲۵ دلار از بهای حامل‌های انرژی ناشی از ریسک‌های ژئوپلیتیک است و به همین دلیل، نمی‌توان توقع داشت که قیمت‌ها در کوتاه مدت کاهش محسوسی داشته باشند.
سناریوهای پیش‌روی بازار انرژی؛ از تداوم تنش تا چشم‌انداز توافق
این کارشناس انرژی با اشاره به سناریوهای مطرح‌شده از سوی موسسات بین‌المللی تحلیل بازار گفت: نهادهای تخصصی سه سناریوی اصلی را برای آینده بازار ترسیم کرده‌اند که در خوش بینانه ترین حالت پیش‌بینی می‌شود قیمت نفت در میان‌مدت در کانال ۱۰۰ دلار باقی بماند؛ چرا که حتی با فرض توافق در روز جاری، بازگشت بازار به شرایط پیش از جنگ زمان‌بر خواهد بود.
به گفته وی پدیده چسبندگی قیمت‌ها مانع از بازگشت نرخ‌ها به دوران قبل از جنگ می‌شود؛ به عنوان نمونه، قیمت گازوئیل در آمریکا ظرف یک سال گذشته حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد افزایش یافته است.
عباد در تشریح سناریوی بدبینانه، اعلام کرد: با فرض تداوم تنش‌ها، احتمال صعود بهای نفت تا سقف ۱۲۰ دلار پیش‌بینی می‌شود.
وی سناریوی سوم را ایجاد بحران کامل دانست و توضیح داد: بانک جهانی در بدبیارانه‌ترین حالت هشدار داده است که در صورت وقوع بحران تمام‌عیار، قیمت‌ها ممکن است تا ۱۳۵ دلار نیز افزایش یابد.
این کارشناس انرژی اذعان کرد: روند فعلی بازار به شدت به تحولات خلیج فارس و تنگه هرمز گره خورده و باید دید در روزهای آینده چه رویدادهایی رقم خواهد خورد. به طور مسلم مسائل ژئوپلیتیک ریشه اصلی بی‌ثباتی قیمت حامل‌های انرژی است.
وی معتقد است که اگر این چالش‌ها با تفاهم کشورهای منطقه و طرف‌های متخاصم فیصله یابد، می‌توان در بلندمدت انتظار داشت قیمت‌ها به سطح پیش از جنگ بازگردد؛ هرچند در کوتاه مدت چنین انتظاری واقع‌بینانه نیست، اما هرگونه توافق جدید می‌تواند به عنوان مانعی جدی در برابر جهش بیشتر قیمت‌ها و بی‌ثباتی افزون‌تر عمل کند.
منبع: ایرنا