ثبت بین‌المللی برند ملی زعفران ایران
دبیر شورای ملی زعفران با اشاره به ارسال پرونده برند ملی زعفران به ۵۰ کشور هدف از طریق «وایپو»، از دریافت پاسخ‌های نهایی و ثبت رسمی آن طی یک ماه آینده خبر داد و گفت: این نشان بین‌المللی، گارانتی و تضمینی مطمئن برای اصالت و کیفیت طلای سرخ ایران خواهد بود.
فرشید منوچهری در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص ثبت بین‌المللی برند ملی زعفران ایران اظهار کرد: با توجه به اینکه بیش از ۸۰ درصد زعفران تولیدی کشور روانه بازارهای صادراتی می‌شود، یکی از حیاتی‌ترین نیازهای این بخش، برخورداری از یک هویت رسمی و شناخته‌شده در عرصه بین‌المللی بود. متأسفانه تاکنون زعفران ایران با وجود برخورداری از بالاترین استانداردهای کیفی و قیمت رقابتی، فاقد یک شناسه و نشان تجاری واحد و متمایز بود که ریشه ایرانی آن را در نگاه مصرف‌کننده جهانی برجسته سازد.
وی افزود: خوشبختانه با حمایت‌های ارزشمند اتاق بازرگانی ایران، اتاق بازرگانی تهران و اتاق بازرگانی خراسان رضوی، پس از طی مراحل ثبت رسمی برند ملی زعفران در داخل کشور، پرونده آن جهت ثبت بین‌المللی به سازمان جهانی مالکیت فکری (وایپو - WIPO) ارسال شد.
دبیر شورای ملی زعفران با اشاره به آخرین وضعیت این روند حقوقی، خاطرنشان کرد: سازمان جهانی مالکیت فکری اعلام کرده است که درخواست ثبت این برند به ۵۰ کشور ارسال شده است. بر اساس رایزنی‌ها و قول‌های داده‌شده، امیدواریم طی یک ماه تا یک ماه و نیم آینده، پاسخ‌های نهایی از سوی این کشورها دریافت شده و این برند به‌صورت رسمی در سطح بین‌المللی به ثبت برسد.
دبیر شورای ملی زعفران با تأکید بر دستاوردهای کلیدی این رویداد گفت: درج این نشان استاندارد و رسمی بر روی بسته‌بندی‌های صادراتی، بساط سودجویی را جمع خواهد کرد؛ به‌گونه‌ای که هیچ‌کس در کشورهای مقصد دیگر حق نخواهد داشت زعفران ایران را با ناخالصی مخلوط کرده یا محصولات تقلبی را به نام طلای سرخ ایران به بازار عرضه کند. این علامت، گارانتی و تضمینی مطمئن برای اصالت و کیفیت بی‌نظیر زعفران ایران در جهان خواهد بود. منوچهری در ادامه با اشاره به الزامات اجرایی و زیرساختی این طرح تصریح کرد: طبیعتا جا افتادن هر پدیده نوین در بازارهای بین‌المللی زمان‌بر و هزینه‌بر است؛ اما برای صیانت از اصالت برند، سیستم‌های رهگیری پیشرفته‌ای پیش‌بینی شده است. هنگامی که این علامت تجاری در اختیار یک شرکت صادرکننده قرار می‌گیرد، کدهای رهگیری اختصاصی روی بسته‌بندی‌ها درج می‌شود.
دبیر شورای ملی زعفران افزود: برای مثال، اگر بسته‌ای با کد مشخص صادرکننده برای بازار اسپانیا یا اروپا ارسال شود، اما همان کد و علامت در کشوری مانند هند مشاهده شود، سیستم به‌راحتی جعلی بودن آن را افشا می‌کند؛ چرا که مقصد نهایی کالا مشخص است. با اتکا به همین ثبت بین‌المللی، کشور مقصد موظف خواهد بود در راستای حمایت از حقوق مالکیت فکری، محصولاتی را که مغایر با مسیر صادراتی اعلام‌شده هستند، به‌عنوان کالای تقلبی از سطح بازار جمع‌آوری کند.
وی در خصوص هزینه‌ها و نقش صادرکنندگان در توسعه این برند ملی خاطرنشان کرد: این فرآیند در واقع نوعی سرمایه‌گذاری در حوزه تبلیغات و اطلاع‌رسانی است که بخش عمده‌ای از بار آن توسط خود صادرکنندگان به دوش کشیده می‌شود؛ چرا که آن‌ها نیز دغدغه توسعه بازار را دارند. صادرکننده در زنجیره ارزش، نقش پلی میان تولیدکننده و مصرف‌کننده جهانی را ایفا می‌کند و بزرگ‌ترین تلاشش عرضه بیشتر زعفران باکیفیت به بازارهای جهانی است، لذا در این مسیر حمایتی، خود صادرکنندگان نیز پیشگام خواهند بود.
