محصول خوش‌نام نیشابور با مسیر صادراتی پرپیچ‌وخم
با آغاز فصل برداشت آلو در نیشابور، پشت‌بام بسیاری از خانه‌های روستایی، به ویژه در شهر خرو که به پایتخت آلوی ایران شهرت دارد، رنگ طلایی به خود می‌گیرد. آلوهای تازه برداشت شده در برابر نور خورشید پهن می‌شوند تا پس از طی مراحل خشک شدن، راهی بازار خشکبار شوند؛ تصویری که سال‌هاست بخشی از زندگی و اقتصاد مردم این منطقه را شکل داده است.
نیشابور یکی از مناطق شناخته شده در تولید آلو است و این محصول به دلیل کیفیت، طعم و تنوع ارقام، جایگاه ویژه‌ای در بازار خشکبار دارد. بخش قابل توجهی از محصول پس از برداشت وارد چرخه فرآوری می‌شود و پس از خشک شدن، در بازارهای داخلی و خارجی عرضه می‌شود.
فرآوری آلو نقش مهمی در افزایش ماندگاری و ارزش افزوده این محصول دارد و می‌تواند فرصت مناسبی برای اشتغال و رونق اقتصادی منطقه ایجاد کند. با این حال، مسیر تولید تا رسیدن محصول به بازار، به‌ویژه بازارهای صادراتی، با چالش‌هایی نیز همراه است.
رعایت استانداردهای لازم در فرآوری، توجه به مسائل بهداشتی، کیفیت بسته‌بندی و شناخت نیاز بازارهای هدف، از جمله موضوعاتی است که می‌تواند در موفقیت آلوی نیشابور در بازارهای داخلی و خارجی تأثیرگذار باشد. در شرایطی که رقابت در بازار خشکبار افزایش یافته، حفظ کیفیت محصول و عرضه مناسب آن اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
معاون رئیس سازمان و مدیر جهاد کشاورزی نیشابور، با اشاره به پایان فصل برداشت آلو در این شهرستان اظهار کرد: نیشابور یکی از مناطق مهم تولید آلو در خراسان رضوی است و این محصول به دلیل کیفیت، تنوع ارقام و سابقه فرآوری، جایگاه ویژه‌ای در بخش باغبانی شهرستان دارد.
علی مبارکی، در گفت و گو با ایسنا خاطرنشان کرد: با وجود ظرفیت‌های مناسب تولید، توسعه پایدار این محصول نیازمند توجه جدی به فرآوری استاندارد، ساماندهی بازار و فراهم شدن زیرساخت‌های لازم برای حضور پررنگ‌تر در بازارهای داخلی و خارجی است.
وی با بیان اینکه بخش عمده محصول آلو پس از برداشت وارد چرخه فرآوری می‌شود، افزود: فرآوری مناسب می‌تواند نقش مهمی در افزایش ارزش افزوده محصول، کاهش ضایعات و افزایش ماندگاری آن داشته باشد. از سوی دیگر، کیفیت فرآوری و رعایت استانداردهای بهداشتی و فنی، نقش مستقیمی در حفظ جایگاه آلوی نیشابور در بازار و توسعه صادرات این محصول دارد.
سطح کل کشت آلو در شهرستان نیشابور یک‌هزار و ۷۹۷ هکتار است که از این میزان، یک‌هزار و ۷۷۷ هکتار باغ بارور و ۲۰ هکتار نیز غیر بارور است. متوسط عملکرد تولید این محصول در باغ‌های شهرستان حدود ۸ هزار کیلوگرم در هر هکتار برآورد می‌شود.
مبارکی با اشاره به سهم میوه‌های هسته‌دار در بخش باغبانی شهرستان تصریح کرد: حدود ۳۰ درصد از باغ‌های نیشابور به میوه‌های هسته‌دار اختصاص دارد که ۲۰ درصد از این میزان مربوط به محصول آلو است. این نشان می‌دهد که آلو علاوه بر نقش اقتصادی، سهم مهمی در اشتغال و فعالیت‌های مرتبط با بخش باغبانی شهرستان دارد.
