لهستان قرارداد گازی با قطر را لغو کرد/ علت چه بود؟

اکوایران: شرکت انرژی لهستانی اورلن پی‌کی‌ان، یکی از قراردادهای بلندمدت خود با شرکت دولتی قطر انرژی برای خرید گاز طبیعی مایع را فسخ کرده است؛ تصمیمی که پس از ناتوانی طرف قطری در انجام تعهدات صادراتی و اختلال در عرضه گاز در پی جنگ ایران اتخاذ شد.

به گزارش فرارو به نقل از وال‌استریت ژورنال، این اتفاق نخستین مورد شناخته‌شده از فسخ توافق یکی از مشتریان قطر انرژی از زمان آغاز جنگ ایران به شمار می‌رود.

شرکت دولتی قطر انرژی که پیش از جنگ حدود یک‌پنجم گاز طبیعی مایع جهان را تأمین می‌کرد، از ماه مارس و در پی اختلال در تردد محموله‌ها از تنگه هرمز و آسیب دیدن یکی از مراکز اصلی صادراتی خود، با دشواری در اجرای تعهدات قراردادی مواجه شده است.

قرارداد تا سال ۲۰۳۴ اعتبار داشت

قراردادی که اورلن آن را فسخ کرده، قرار بود تا سال ۲۰۳۴ ادامه داشته باشد و ارزش آن در سال جاری حدود ۵۷۰ میلیون یورو برآورد شده بود.

با وجود تصمیم به فسخ، این توافق تا ۶۰ روز آینده همچنان اعتبار خواهد داشت. اورلن همچنین یک قرارداد دیگر برای خرید گاز طبیعی مایع از قطر در اختیار دارد و فسخ توافق اخیر به معنای پایان کامل همکاری این شرکت با قطر انرژی نیست.

حملات به تأسیسات صادراتی قطر

قطر پیش از آغاز جنگ ایران، حدود ۲۰ درصد از گاز طبیعی مایع جهان را تأمین می‌کرد، اما محدودیت در عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز و آسیب به زیرساخت‌های صادراتی این کشور، روند تأمین و ارسال محموله‌ها را مختل کرده است.

در ماه مارس، حملات موشکی به دو واحد از ۱۴ واحد تولیدی بزرگ‌ترین مجموعه صادرات گاز طبیعی مایع جهان در قطر آسیب وارد کرد. این حملات در پاسخ به حملات آمریکا به ایران و از طریق پایگاه‌های نظامی واشنگتن در قطر انجام شد.

پس از این رویداد، قطر برای نخستین بار وضعیت «فورس ماژور» را اعلام کرد؛ سازوکاری حقوقی که در شرایط خارج از کنترل تأمین‌کننده، امکان تعلیق تعهدات قراردادی را فراهم می‌کند.

قطر انرژی از چند ماه قبل این وضعیت را به خریداران خود در اروپا و آسیا اطلاع داده و هر ماه آن را تمدید کرده است. در پی کاهش عرضه، واردکنندگان برای جبران کسری گاز مورد نیاز خود به بازار نقدی روی آورده‌اند؛ اقدامی که افزایش چشمگیر قیمت‌ها را به دنبال داشته است.

خریداران قطر به دنبال منابع جایگزین هستند

شائول کاوونیک، تحلیلگر ارشد انرژی، معتقد است تداوم اختلال در عرضه گاز قطر، مشتریان این کشور را بیش از گذشته به جست‌وجوی منابع جایگزین سوق می‌دهد. خریداران تا زمانی که قراردادهایشان با قطر پابرجاست، برای امضای توافق‌های بلندمدت جدید با تأمین‌کنندگان دیگر با محدودیت مواجه می‌شوند.

قراردادی که اورلن اکنون آن را فسخ کرده، نخستین توافق لهستان برای خرید گاز طبیعی مایع بود و زمینه واردات این سوخت به کشور را در سال ۲۰۱۵ فراهم کرد.

بهای گاز در این قرارداد بر مبنای ۱۶ درصد قیمت نفت خام برنت تعیین شده بود؛ نرخی که این توافق را در شمار قراردادهای بلندمدت گران‌قیمت قرار می‌داد.

قراردادهای جدید اورلن با آمریکا

اورلن در کنار قرارداد باقی‌مانده خود با قطر، توافق‌هایی نیز برای خرید گاز طبیعی مایع از پروژه‌هایی در ایالت‌های تگزاس و لوئیزیانا امضا کرده است.

این قراردادها گزینه‌هایی انعطاف‌پذیرتر و کم‌هزینه‌تر در اختیار شرکت لهستانی قرار می‌دهند و امکان فروش مجدد محموله‌های خریداری‌شده را نیز برای آن فراهم می‌کنند.

فسخ قرارداد با قطر در شرایطی انجام شده که اختلال در صادرات این کشور، خریداران اروپایی و آسیایی را به بازنگری در منابع تأمین گاز واداشته و اهمیت تنوع‌بخشی به مسیرها و قراردادهای واردات انرژی را بیش از پیش برجسته کرده است.