یک کارشناس ارز دیجیتال:ارائه خدمات به کاربران ساکن ایران در اکثر صرافی‌های خارجی ممنوع است

محمد شرقی در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه هم‌زمان با رشد روزافزون پدیده رمزدارایی‌ها، ماهیت فرامرزی این فناوری و وجود خلأهای رگولاتوری، بستری برای سوءاستفاده برخی کسب‌وکارهای خارج از کشور فراهم شده است، اظهار کرد: به دلیل وجود قوانین تحریمی، کاربران ایرانی با مخاطرات ساختاری و قانونی بسیار بیشتری مواجه هستند.

وی با اشاره به اطلاعیه و هشدار امنیتی انجمن بلاکچین ایران درباره مدیریت ریسک و صیانت از دارایی‌های دیجیتال، افزود: این انجمن به‌عنوان تشکل تخصصی و مردم‌نهاد حوزه بلاکچین و رمزدارایی‌ها، ضمن تاکید بر ضرورت افزایش آگاهی عمومی، برای صیانت از دارایی‌های هموطنان رعایت ملاحظات امنیتی، حقوقی و عملیاتی را به‌شدت توصیه می‌کند.

شرقی ادامه داد: مطابق با قوانین بین‌المللی و بیانیه‌های رفع مسئولیت (Disclaimer) در اکثر پروژه‌ها و صرافی‌های خارجی، ارائه خدمات به کاربران ساکن در ایران به‌طور مطلق ممنوع است. این پلتفرم‌ها ملزم به تبعیت از قوانین حاکمیتی کشور مبدا خود هستند و در صورت شناسایی هویت ایرانی، حق قانونی بلوکه کردن و ضبط کامل دارایی‌ها را برای خود محفوظ می‌دانند.

این کارشناس ارز دیجیتال با بیان اینکه به دلیل سایه سنگین تحریم‌ها، سطح برخورد پلتفرم‌های خارجی با کاربران ایرانی فراتر از محدودیت‌های عادی است، گفت: این شرایط ایجاب می‌کند که کاربران با حساسیت و وسواس بسیار بیشتری نسبت به نگهداری و انتقال دارایی‌های خود در فضای بین‌الملل اقدام کنند.

وی با اشاره به فریب‌کاری تبلیغاتی در این حوزه تصریح کرد: ایجاد گروه‌های مجازی به زبان فارسی، برگزاری رویدادهای محلی، اهدای جوایز یا معرفی افرادی به عنوان «نماینده رسمی در ایران»، به هیچ عنوان به معنای فعالیت مجاز یا قانونی بودن پلتفرم‌های خارجی نیست. فارسی‌سازی سطحی و بازاریابی هدفمند، اقدامی فریبنده برای جلب اعتماد کاذب و سوءاستفاده از وضعیت موجود است.

ملیت ایرانی به‌تنهایی برای فریز دارایی کافی است

شرقی در توضیح ریشه خطر گفت: بلاکچین یک دفتر کل کاملا شفاف است و تراکنش‌های آن به‌طور پیوسته توسط نهادهای تحلیل‌گر رصد می‌شود. توکن‌هایی مانند Tether (روی شبکه‌های Tron و Ethereum) در قرارداد هوشمند خود تابعی به نام Add Blacklist دارند. شرکت صادرکننده با تبعیت از قوانین تحریمی آمریکا می‌تواند دارایی هر آدرسی را فریز کند. برای اعمال این تحریم، ملیت ایرانی کاربر به‌تنهایی کفایت می‌کند و نیازی به ارتباط با نهادهای دولتی نیست.

وی درباره ملاحظات فنی، عملیاتی و نقل‌وانتقالات بیان کرد: در زمان استفاده از خدمات خارجی، باید از انتقال مستقیم دارایی میان بسترهای داخلی و کیف‌پول‌ها یا سرویس‌های خارجی تحت نظارت‌های سخت‌گیرانه به‌شدت خودداری شود تا خطر مسدودسازی کاهش یابد.

شرقی افزود: در صورت استفاده از خدمات تبادل داخلی، تا حد امکان باید از ایجاد زنجیره‌های پیچیده انتقال دارایی میان کیف‌پول‌ها و پلتفرم‌های متعدد اجتناب کرد و ترجیح این است که سرمایه در گردش در زنجیره سکوهای داخلی حفظ شود.