مدیر جهاد کشاورزی نیشابور با بیان اینکه تولید آلوی تازه در شهرستان به ۱۴ هزار و ۲۱۶ تن می‌رسد، اظهار کرد: حدود ۹۰ درصد از محصول تولیدی به صورت فرآوری شده مورد استفاده قرار می‌گیرد و تنها ۱۰ درصد آن به شکل تازه‌خوری مصرف می‌شود. همچنین میزان آلوی خشک تولیدی در نیشابور حدود ۳۰۰۰ تن است که اهمیت فرآوری را در زنجیره تولید این محصول به‌خوبی نشان می‌دهد.
وی افزود: زمانی که بخش عمده یک محصول در چرخه فرآوری قرار می‌گیرد، کیفیت و شیوه انجام این فرآیند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. فرآوری صحیح و استاندارد می‌تواند محصول را برای مدت طولانی‌تری قابل نگهداری کند و امکان عرضه آن را در بازارهای مختلف فراهم آورد، اما فرآوری غیراستاندارد می‌تواند مشکلاتی را برای تولیدکنندگان و فعالان این حوزه ایجاد کند.
مبارکی با اشاره به شیوه‌های فرآوری آلو در نیشابور گفت: آلوی تولیدی شهرستان به دو روش سنتی و صنعتی فرآوری می‌شود. کیفیت بالا، رنگ مناسب و طعم ویژه این محصول موجب شده است آلوی نیشابور در بازارهای مختلف شناخته شود و جایگاه مناسبی در بازارهای ملی و بین‌المللی به دست آورد.
وی خاطرنشان کرد: حفظ این جایگاه نیازمند توجه مستمر به کیفیت محصول است. در شرایطی که بازارهای داخلی و خارجی نسبت به استانداردهای بهداشتی و کیفیت محصولات حساسیت بیشتری دارند، لازم است فرآوری آلو نیز با ضوابط و استانداردهای مربوطه انجام شود.
مدیر جهاد کشاورزی نیشابور، فرآوری خارج از استانداردهای لازم را یکی از چالش‌های این بخش عنوان کرد و افزود: شهرستان نیشابور با وجود جایگاه مناسب در سطح زیرکشت، میزان تولید، اشتغال‌زایی و ارزآوری، گاهی با مشکلاتی ناشی از فرآوری غیراستاندارد مواجه می‌شود و این موضوع می‌تواند شوک‌های مقطعی در اقتصاد این محصول ایجاد کند.
وی اظهار کرد: محصولی که با نام و اعتبار نیشابور در بازار عرضه می‌شود، باید از نظر کیفیت و سلامت نیز شرایط قابل قبولی داشته باشد. هرگونه ضعف در فرآوری می‌تواند علاوه بر کاهش کیفیت محصول، اعتماد بازار را تحت تأثیر قرار دهد و زمینه را برای بروز مشکلات در فروش و صادرات فراهم کند.
مبارکی با تأکید بر اهمیت توسعه صادرات آلو گفت: صادرات پایدار زمانی امکان‌پذیر خواهد بود که محصول از نظر کیفیت، بسته‌بندی، سلامت و استانداردهای مورد نیاز بازارهای هدف، شرایط لازم را داشته باشد. افزایش تولید به تنهایی نمی‌تواند تضمین‌کننده موفقیت در بازارهای خارجی باشد و باید تمام زنجیره از باغ تا فرآوری و عرضه مورد توجه قرار گیرد.
آلوی نیشابور از ظرفیت مناسبی برای حضور در بازارهای مختلف برخوردار است، اما برای استفاده بهتر از این ظرفیت باید زیرساخت‌های فرآوری و بسته‌بندی تقویت شود. همچنین نظارت بر کیفیت محصولات فرآوری شده می‌تواند نقش مهمی در حفظ اعتبار این محصول و توسعه بازارهای آن داشته باشد.
مدیر جهاد کشاورزی نیشابور با اشاره به ضرورت ساماندهی بازار خشکبار اظهار کرد: نظارت بر قیمت خشکبار و ایجاد سازوکارهای مناسب برای عرضه محصولات، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به شفافیت بیشتر بازار و کاهش مشکلات تولیدکنندگان کمک کند.
