میراث کثیف گذار پاک

رقابت آمریکا و چین برای دسترسی به معادن آفریقا، بار دیگر این قاره را به کانون منازعه قدرت‌های بزرگ تبدیل کرده است؛ رقابتی که یادآور مسابقه قدرت‌های اروپایی برای تصاحب مستعمرات در قرن نوزدهم است. تفاوت در این است که این بار، مس، کبالت، لیتیوم و دیگر مواد معدنی حیاتی در مرکز رقابت قرار دارند؛ موادی که جهان برای توسعه خودروهای برقی، ذخیره‌سازی انرژی و فناوری‌های کم‌کربن به آنها نیاز دارد. با این حال، در روایت غالب از گذار سبز، آنچه کمتر دیده می‌شود، سرنوشت مردم و محیط‌زیست آفریقا است؛ همان جوامعی که در مجاورت معادن زندگی می‌کنند و ممکن است هزینه تامین مواد اولیه این تحول جهانی را با آب آلوده، زمین تخریب‌شده و تهدید سلامت خود بپردازند. در این رقابت، دولت‌ها و شرکت‌ها درباره امنیت زنجیره تامین، فناوری اکتشاف و دسترسی به ذخایر معدنی مذاکره می‌کنند؛ اما پرسش مهم‌تر آن است که آیا هزینه‌های محیط‌زیستی استخراج نیز در محاسبات آنها جایی دارد؟ پرونده جمهوری دموکراتیک کنگو و زامبیا نشان می‌دهد که فاصله میان وعده جهانی گذار سبز و واقعیت محلی استخراج مواد معدنی، همچنان قابل‌توجه است.