سونامی ورشکستگی در بازار هوش مصنوعی؟ | چرا ماسک از مرگ ۲۰۰ شرکت ابری می‌گوید؟ | وام‌دهندگان تأمین مالی شرکت‌ها را متوقف کرده‌اند

به گزارش اقتصادنیوز، تب‌وتاب سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، رقابتی بی‌سابقه برای ساخت مراکز داده، توسعه توان پردازشی و دسترسی به تراشه‌های پیشرفته به راه انداخته است. شرکت‌ها برای عقب نماندن از این رقابت، میلیاردها دلار صرف زیرساخت‌هایی می‌کنند که قرار است موتور رشد نسل بعدی اقتصاد دیجیتال باشند؛ اما در پس این رونق، پرسشی اساسی شکل گرفته است: آیا درآمد حاصل از خدمات هوش مصنوعی می‌تواند هزینه‌های سنگین این سرمایه‌گذاری‌ها را جبران کند؟

این پرسش به‌ویژه برای شرکت‌هایی اهمیت دارد که بخش عمده فعالیت و درآمدشان به ارائه توان پردازشی هوش مصنوعی وابسته است و برخلاف غول‌های فناوری، از کسب‌وکارهای متنوعی برای تأمین مالی خود برخوردار نیستند. اگر دسترسی به منابع اعتباری محدودتر شود و بازگشت سرمایه مطابق انتظارات پیش نرود، بخشی از بازیگران این بازار ممکن است برای ادامه فعالیت با موانع جدی روبه‌رو شوند؛ مسئله‌ای که اکنون با هشدار ایلان ماسک درباره آینده شرکت‌های نئوکلاود، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است.

به نوشته کوین تلگراف، شرکت تحقیقاتی گارتنر پیش‌بینی می‌کند بیش از ۸۰ درصد ارائه‌دهندگان تخصصی خدمات ابری تا سال ۲۰۳۰ فعالیت مستقل خود را متوقف کنند.

ایلان ماسک هشدار داده است که بیش از ۲۰۰ ارائه‌دهنده تخصصی خدمات ابری هوش مصنوعی ممکن است با شکست مواجه شوند یا در شرکت‌های دیگر ادغام شوند؛ زیرا وام‌دهندگان در حال سخت‌گیرانه‌تر کردن شرایط تأمین مالی هستند.

ماسک روز یکشنبه در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که وام‌دهندگان تا حد زیادی تأمین مالی شرکت‌هایی را متوقف کرده‌اند که به‌جز مراکز داده هوش مصنوعی، منابع درآمدی قابل‌توجه دیگری ندارند. او گفت اسپیس‌ایکس به دلیل برخورداری از رتبه اعتباری سرمایه‌گذاری و درآمد حاصل از کسب‌وکار اینترنت ماهواره‌ای استارلینک و فعالیت‌های پرتاب موشک، موفق شده است ۴۰ میلیارد دلار تأمین مالی از طریق بدهی برای خرید واحدهای پردازش گرافیکی (GPU) به دست آورد.

او گفت: «این یعنی بیش از ۲۰۰ شرکت نئوکلاود با مرگی در سطح گوپی و موجی از ادغام‌ها روبه‌رو خواهند شد. برخی از آن‌ها دوام می‌آورند، اما تعدادشان زیاد نخواهد بود.»

نئوکلاود (Neocloud) به شرکتی تخصصی در حوزه خدمات ابری گفته می‌شود که توان پردازشی موردنیاز هوش مصنوعی را اجاره می‌دهد. این خدمات معمولاً از طریق مراکز داده مجهز به واحدهای پردازش گرافیکی قدرتمند ارائه می‌شوند.

هشدار ماسک پس از آن مطرح شده است که شرکت تحقیقاتی گارتنر در پیش‌بینی ماه اکتبر خود اعلام کرد بیش از ۸۰ درصد ارائه‌دهندگان نئوکلاود تا سال ۲۰۳۰ فعالیت مستقل خود را متوقف خواهند کرد؛ زیرا این صنعت برای دستیابی به بازده کافی از سرمایه‌گذاری‌های عظیم در زیرساخت‌های هوش مصنوعی با مشکل مواجه است.

این هشدارها می‌توانند بر شرکت‌های استخراج بیت‌کوین که فعالیت خود را به سمت زیرساخت‌های هوش مصنوعی تغییر داده‌اند نیز تأثیر بگذارند. برای مثال، شرکت آیرن (IREN) فعالیت خود را در حوزه خدمات ابری هوش مصنوعی گسترش داده و توان پردازشی را به مشتریان اجاره می‌دهد. در همین حال، شرکت کور ساینتیفیک (Core Scientific) خدمات میزبانی مراکز داده را برای مشتریان نئوکلاود، از جمله کورویو (CoreWeave)، ارائه می‌کند.

گارتنر در پیش‌بینی خود اعلام کرد انتظار می‌رود ارائه‌دهندگان خدمات هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ نزدیک به یک تریلیون دلار برای زیرساخت‌ها هزینه کنند و بین سال‌های ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰ نیز ۶ تریلیون دلار دیگر به این هزینه‌ها اضافه شود. با این حال، این شرکت تحقیقاتی هشدار داد درآمد کافی برای دستیابی به بازده سودآور از تمام این سرمایه‌گذاری‌ها وجود ندارد.

فشارها ممکن است برای شرکت‌های نئوکلاود شدیدتر باشد؛ زیرا این شرکت‌ها باید از محل ارائه خدمات پردازشی هوش مصنوعی درآمد کافی به دست آورند تا بتوانند هزینه‌های عملیاتی خود را پوشش دهند. گارتنر اعلام کرد شرکت‌های بزرگ‌تر ارائه‌دهنده خدمات ابری از منابع درآمدی متنوع‌تری برخوردارند و می‌توانند برای سال‌ها از سرمایه‌گذاری‌های خود در حوزه هوش مصنوعی پشتیبانی کنند.

حتی رشد چشمگیر بازار نیز ممکن است برای حل این مشکل کافی نباشد. گارتنر پیش‌بینی می‌کند هزینه‌کرد برای زیرساخت به‌عنوان خدمت (IaaS) بهینه‌شده برای هوش مصنوعی، از ۶۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۷ به ۱۷۴ میلیارد دلار در سال ۲۰۳۰ افزایش یابد. با این حال، این شرکت هشدار داد که بسیاری از ارائه‌دهندگان خدمات ممکن است پیش از جایگزینی نسل فعلی تراشه‌های هوش مصنوعی، نتوانند سرمایه‌گذاری‌های خود را جبران کنند.

جهش چشمگیر درآمد هوش مصنوعی اسپیس‌ایکس

اظهارات ماسک چند روز پس از آن مطرح شد که اسپیس‌ایکس گزارش داد کسب‌وکار «ابرهوش» (Super Intelligence) این شرکت در سه‌ماهه سوم سال، ۷.۶ میلیارد دلار درآمد ایجاد کرده است؛ رقمی که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۸۳۰ درصد افزایش نشان می‌دهد و بیش از نیمی از مجموع فروش فصلی ۱۴.۶ میلیارد دلاری شرکت را تشکیل می‌دهد.

این شرکت رشد درآمد خود را به توافق‌های جدید در زمینه ارائه خدمات ابری، خرید شرکت کورسر (Cursor) و افزایش استقبال از مدل هوش مصنوعی گروک (Grok) نسبت داده است.