وی یکی از پیشنهادهای مهم برای ساماندهی بازار آلوی خشک را فراهم کردن زیرساخت‌های لازم برای عرضه این محصول در بورس کالای کشاورزی عنوان و بیان کرد عرضه محصولات کشاورزی در بستری شفاف می‌تواند به کشف قیمت واقعی کمک کند و شرایط مناسب‌تری را برای معامله میان تولیدکنندگان و خریداران فراهم آورد.
مبارکی ادامه داد: ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای عرضه و بازاریابی محصول، به‌ویژه برای محصولی مانند آلو که بخش عمده آن پس از فرآوری وارد بازار می‌شود، می‌تواند در افزایش قدرت رقابت تولیدکنندگان مؤثر باشد.
وی احداث شهرک فرآوری آلو در مرکز تولید این محصول را یکی از راهکارهای پیشنهادی برای رفع بخشی از مشکلات موجود دانست و خاطرنشان کرد: ایجاد یک مجموعه تخصصی برای فرآوری می‌تواند به ساماندهی فعالیت‌ها، جلوگیری از فرآوری غیربهداشتی و توسعه واحدهای استاندارد کمک کند.
مدیر جهاد کشاورزی نیشابور تصریح کرد: تمرکز واحدهای فرآوری، بسته‌بندی و خدمات مرتبط در یک مجموعه تخصصی، زمینه را برای نظارت بهتر بر کیفیت محصول و استفاده از فناوری‌های مناسب فراهم می‌کند. چنین اقدامی می‌تواند علاوه بر افزایش ارزش افزوده، زمینه اشتغال بیشتری را نیز در منطقه ایجاد کند.
وی با اشاره به تنوع ارقام آلو در نیشابور گفت: بیش از ۱۰ رقم آلو در شهرستان کشت می‌شود که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به حاج‌حسنی، کبرایی، شمس، طرقبه، قطره‌طلا، درگزی، سانتاروزا و بخارا اشاره کرد.
مبارکی افزود: تنوع ارقام یکی از ظرفیت‌های مهم نیشابور در تولید آلو است و می‌تواند امکان پاسخگویی به سلیقه‌ها و نیازهای مختلف بازار را فراهم کند. با این حال، بهره‌برداری از این ظرفیت نیازمند برنامه‌ریزی در بخش‌های فرآوری، بسته‌بندی و بازاریابی است.
وی خاطرنشان کرد: نیشابور از ظرفیت‌های ارزشمندی در زمینه تولید آلو برخوردار است، اما برای تبدیل این ظرفیت به توسعه پایدار و افزایش سهم محصول در بازارهای صادراتی، باید نگاه ویژه‌ای به تکمیل زنجیره ارزش داشت. ارتقای کیفیت فرآوری، جلوگیری از تولید محصولات غیراستاندارد، ساماندهی بازار و ایجاد زیرساخت‌های تخصصی از جمله موضوعاتی است که می‌تواند آینده این محصول را تحت تأثیر قرار دهد.
مدیر جهاد کشاورزی نیشابور اظهار کرد: با تقویت زیرساخت‌های فرآوری و صادرات و ایجاد شرایط مناسب برای عرضه محصول در بازارهای شفاف و رقابتی، می‌توان ارزش افزوده بیشتری برای تولیدکنندگان ایجاد کرد. نیشابور ظرفیت آن را دارد که با برنامه‌ریزی مناسب و توجه به استانداردهای مورد نیاز بازار، جایگاه آلوی خود را در بازارهای داخلی و خارجی بیش از گذشته تقویت کند و از این محصول به عنوان یکی از ظرفیت‌های مهم اشتغال‌زایی و ارزآوری شهرستان بهره ببرد.
کیفیت آلوی نیشابور کیفیتی ارزشمند در انتظار رفع موانع صادرات
آلوی نیشابور سال‌هاست به واسطه کیفیت، طعم و تنوع ارقام، جایگاه ویژه‌ای در بازار خشکبار کشور دارد. با این حال، این محصول ارزشمند برای حضور پررنگ‌تر در بازارهای صادراتی، همچنان با چالش‌هایی در زمینه فرآوری استاندارد، بسته‌بندی و ساماندهی بازار روبه‌روست؛ موضوعی که به گفته یکی از صادرکنندگان آلو، توجه به آن می‌تواند مسیر توسعه بازار و افزایش ارزش افزوده این محصول را هموارتر کند.
