وابستگی صنایع به سوختهای فسیلی مانعی در گذار به انرژی پاک

کارشناسان بر این باورند که وابستگی صنایع به سوختهای فسیلی، بهویژه برای تامین گرمای مورد نیاز فرایندهای صنعتی، همچنان یکی از مهمترین موانع دستیابی به نظام انرژی کمکربن در جهان است.
با وجود پیشرفت چشمگیر کشورها در تولید برق پاک، گذار کامل به انرژیهای تجدیدپذیر همچنان با موانع مهمی روبهرو است. بر اساس نتایج گزارشهای منتشرشده، گرمایش، حدود نیمی از مصرف نهایی انرژی جهان را تشکیل میدهد و بخش عمده گرمای مورد نیاز صنایع همچنان از طریق سوختهای فسیلی تامین میشود.
صنایعی مانند فولاد، مواد شیمیایی، صنایع غذایی و کاغذسازی برای کاهش انتشار کربن به فناوریهای جدید نیاز دارند. این چالش در فرایندهای صنعتی با دمای بالاتر از ۵۰۰ درجه سانتیگراد جدیتر است، زیرا جایگزینهای پاک در این بخش محدودتر و پرهزینهتر هستند.
بر اساس گزارش کلایمیت کانسیل، برقیسازی فرایندهای صنعتی، استفاده از پمپهای حرارتی، هیدروژن سبز و زیستتوده ازجمله راهکارهای مطرح برای کاهش آلایندگی گرمایش صنعتی هستند، با این حال، هزینه بالای فناوریها و محدودیت زیرساختها همچنان مانع گسترش سریع آنها است.
ایسلند و نروژ پیشتاز انرژی پاک جهان
بررسی عملکرد کشورها در زمینه توسعه انرژی پاک نشان میدهد ایسلند با امتیاز ۸۶.۸ از ۱۰۰ در جایگاه نخست جهان قرار دارد و نروژ با امتیاز ۷۹.۴ و سوئد با ۷۸.۲ امتیاز رتبههای دوم و سوم را به خود اختصاص دادهاند.
به گزارش رسانه تخصصی انرژی دیجیتال، این رتبهبندی با بررسی شاخصهایی از جمله سهم انرژیهای تجدیدپذیر و هستهای در سبد انرژی کشورها، شدت مصرف انرژی به ازای تولید ناخالص داخلی و میزان انتشار کربن در تولید برق، عملکرد آنها را در زمینه توسعه انرژی پاک ارزیابی کرده است.
ایسلند به دلیل برخورداری از منابع گسترده زمینگرمایی و برقآبی، توانسته است بیش از ۸۲ درصد مصرف انرژی خود را از منابع تجدیدپذیر تامین کند. نروژ نیز با تکیه بر ظرفیت رودخانهها و نیروگاههای برقآبی، حدود ۸۹ درصد برق خود را از این منبع تولید میکند.
کوهستانها و آبدرههای نروژ ظرفیت طبیعی گستردهای برای ذخیره و تولید انرژی فراهم کردهاند و نکته قابل توجه درباره نروژ، تناقض میان توسعه انرژی پاک در داخل کشور و جایگاه آن بهعنوان یکی از صادرکنندگان بزرگ نفت جهان است.
سوئد، سوئیس، فرانسه، فنلاند، نیوزیلند، برزیل، دانمارک و اسلوونی نیز دیگر کشورهای حاضر در فهرست ۱۰ کشور برتر انرژی پاک هستند. در بخش انرژی بادی و خورشیدی نیز دانمارک، لیتوانی، لوکزامبورگ و هلند عملکرد برجستهای داشتهاند. دانمارک با سهم بالای انرژی بادی در تولید برق، از پیشگامان توسعه این فناوری محسوب میشود. همچنین هلند در حال افزایش ظرفیت نیروگاههای بادی فراساحلی خود است و قصد دارد ظرفیت این بخش را تا سال ۲۰۳۲ به ۲۱ گیگاوات برساند.
فناوری جدید برای تولید گرمای صنعتی
در کنار این راهکارها، فناوری سوخت آهن نیز بهعنوان یکی از گزینههای نوظهور برای تامین گرمای صنعتی مطرح شده است. در این روش، پودر آهن بهعنوان حامل انرژی سوزانده میشود و اکسید آهن حاصل، با استفاده از هیدروژن کمکربن دوباره به سوخت آهن تبدیل میشود.
شرکت فناوری پاک هلندی «ریفت» (RIFT) مدعی است فناوری دیگ بخار مبتنی بر سوخت آهن این شرکت میتواند با بازده انرژی تا ۹۵ درصد و بدون انتشار مستقیم دیاکسیدکربن در مرحله احتراق فعالیت کند.
بر اساس گزارش تکنولوژی، در مجموع، تجربه کشورهایی مانند ایسلند، نروژ و سوئد نشان میدهد برخورداری از منابع طبیعی، سرمایهگذاری بلندمدت و سیاستگذاری مناسب میتواند مسیر توسعه انرژی پاک را هموار کند با این حال، تحقق گذار کامل انرژی در جهان به کاهش وابستگی بخشهای حملونقل، ساختمان و بهویژه صنایع به سوختهای فسیلی وابسته است.
منبع: ایسنا