رویای روتردامی اردوغان؛ چرا ناگهان همه به ترکیه وابسته شده‌اند؟

اکوایران: ترکیه در تلاش است از یک کشور ترانزیتی انرژی به قطبی منطقه‌ای و جهانی تبدیل شود؛ جایگاهی که در آن انرژی از منابع مختلف وارد شود، ذخیره و پردازش شود و سپس به بازارهای دیگر، به‌ویژه اروپا، برسد. موقعیت جغرافیایی ترکیه و عبور خطوط لوله روسیه، ایران و جمهوری آذربایجان از خاک این کشور، زمینه مناسبی برای تحقق این هدف فراهم کرده است. آنکارا همچنین با استفاده از کشتی‌های نیروگاهی شناور، در بیش از ۲۰ کشور برق تولید و عرضه می‌کند.

امنیت انرژی؛ پیش‌شرط تبدیل شدن به قطب منطقه‌ای

با وجود این ظرفیت‌ها، ترکیه همچنان به واردات انرژی وابسته است و طی یک دهه حدود ۵۰۰ میلیارد دلار برای آن هزینه کرده است. وابستگی به روسیه و ایران نیز بارها مشکلاتی ایجاد کرده است. به همین دلیل، دولت رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در کنار تنوع‌بخشی به منابع وارداتی، استخراج داخلی را دنبال می‌کند. کشف میدان گازی در دریای سیاه و توسعه انرژی خورشیدی و بادی بخشی از این راهبرد است. انرژی‌های تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۵ تقریباً نیمی از برق ترکیه را تأمین کردند.

وقتی از بحران انرژی حرف می‌زنیم، معمولاً نگاه‌ها به تنگه هرمز و باب‌المندب می‌رود؛ اما در دریای سیاه بحران دیگری در جریان است که می‌تواند مستقیماً امنیت غذایی جهان را تحت تأثیر قرار دهد.

بحران تنگه هرمز نیز اهمیت مسیرهای جایگزین و زیرساخت‌های ترکیه را افزایش داده است. آنکارا قصد دارد بندر جیهان را به مرکزی شبیه روتردام برای ذخیره‌سازی، فرآوری و قیمت‌گذاری نفت تبدیل کند و با پروژه‌هایی مانند کریدور انرژی سبز، ارتباط خود با اروپا را گسترش دهد؛ بااین‌همه، ترکیه هنوز بیشتر یک کشور ترانزیتی است تا صادرکننده انرژی. تحقق رؤیای تبدیل شدن به قطب انرژی، افزون بر زیرساخت، به سرمایه‌گذاری خارجی و اعتماد شرکای بین‌المللی نیاز دارد؛ چیزی که دستیابی به آن آسان نیست.

این گزارش تصویری را دویچه‌وله تهیه کرده است و اکوایران آن را همراه با زیرنویس فارسی ارائه می‌دهد.