این کارشناس ارز دیجیتال همچنین بر مستندسازی تاکید کرد و گفت: سوابق تراکنش‌ها، اطلاعات حساب و مستندات مربوط به نقل‌وانتقال دارایی‌ها باید به صورت منظم نگهداری شود تا در صورت بروز هرگونه اختلاف یا محدودیت، امکان پیگیری وجود داشته باشد.

وی با اشاره به تفاوت کیف‌پول‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، اظهار کرد: نگهداری مبالغ بالای ۱۰۰۰ دلار در کیف‌پول‌های نرم‌افزاری مانند Trust Wallet ریسک بالایی دارد. خطر افشای کلمات بازیابی (Seed Phrase) در گوشی، دسترسی هکرها به پس‌زمینه سیستم‌عامل و تایید ناخواسته قراردادهای هوشمند مخرب (Smart Contracts)، دارایی کاربر را تهدید می‌کند.

شرقی ادامه داد: برای مبالغ بالا باید فقط از کیف‌پول‌های سخت‌افزاری مانند Ledger استفاده کرد. در این ابزارها انجام هر تراکنش یا امضای هر قرارداد نیازمند تایید فیزیکی کاربر روی خود دستگاه است و همین موضوع ارتباط نرم‌افزار با دارایی را ایزوله می‌کند.

آدرس جدید با TRX ایرانی در ابزارهای تحلیل زنجیره برچسب می‌خورد

این کارشناس ارز دیجیتال درباره ایزوله‌سازی آدرس‌ها و مدیریت آدرس تمیز و کثیف، گفت: زمانی که کاربر یک آدرس کاملا جدید و تمیز در کیف‌پول خود برای دریافت USDT می‌سازد، آن آدرس برای جابه‌جایی دارایی به ارز TRX برای پرداخت کارمزد شبکه نیاز دارد. اگر این TRX مستقیم از یک صرافی ایرانی به کیف‌پول تمیز منتقل شود، آن آدرس بلافاصله در ابزارهای تحلیل زنجیره (Chain Analysis) به‌عنوان آدرس مرتبط با ایران برچسب می‌خورد و به اصطلاح Red Flag می‌شود.

وی به عنوان راهکار پیشنهاد کرد: ارز شبکه از طریق صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX) تهیه شود یا از گردش دارایی میان چندین آدرس واسط بهره گرفته شود تا ارتباط مستقیم کیف‌پول اصلی با مبادی ایرانی قطع شود.

شرقی با تاکید بر لزوم تغییر مداوم الگوهای رفتاری در تراکنش‌ها، افزود: ربات‌های تحلیل‌گر گراف ارتباطی کیف‌پول‌ها را رسم می‌کنند. اگر برای انتقال پول همیشه از یک مسیر ثابت و تعداد مشخصی کیف‌پول واسط استفاده شود، ساختار رفتاری کاربر شناسایی می‌شود و کیف‌پول نهایی نیز در معرض خطر قرار می‌گیرد. الگوهای انتقال، مسیرها و کیف‌پول‌های واسط باید به‌صورت دوره‌ای تغییر کند تا رفتار کاربر قابل پیش‌بینی نباشد.

این کارشناس ارز دیجیتال درباره ملاحظات صرافی‌ها و پلتفرم‌های تبادل گفت: ورود و خروج شتاب‌زده در میانه امواج قیمتی معمولا به ثبت زیان قطعی و تحمیل هزینه‌های کارمزد غیرضروری منجر می‌شود. با در نظر گرفتن میزان نوسانات، چنانچه کاربر قصد تهیه و نگهداری استیبل‌کوین را دارد، انتخاب بستر انتقال بسیار مهم است.

وی افزود: باید شبکه‌هایی انتخاب شوند که به لحاظ فنی و سابقه تاریخی با ریسک اعمال محدودیت یا فریز دارایی کاربران روبه‌رو نبوده‌اند. از همین رو نگهداری استیبل‌کوین‌هایی مانند USDT روی شبکه ترون (Tron / TRC-20) به دلیل ثبت بالاترین آمار مسدودسازی و رفتارهای متمرکز نظارتی، به هیچ وجه توصیه نمی‌شود.

