دلار به موبایل باخت/ کدام گوشی رشد قیمت بیشتری داشت؟
بررسی تغییرات قیمت سه گوشی پرچمدار از برندهای سامسونگ، شیائومی و اپل در فاصله آبان ۱۴۰۴ تا آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد رشد قیمت موبایل در برخی مدل‌ها از افزایش نرخ دلار نیز فراتر رفته است.
اکوایران: بازار موبایل در یک سال گذشته مسیری متفاوت از دلار را طی کرده و رشد قیمت گوشی‌های پرچمدار حتی از افزایش نرخ ارز نیز پیشی گرفته. مقایسه قیمت سه گوشی پرچمدار از برندهای سامسونگ، شیائومی و اپل نشان می‌دهد از ۱۳ آبان ۱۴۰۴ تا ۱۳ آبان ۱۴۰۵ قیمت گلکسی S25 اولترا 218 درصد و پوکو F6 پرو 228 درصد افزایش یافته. درحالی‌که دلار در همین بازه 147 درصد رشد کرد. آیفون ۱۷ پرومکس نیز با رشد 179 درصدی اگرچه از دو رقیب اندرویدی خود عقب مانده اما همچنان 31 واحد درصد بیشتر از دلار افزایش قیمت داشته.
نکته مهم این مقایسه، سبقت گوشی‌های شیائومی و سامسونگ از دلار است. پوکو F6 پرو که در آبان سال گذشته ۴۹ میلیون تومان قیمت داشت حالا به ۱۶۱ میلیون تومان رسیده و بیش از ۳.۲ برابر شده است. گلکسی S25 اولترا نیز از ۱۲۶ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به ۴۰۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است.
در روز انتخابات آمریکا، بازارهای داخلی و جهانی در فضایی محتاطانه و همزمان تحت تأثیر اخبار سیاسی نوسان کردند. انتشار خبر تصویب پیش‌نویس یادداشت تفاهم مذاکرات، قیمت نفت را تا ۱۰۱ دلار پایین آورد و انس طلا را به ۳۹۵۰ دلار رساند؛ اما توییت دبیر شورای عالی امنیت ملی بار دیگر جهت بازارها را تغییر داد و نفت به سمت ۱۰۴ دلار و دلار هرات به محدوده ۲۶۹ هزار تومان بازگشت. سکه امامی نیز در محدوده ۲۶۰ تا ۲۶۲ میلیون تومان و طلای آبشده در حوالی ۱۱۰ میلیون تومان نوسان داشت.
در همین حال، قیمت آیفون ۱۷ پرومکس از ۲۱۳ میلیون تومان به ۵۹۵ میلیون تومان افزایش یافته یعنی خریداران برای تهیه این گوشی باید ۳۸۲ میلیون تومان بیشتر از یک سال قبل هزینه کنند.
برنده این رقابت قیمتی، شیائومی است اما بازنده اصلی مصرف‌کننده ایرانی است چراکه مصرف‌کننده باید برای داشتن یک گوشی بیشترین مبلغ را پرداخت کند. بازار موبایل نه تنها از موج افزایش نرخ ارز عقب نمانده بلکه در برخی مدل‌ها با فاصله‌ای قابل‌توجه از آن پیشی گرفته است.
نکته قابل‌توجه درباره رشد قیمت گوشی‌های شیائومی، همزمانی آن با افزایش هزینه‌های تأمین و محدودیت‌های واردات موبایل است. در سال گذشته سیاست‌های ارزی و محدودیت ثبت سفارش برای چند ماه روند واردات گوشی را مختل کرد و به کاهش عرضه در بازار انجامید. از سوی دیگر، افزایش تقاضای جهانی برای تراشه و حافظه تحت تأثیر توسعه هوش مصنوعی، هزینه تأمین قطعات را برای تولیدکنندگان موبایل بالا برد. گزارش‌هایی از بازار موبایل نیز از افزایش قیمت برخی قطعات و رشد هزینه تأمین گوشی‌های شیائومی در بازار منطقه حکایت دارد. در داخل ایران، افزایش حقوق ورودی گوشی‌های گران‌قیمت و تغییر مبنای محاسبه هزینه‌های گمرکی در سال ۱۴۰۵ نیز به فشار هزینه‌ای بازار اضافه کرد. مجموعه این تحولات می‌تواند بخشی از فاصله رشد قیمت گوشی‌های شیائومی با دلار را توضیح دهد. هرچند برای تفکیک اثر افزایش قیمت جهانی از محدودیت عرضه در ایران، مقایسه قیمت این مدل در بازار منطقه‌ای ضروری است.