منوچهری درباره مقابله با موانع احتمالی و احتمال جعل این علامت گفت: برای جلوگیری از هرگونه جعل، خودمان هوشیار خواهیم بود و از شبکه واردکنندگان معتبر زعفران خود در کشورهای مقصد کمک می‌گیریم؛ به طوری که به محض گزارش توزیع محصول ناخالص با این نشان، بلافاصله برای توقیف کالاهای غیر استاندارد اقدام خواهد شد. لزوم راه‌اندازی مراکز خدمات مکانیزه؛ راهکاری برای کاهش ضایعات و قیمت تمام‌شده زعفران دبیر شورای ملی زعفران ضمن آرزوی سلامتی و موفقیت برای کشاورزان، با اشاره به تقارن این روزها با اوج فصل برداشت زعفران، با اشاره به اینکه بخش عمده‌ای از فرآیند تولید زعفران، از کشت و نگهداری تا جداسازی کلاله و خشک‌کردن، به‌صورت دستی انجام می‌شود، گفت: این روش سنتی مختص ایران نیست؛ در تمام کشورهای تولیدکننده زعفران در دنیا نظیر اسپانیا، ایتالیا و یونان نیز برداشت و جداسازی با دست انجام می‌شود. خوشبختانه سطح آگاهی کشاورزان بسیار بالا رفته است؛ به‌طوری که شورای ملی زعفران از سال ۱۳۹۰ اجرای طرح بهبود کیفیت را در روستاهای خراسان رضوی و جنوبی آغاز کرد و امروز کشاورزان با دیدن مزایای این طرح، با دانشی بالا زعفرانی باکیفیت و مطلوب تولید می‌کنند.
منوچهری درباره استفاده از فناوری‌های نوین و ماشین‌آلات در فرآوری نیز خاطرنشان کرد: استفاده از دستگاه‌های جداسازی برای مقیاس‌های خرد توجیه اقتصادی ندارد؛ چرا که هزینه دستگاه بسیار بالا بوده و برای چند روز کار در سال، برای کشاورزی با یک یا دو هکتار زمین مقرون‌به‌صرفه نیست. از این رو، پیشنهاد داده‌ایم که وزارت جهاد کشاورزی با ایجاد «ایستگاه‌های خدماتی» در مناطق زعفران‌خیز، تجهیزاتی مانند دستگاه‌های مکانیزه کشت ردیفی (مشابه کشت پیاز گل لاله در هلند) را مستقر کند تا کشاورزان بدون نیاز به خرید شخصی، از این خدمات بهره‌مند شوند. رئیس شورای ملی زعفران در ادامه افزود: خرید دستگاه‌های مکانیزه جمع‌آوری گل یا جداسازی کلاله برای زمین‌های خردِ یک یا دو هکتاری به هیچ وجه توجیه اقتصادی ندارد؛ بهترین راهکار این است که وزارت جهاد کشاورزی با راه‌اندازی «مراکز خدمات مکانیزه» و استقرار این تجهیزات، در قبال دریافت کارمزدی مشخص، به کشاورزان خدمات‌رسانی کند. اگر بتوانیم دست‌کم ۴ الی ۵ مرکز از این دست در استان خراسان راه‌اندازی کنیم، نه تنها بسیاری از مشکلات برداشت و جداسازی حل شده و ضایعات کشاورز به حداقل می‌رسد، بلکه قیمت تمام‌شده محصول نیز کاهش می‌یابد. در این زمینه مکاتباتی با وزارت جهاد کشاورزی انجام شده و خوشبختانه مسئولان نیز به این مسئله واقفند که امیدواریم در اجرای این مراکز مکانیزه تسریع شود. منوچهری همچنین درباره موضوع قاچاق زعفران تصریح کرد: پدیده قاچاق مستقیما به میزان تسهیلات و روان‌سازی شرایط صادرات رسمی بستگی دارد. هرچقدر تسهیلات و بسترها برای صادرات رسمی زعفران بیشتر و هموارتر شود، قاچاق دیگر برای سوداگران توجیه اقتصادی نخواهد داشت. به ویژه که زعفران کالایی گران‌قیمت، ظریف و شکننده است و قاچاقچی ناچار است آن را به انحای مختلف جابه‌جا کند که همین امر باعث خرد شدن کلاله‌ها و افت کیفیت زعفران درجه یک «سوپر نگین» به «نگین» در طول مسیر می‌شود؛ بنابراین، با کاهش موانع و تسهیل فرآیند صادرات رسمی، شاهد نتیجه معکوس روی پدیده قاچاق و کاهش چشمگیر آن خواهیم بود.
منبع: ایسنا