استفاده از سرویس‌های تغییر IP نامعتبر ریسک امنیتی دارد

شرقی درباره مدیریت امنیت اتصال اینترنت، VPN و نشانی IP اظهار کرد: استفاده از سرویس‌های تغییر IP نامعتبر، اتصال‌های ناپایدار و تغییر مکرر موقعیت جغرافیایی اینترنتی می‌تواند موجب افزایش ریسک‌های امنیتی، شناسایی فعالیت غیرعادی و اعمال محدودیت از سوی برخی پلتفرم‌های بین‌المللی شود.

وی افزود: در صورت استفاده از VPN برای حفاظت از حریم خصوصی و امنیت ارتباطات، توصیه می‌شود از سرویس‌های معتبر با سیاست حفظ حریم خصوصی شفاف، قابلیت جلوگیری از نشت اطلاعات IP و DNS و ویژگی قطع اضطراری اتصال (Kill Switch) استفاده شود. بهره‌گیری از IP ثابت و پایدار نیز در برخی شرایط می‌تواند تغییرات ناخواسته نشانی اینترنتی را کاهش دهد.

این کارشناس ارز دیجیتال با اشاره به ملاحظات امنیتی و حریم خصوصی در استفاده از صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX)، گفت: برخلاف تصور رایج، غیرمتمرکز بودن یک پروتکل معاملاتی لزوما به معنای نبود محدودیت‌های قانونی، نظارتی یا سازوکارهای پایش تراکنش‌ها نیست.

شرقی بیان کرد: برخی ارائه‌دهندگان رابط کاربری صرافی‌های غیرمتمرکز از ابزارهای تحلیل زنجیره (Blockchain Analytics)، بررسی آدرس کیف‌پول (Wallet Screening) و سامانه‌های مدیریت ریسک برای شناسایی آدرس‌های مشمول محدودیت یا مرتبط با فعالیت‌های پرخطر استفاده می‌کنند و ممکن است دسترسی کاربران یا کیف‌پول‌های مشخص را به خدمات خود محدود کنند.

وی توصیه کرد: کاربران پیش از اتصال کیف‌پول یا انجام معامله، شرایط استفاده (Terms of Service)، سیاست حفظ حریم خصوصی (Privacy Policy)، سازوکارهای پایش و محدودسازی آدرس‌ها و اعتبار قراردادهای هوشمند پلتفرم را بررسی کنند و از ارائه اطلاعات حساس یا اعطای مجوزهای غیرضروری به قراردادهای هوشمند خودداری نمایند.

این کارشناس ارز دیجیتال با تاکید بر توصیه‌های صیانتی به کاربران، خاطرنشان کرد: کاربرانی که به تازگی به حوزه رمزدارایی‌ها وارد شده‌اند، پیش از انجام هرگونه اقدام مالی، به‌ویژه تعامل با پلتفرم‌ها و سرویس‌های بین‌المللی، باید با کارشناسان و متخصصان این حوزه مشورت کنند.

شرقی افزود: پیش از انتقال دارایی به هر پلتفرم خارجی، کشور مبدا، اسناد ثبتی، قوانین سرویس‌دهی به کاربران ایرانی (Terms of Service)، الزامات احراز هویت و محدودیت‌های جغرافیایی آن باید با دقت راستی‌آزمایی شود. همچنین باید از نگهداری بلندمدت دارایی‌ها در بسترهای خارجی و پلتفرم‌هایی که شناخت کافی از سیاست‌های عملیاتی و ریسک‌های آن‌ها وجود ندارد، پرهیز کرد.

وی با بیان اینکه اولویت با پلتفرم‌های داخلی است، گفت: با رعایت پادمان‌های امنیتی، تا حد امکان از پلتفرم‌های تبادل داخلیِ شفاف، مشاهده‌پذیر و ثبت‌شده که تحت نظارت‌های اولیه فعالیت می‌کنند، استفاده شود.

شرقی تاکید کرد: این هشدارها فقط با هدف ارتقای آگاهی عمومی و کاهش ریسک‌های احتمالی مطرح می‌شود و مسئولیت نهایی صیانت از دارایی‌های دیجیتال بر عهده خود کاربران است. انجمن بلاکچین ایران تلاش می‌کند با ارائه اطلاعات تخصصی بی‌طرفانه و مبتنی بر اصول حرفه‌ای، به افزایش امنیت اکوسیستم رمزدارایی کمک کند.