یک صادر کننده آلو، با اشاره به جایگاه ویژه آلوی نیشابور در بازار گفت: آلوی این شهرستان از نظر کیفیت، رنگ، طعم و تنوع ارقام، یکی از محصولات شاخص منطقه است و در صورت توجه بیشتر به فرآوری، بسته‌بندی و توسعه بازارهای صادراتی، می‌تواند سهم بیشتری از بازارهای داخلی و خارجی را به خود اختصاص دهد.
فرشید جلالی، اظهار کرد: نیشابور سابقه طولانی در تولید و فرآوری آلو دارد و نام آلوی نیشابور برای بسیاری از فعالان بازار خشکبار و مصرف کنندگان شناخته شده است. شرایط اقلیمی منطقه و تجربه باغداران در تولید این محصول، موجب شده آلوهای تولیدی از کیفیت مطلوبی برخوردار باشند.
جلالی افزود: تنوع ارقام تولیدی یکی از ویژگی‌های مهم آلو در نیشابور است و این موضوع می‌تواند پاسخگوی نیازهای مختلف بازار باشد. هر رقم ویژگی‌های خاص خود را دارد و از نظر اندازه، رنگ، طعم و کاربرد در بازار تازه‌خوری یا فرآوری با یکدیگر متفاوت است. همین تنوع، ظرفیت خوبی برای توسعه بازار محصول ایجاد کرده است.
این صادرکننده آلو با بیان اینکه کیفیت محصول یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت در بازارهای صادراتی است، تصریح کرد: در بازارهای خارجی، تنها تولید محصول با حجم بالا اهمیت ندارد، بلکه کیفیت، یکنواختی، سلامت و نحوه ارائه محصول نیز نقش تعیین کننده‌ای دارد. اگر محصول بتواند استانداردهای مورد نیاز بازار هدف را تأمین کند، زمینه برای حضور مستمر و پایدار در بازارهای خارجی فراهم خواهد شد.
وی ادامه داد: بخش عمده آلوی تولیدی نیشابور پس از برداشت فرآوری می‌شود و به همین دلیل، کیفیت فرآوری اهمیت زیادی دارد. فرآوری مناسب می‌تواند ارزش افزوده محصول را افزایش دهد و امکان نگهداری و عرضه آن را برای مدت طولانی‌تری فراهم کند، اما هرگونه ضعف در این مرحله ممکن است کیفیت محصول نهایی را تحت تأثیر قرار دهد.
جلالی با اشاره به برخی چالش‌های موجود در این بخش گفت: یکی از مشکلات، یکسان نبودن شیوه‌های فرآوری و رعایت نشدن کامل استانداردها در برخی واحدهاست. محصولی که قرار است با نام آلوی نیشابور در بازار عرضه شود، باید از کیفیت قابل قبول و مشخصی برخوردار باشد تا اعتبار این نام در بازار حفظ شود.
رعایت مسائل بهداشتی و استفاده از روش‌های مناسب در فرآوری، تنها یک موضوع تولیدی نیست، بلکه ارتباط مستقیمی با بازار و صادرات دارد. خریداران خارجی نسبت به کیفیت و سلامت محصولات غذایی حساس هستند و هرگونه ضعف در این زمینه می‌تواند صادرات یک محصول را با مشکل مواجه کند.
این صادرکننده آلو با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر به بسته‌بندی اظهار کرد: بسته‌بندی مناسب یکی دیگر از حلقه‌های مهم زنجیره صادرات است. ممکن است محصولی از کیفیت بالایی برخوردار باشد، اما اگر به درستی بسته‌بندی و برای بازار هدف آماده نشود، نتواند جایگاه مناسبی در بازار پیدا کند.
