سرشماری ۱۴۰۵ عبور از آمارگیری سنتی به نظام آماری هوشمند
معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی گلستان گفت: سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ با مشارکت بیش از ۳۰ دستگاه اجرایی و بهره‌گیری از داده‌های ثبتی و سامانه‌های اطلاعاتی، گامی در عبور از آمارگیری سنتی و حرکت به سمت نظام آماری هوشمند، دقیق و به‌هنگام است.
مهدی سعادت‌فر امروز چهارشنبه ۱۳ آبان در نشست خبری با رسانه های استان اظهار کرد: هدف اصلی سرشماری، دستیابی به آمار دقیق از تعداد جمعیت، پراکندگی جغرافیایی، ویژگی‌های سنی و جنسی، سطح تحصیلات و وضعیت مسکن خانوارهاست تا برنامه‌ریزی‌ها و توزیع اعتبارات بر اساس اطلاعات واقعی و قابل اتکا انجام شود.
وی با اشاره به اهمیت آمار دقیق در نظام برنامه‌ریزی کشور افزود: اطلاعات سرشماری مبنای تصمیم‌گیری برای تخصیص منابع و ارائه خدمات عمومی است و از این رو، ارائه اطلاعات صحیح از سوی مردم و دستگاه‌های اجرایی، نوعی مسئولیت اجتماعی و حق‌الناس محسوب می‌شود.
سعادت‌فر با تشریح تاریخچه سرشماری در ایران بیان کرد: نخستین سرشماری رسمی کشور در سال ۱۳۳۵ انجام شد و این فرایند تا سال ۱۳۸۵ به‌صورت ۱۰ ساله ادامه داشت. پس از آن، با تغییر قانون، سرشماری‌های سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵ به فاصله پنج سال انجام شد، اما با توجه به تحولات فناوری و توسعه سامانه‌های اطلاعاتی، تصمیم گرفته شد سرشماری سال ۱۴۰۰ به روش ثبتی‌مبنا اجرا شود.
معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی گلستان ادامه داد: در سرشماری ثبتی‌مبنا، به جای مراجعه گسترده مأموران به منازل، اطلاعات موجود در سامانه‌های دستگاه‌های اجرایی از جمله ثبت احوال، سامانه املاک و اسکان، سامانه‌های دانش‌آموزی و اطلاعات انتظامی با یکدیگر تطبیق داده می‌شوند.
وی با اشاره به مشارکت بیش از ۳۰ دستگاه اجرایی در تأمین اطلاعات مورد نیاز مرکز آمار ایران گفت: سامانه‌های تأمین اجتماعی، ثبت اسناد، بیمه روستاییان و عشایر، نظام سلامت، اطلاعات کارکنان دولت و سامانه‌های مربوط به یارانه و کالابرگ نیز در تکمیل داده‌های جمعیتی نقش دارند.
سعادت‌فر با بیان اینکه روش جدید هزینه‌های سرشماری را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد، تصریح کرد: در سرشماری‌های گذشته بیش از هزار مأمور آمارگیر فعالیت داشتند، اما در روش جدید تعداد مأموران به حدود ۷۰ تا ۷۵ نفر کاهش یافته است. همچنین پیش‌بینی می‌شود هزینه اجرای این روش به حدود ۱۰ درصد هزینه سرشماری‌های سنتی برسد.
وی اضافه کرد: در کنار اطلاعات ثبتی، برای تکمیل نواقص سامانه‌ها از سرشماری اینترنتی و روش نمونه‌گیری میدانی نیز استفاده می‌شود تا اطلاعات مربوط به ویژگی‌های جمعیتی و مسکن که در سامانه‌های موجود ثبت نشده‌اند، با روش‌های علمی گردآوری شوند.
معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی گلستان با اشاره به اینکه یکی از اهداف این طرح، به‌روزرسانی مستمر اطلاعات جمعیتی است، گفت: در شیوه سنتی، سرشماری تصویری از وضعیت جمعیت در یک مقطع زمانی ارائه می‌کرد و برای اطلاع از تغییرات باید پنج یا ۱۰ سال منتظر می‌ماندیم، اما در روش ثبتی‌مبنا با به‌روزرسانی اطلاعات سامانه‌ها، امکان دستیابی به تصویر دقیق‌تر و به‌هنگام‌تری از جمعیت فراهم می‌شود.
وی تأکید کرد: برای تحقق این هدف، لازم است دستگاه‌های اجرایی اطلاعات هویتی و محل سکونت افراد را به‌درستی ثبت کنند و شهروندان نیز نسبت به تکمیل و اصلاح اطلاعات خود در سامانه‌های مربوط، به‌ویژه اطلاعات محل سکونت و کد پستی، اهتمام داشته باشند.
سعادت‌فر با اشاره به اهمیت اطلاعات دقیق مکانی در مدیریت بحران‌ها خاطرنشان کرد: در زمان وقوع حوادثی مانند زلزله و سیل، اطلاع از تعداد جمعیت ساکن در هر منطقه و ترکیب سنی آنان برای برنامه‌ریزی امدادرسانی و توزیع خدمات ضروری است؛ بنابراین ثبت صحیح محل سکونت افراد نقش مهمی در ارتقای کیفیت خدمات عمومی دارد.
وی در پایان با اشاره به ارسال پیامک برای برخی شهروندان به‌منظور راستی‌آزمایی اطلاعات ثبتی گفت: این پیامک‌ها برای همه افراد جامعه ارسال نشده و صرفاً گروهی از افراد به‌صورت هدفمند انتخاب شده‌اند تا صحت اطلاعات موجود در سامانه‌ها بررسی و نواقص احتمالی برطرف شود.
منبع: ایسنا