پشت پرده گرانی گوشی‌های پرچمدار
اعلام ممنوعیت رجیستری برخی از گوشی‌های پرچمدار از سوی دولت، بار دیگر توجه‌ها را به بازار موبایل و نوسانات قیمت گوشی‌های آیفون جلب می‌کند. یکی از مدل‌هایی که نام آن در فهرست گوشی‌های مشمول این محدودیت قرار گرفته، آیفون ۱۸ است. بررسی تغییرات قیمت آیفون ۱۷ پرومکس ۵۱۲ گیگابایتی نشان می‌دهد که اعلام این تصمیم چه تأثیری بر انتظارات قیمتی بازار داشته و قیمت این گوشی در مقایسه با نوسانات دلار چه مسیری را طی کرده است.
بررسی روند قیمت‌ها نشان می‌دهد همزمان با انتشار خبر ممنوعیت رجیستری، قیمت آیفون ۱۷ با جهش قابل‌توجهی مواجه شده به‌طوری‌که بهای این مدل که پیش از آن در محدوده ۵۵۶ تا ۵۵۷ میلیون تومان قرار داشت طی دو روز به حدود ۶۶۵ میلیون تومان رسید. با این حال، این روند صعودی پایدار نماند و پس از چند روز، قیمت آیفون ۱۷ بار دیگر وارد مسیر ثبات و کاهش شد. به این ترتیب، واکنش اولیه بازار به خبر محدودیت رجیستری با تداوم افزایش قیمت همراه نبود و بخشی از رشد اولیه در روزهای بعد تعدیل شد.
با این حال، مقایسه روند روزانه قیمت آیفون و دلار نشان می‌دهد که در بیشتر روزها این دو بازار هم‌جهت حرکت کردند و افزایش نرخ ارز با رشد قیمت گوشی همراه بود. برای نمونه، در مهرماه و همزمان با ورود دلار به کانال ۲۷۰ هزار تومان قیمت آیفون ۱۷ نیز در یک روز از حدود ۵۵۴ میلیون تومان به ۵۶۷ میلیون تومان افزایش پیدا کرد. این نمونه نشان می‌دهد که نوسانات دلار می‌تواند به‌سرعت در قیمت گوشی‌های پرچمدار منعکس شود.
البته این هم‌جهتی همیشگی نبوده به طوری که در برخی مقاطع، قیمت آیفون با سرعتی بیشتر از دلار افزایش یافته و حتی در شرایطی که تغییرات نرخ ارز محدود بوده بازار موبایل رشدهای قابل‌توجهی را ثبت کرده. جهش قیمت در حوالی ۱۸ مهر نیز یکی از نمونه‌های این واگرایی است.
قیمت دلار و یورو در معاملات سه‌شنبه تحت تأثیر تحولات سیاسی و افزایش ریسک‌های منطقه‌ای افزایش محدودی یافت اما قیمت طلا و سکه با کاهش همراه شد. همزمانی رایزنی‌های قطر و چین درباره مذاکرات تهران و واشنگتن با انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، توجه معامله‌گران بازار ارز را به تحولات سیاسی معطوف کرد.
بنابراین قیمت آیفون از دو مسیر اثر می‌پذیرد. از یک‌سو نوسانات دلار که هزینه جایگزینی و واردات گوشی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و از سوی دیگر، سیاست‌های دولت در این حوزه مانند محدودیت واردات و رجیستری که می‌تواند انتظارات قیمتی و تعادل عرضه و تقاضا را تغییر دهد. نکته مهم این است که شوک خبری ناشی از ممنوعیت رجیستری، دست‌کم در واکنش اولیه بازار به افزایش قیمت منجر شد اما تداوم نیافتن این روند نشان می‌دهد که اثر اخبار محدودکننده بر قیمت‌ها لزوماً ماندگار نیست.
منبع: اکوایران