مطالبات ۱۲ همتی تولیدکنندگان برق تجدیدپذیر پرداخت نشد | مانع تازه سرمایه‌گذاری در انرژی‌ پاک

مسیحا حیدریان؛ در حالی که ایران برای جبران کمبود برق به سرمایه‌گذاری بیشتر در نیروگاه‌های تجدیدپذیر نیاز دارد، مشکلات مالی و موانع اجرایی، سرمایه‌گذاران این بخش را از ادامه مسیر دلسرد کرده است. حالا حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان از مطالبات تولیدکنندگان برق تجدیدپذیر پرداخت نشده و افت قیمت برق سبز نیز بازگشت سرمایه را دشوارتر کرده است. حالا سوال این است که پیش‌بینی فعالان بخش خصوصی این حوزه درباره ماه‌های آینده چیست؟ همچنین، آنها چه برآوردی از وضعیت اقتصادی کشور در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ دارند؟

داوود مددی، نایب رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، در گفت‌و‌گو با اقتصادآنلاین درباره چشم‌انداز اقتصاد ایران در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ اظهار کرد: ناامیدی از آینده می‌تواند به رکود، کاهش انگیزه و کم‌تحرکی در فعالیت‌های اقتصادی منجر شود؛ به همین دلیل، فعالان اقتصادی باید امید خود را به آینده حفظ کنند. با این حال، نمی‌توان مشکلات موجود در اقتصاد کشور را نادیده گرفت و برای بهبود شرایط، باید موانع فعالیت تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاران برطرف شود.

مطالبات ۱۲ همتی تولیدکنندگان برق تجدیدپذیر

نایب رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران با اشاره به مشکلات مالی تولیدکنندگان برق تجدیدپذیر گفت: بخشی از مشکلات این حوزه به پرداخت نشدن مطالبات سرمایه‌گذارانی بازمی‌گردد که برق تولیدی خود را بر اساس سازوکار‌های قانونی در اختیار دولت قرار داده‌اند، اما نتوانسته‌اند مبالغ مربوط به فروش برق یا تعهدات مرتبط را دریافت کنند.

مددی با توضیح درباره سازوکار‌های قانونی حمایت از تولید برق تجدیدپذیر افزود: تولیدکنندگانی که بر اساس ماده ۶۱ قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی یا ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور برق تولید کرده‌اند، باید از محل سازوکار‌های پیش‌بینی‌شده در این قوانین، از جمله منابع مرتبط با سوخت صرفه‌جویی‌شده یا قرارداد‌های خرید تضمینی، مطالبات خود را دریافت کنند.

وی با اشاره به انباشته شدن مطالبات تولیدکنندگان برق تجدیدپذیر خاطرنشان کرد: پرداخت نشدن مطالبات از سال‌های گذشته تاکنون ادامه داشته و مجموع بدهی‌های مربوط به این بخش به حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان رسیده است. بازگشت این منابع به تولیدکنندگان اهمیت زیادی دارد؛ زیرا سرمایه‌های پرداخت‌نشده از چرخه فعالیت اقتصادی خارج می‌مانند و امکان استفاده مجدد از آنها برای توسعه کسب‌وکار محدود می‌شود.

مددی با تاکید بر فشار مالی ناشی از تاخیر در پرداخت مطالبات توضیح داد: بسیاری از سرمایه‌گذاران برای اجرای پروژه‌های خود از تسهیلات بانکی استفاده کرده‌اند یا از منابع صندوق توسعه ملی بهره گرفته‌اند و باید اقساط بانکی یا تعهدات ارزی خود را پرداخت کنند. در چنین وضعیتی، وصول نشدن مطالبات، تامین منابع لازم برای ایفای تعهدات مالی را دشوارتر می‌کند و ادامه فعالیت سرمایه‌گذاران را تحت فشار قرار می‌دهد.

مانع تازه سرمایه‌گذاری در انرژی‌های پاک

نایب رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران با اشاره به مشکلات فروش برق تجدیدپذیر در بازار برق سبز اظهار کرد: تولیدکنندگان بخشی از برق تولیدی خود را در بورس انرژی و در قالب معاملات برق سبز عرضه می‌کنند، اما ورود برق با سازوکار‌های قیمتی متفاوت به بازار، رقابت را برای تولیدکنندگان انرژی‌های تجدیدپذیر دشوار کرده است.

مددی با مقایسه ویژگی‌های برق تجدیدپذیر و برق تولیدشده از نیروگاه‌های متعارف افزود: نیروگاه‌های تجدیدپذیر برای تولید برق به سوخت‌های فسیلی نیاز ندارند و مصرف آب آنها نیز در مقایسه با نیروگاه‌های حرارتی بسیار کمتر است. در مقابل، نیروگاه‌های حرارتی برای تولید برق به سوخت و منابع آبی نیاز دارند؛ با این حال، عرضه برق با سازوکار‌های قیمتی متفاوت باعث شده است قیمت برق سبز به‌شدت کاهش پیدا کند.

وی با تاکید بر تاثیر افت قیمت برق سبز بر اقتصاد پروژه‌های تجدیدپذیر خاطرنشان کرد: کاهش قیمت فروش برق، دوره بازگشت سرمایه پروژه‌های انرژی پاک را طولانی‌تر کرده و جذابیت اقتصادی سرمایه‌گذاری در این حوزه را کاهش داده است. هنگامی که سرمایه‌گذار نتواند در یک بازه زمانی قابل قبول به منابع اولیه خود دسترسی پیدا کند، انگیزه کمتری برای ورود به پروژه‌های جدید خواهد داشت.