وی گفت: امروز در بازارهای مختلف، علاوه بر کیفیت محصول، شکل عرضه، اطلاعات درج شده روی بسته‌بندی و رعایت استانداردهای مورد نیاز کشور مقصد نیز اهمیت دارد. برای توسعه صادرات باید این موضوعات از ابتدا مورد توجه تولیدکنندگان و فعالان حوزه فرآوری قرار گیرد.
جلالی با اشاره به ضرورت ایجاد زیرساخت‌های تخصصی برای فرآوری آلو بیان کرد: نیشابور به دلیل حجم تولید و سابقه‌ای که در این حوزه دارد، نیازمند توسعه واحدهای فرآوری استاندارد و مجهز است. ایجاد مجموعه‌های تخصصی می‌تواند به افزایش کیفیت محصول، کاهش ضایعات و ساماندهی بهتر فعالیت‌های این بخش کمک کند.
وی ادامه داد: ایجاد شهرک یا مجموعه‌ای متمرکز برای فرآوری آلو می‌تواند شرایط بهتری را برای فعالیت تولیدکنندگان و فرآوری‌کنندگان فراهم کند. تمرکز امکانات و تجهیزات در یک مجموعه، امکان نظارت بهتر بر کیفیت و استفاده از روش‌های جدید فرآوری را افزایش می‌دهد.
این صادرکننده آلو با اشاره به نوسانات بازار گفت: تولید کننده و صادرکننده زمانی می‌توانند برای آینده برنامه‌ریزی کنند که بازار از ثبات نسبی برخوردار باشد. نوسان قیمت‌ها و نبود سازوکارهای مناسب برای عرضه محصول، گاهی برنامه‌ریزی بلندمدت را دشوار می‌کند.
وی اظهار کرد: ایجاد بازارهای شفاف و فراهم کردن زمینه عرضه محصولات کشاورزی در بسترهای مناسب می‌تواند به تولیدکننده و خریدار برای رسیدن به قیمت واقعی کمک کند. این موضوع در محصولی مانند آلو که بخش قابل توجهی از آن پس از فرآوری وارد بازار می‌شود، اهمیت بیشتری دارد.
جلالی اظهار کرد: توسعه صادرات آلوی نیشابور نیازمند نگاه زنجیره‌ای است و نمی‌توان تنها به مرحله تولید توجه کرد. از زمان تولید در باغ تا برداشت، فرآوری، بسته‌بندی، حمل‌ونقل و عرضه در بازار خارجی، همه مراحل در موفقیت محصول نقش دارند.
وی خاطرنشان کرد: آلوی نیشابور از نظر کیفیت و قابلیت حضور در بازارهای مختلف، ظرفیت بالایی دارد و این ظرفیت می‌تواند به اشتغال و ارزآوری بیشتری برای منطقه منجر شود، اما استفاده از این فرصت نیازمند رفع برخی مشکلات و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌هاست.
این صادرکننده آلو بیان کرد: باغداران نیشابوری محصول باکیفیتی تولید می‌کنند و این یک سرمایه مهم برای شهرستان است. اگر فرآوری استاندارد، بسته‌بندی مناسب و مسیرهای صادراتی پایدار بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد، می‌توان ارزش افزوده بیشتری از این محصول به دست آورد و جایگاه آلوی نیشابور را در بازارهای داخلی و خارجی بیش از گذشته تقویت کرد.
آلوی نیشابور با وجود کیفیت مناسب و ظرفیت بالای تولید، برای حضور پررنگ‌تر در بازارهای داخلی و خارجی نیازمند توجه جدی به فرآوری استاندارد، بسته‌بندی مناسب و رفع موانع صادراتی است. به نظر می‌رسد تقویت زیرساخت‌ها و تکمیل زنجیره تولید تا صادرات، می‌تواند علاوه بر حفظ جایگاه این محصول، ارزش افزوده و فرصت‌های اقتصادی بیشتری برای منطقه ایجاد کند.
تا این لحظه منبع مستقل دیگری این خبر را منتشر نکرده است.
بررسی خودکار: مقایسه با خبرهای ۷۲ ساعت اخیر منابع دیگر و اعتبار پایه‌ی منبع؛ جایگزین داوری انسانی نیست.منبع: ایسنا