مددی با اشاره به پیامد‌های این روند برای طرح‌های در دست اجرا گفت: برخی سرمایه‌گذاران به دلیل تعهداتی که در پروژه‌های نیمه‌تمام دارند، ناچارند فعالیت‌های خود را تا تکمیل طرح ادامه دهند، اما تعدادی از فعالان اقتصادی نیز پس از دریافت مجوزها، ادامه فعالیت یا سرمایه‌گذاری جدید را متوقف کرده‌اند. تداوم این وضعیت می‌تواند روند توسعه ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر را کند کند.

کاهش سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر می‌تواند ناترازی برق را تشدید کند

نایب رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران با هشدار درباره پیامد‌های کاهش سرمایه‌گذاری در انرژی‌های پاک گفت: اگر موانع موجود در مسیر فعالیت تولیدکنندگان برق تجدیدپذیر برطرف نشود، کشور در سال‌های آینده با محدودیت بیشتری در توسعه ظرفیت تولید برق مواجه خواهد شد. توقف پروژه‌های جدید یا طولانی شدن روند تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام می‌تواند تامین برق مورد نیاز کشور را دشوارتر کند.

مددی با اشاره به مشکلات تامین سوخت‌های فسیلی و پیامد‌های زیست‌محیطی استفاده از این منابع افزود: کشور با محدودیت‌هایی در تامین سوخت‌های فسیلی روبه‌رو است و مصرف این سوخت‌ها نیز پیامد‌های زیست‌محیطی قابل توجهی دارد. آلودگی هوا در فصل زمستان یکی از مشکلاتی است که ضرورت حرکت به سمت منابع انرژی پاک‌تر را برجسته می‌کند.

وی با تاکید بر ضرورت توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر اظهار کرد: گسترش تولید برق از منابع تجدیدپذیر اکنون فقط یک انتخاب نیست، بلکه با توجه به محدودیت منابع فسیلی، مشکلات تامین سوخت و ضرورت کاهش پیامد‌های زیست‌محیطی، به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است. برای تحقق این هدف، باید موانع اقتصادی و اجرایی پیش روی سرمایه‌گذاران برطرف شود تا توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند.

بروکراسی اداری؛ مانع حل مشکلات تولیدکنندگان برق تجدیدپذیر

نایب رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران با انتقاد از طولانی شدن روند رسیدگی به مشکلات تولیدکنندگان برق تجدیدپذیر گفت: بخش قابل توجهی از موانع موجود در این حوزه به تصمیم‌ها و سازوکار‌های اجرایی بازمی‌گردد و رفع آنها به پیگیری جدی دولت نیاز دارد. فعالان بخش خصوصی مشکلات خود را مطرح کرده‌اند، اما سنگینی نظام بروکراسی اداری باعث شده است بسیاری از مسائل همچنان حل‌نشده باقی بمانند.

مددی با اشاره به ضرورت مسئولیت‌پذیری دستگاه‌های اجرایی افزود: انتظار می‌رود مدیران و مسئولان مرتبط با حوزه انرژی برای باز کردن گره‌های موجود، پیگیری بیشتری داشته باشند؛ زیرا پیچیدگی فرآیند‌های اداری و نبود پیگیری موثر باعث شده است تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاران برای حل مشکلات خود با سرگردانی مواجه شوند.

وی با تاکید بر نقش دولت در احیای انگیزه سرمایه‌گذاری خاطرنشان کرد: پرداخت مطالبات تولیدکنندگان، اصلاح شرایط اقتصادی فروش برق سبز و تسهیل فرآیند‌های اداری می‌تواند زمینه بازگشت سرمایه به چرخه تولید را فراهم کند. بدون رسیدگی به این مشکلات، انتظار برای افزایش سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر با موانع جدی روبه‌رو خواهد بود.

پیش‌بینی اقتصاد ایران در نیمه دوم سال ۱۴۰۵

نایب رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در جمع‌بندی چشم‌انداز اقتصاد ایران در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ اظهار کرد: در شرایط فعلی، نمی‌توان انتظار داشت توسعه سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر با سرعت زیادی پیش برود. احتمالا عمده فعالیت‌های این بخش به تکمیل پروژه‌هایی محدود می‌شود که از قبل آغاز شده‌اند، آن هم در شرایطی که سرمایه‌گذاران برای به پایان رساندن طرح‌های نیمه‌تمام با دشواری‌های زیادی روبه‌رو هستند.

مددی با تاکید بر ضرورت رفع موانع تولید و سرمایه‌گذاری افزود: بهبود چشم‌انداز اقتصادی کشور به تصمیم‌های موثر برای حل مشکلات انباشته‌شده، پرداخت تعهدات مالی و ایجاد شرایط مناسب برای فعالیت بخش خصوصی نیاز دارد. در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر نیز تا زمانی که مطالبات تولیدکنندگان پرداخت نشود، اقتصاد فروش برق سبز بهبود پیدا نکند و موانع اداری برطرف نشود، نمی‌توان انتظار داشت سرمایه‌گذاری جدید با شتاب قابل توجهی افزایش یابد.