ثبات پولی و انضباط بودجهای، پیششرط اثربخشی سیاستهای پولی است

رئیس کل بانک مرکزی گفت: آینده اقتصاد ایران بیش از آنکه به حجم منابع مالی در دسترس وابسته باشد، به کیفیت معماری نظام مالی، کارایی سازوکار تخصیص سرمایه و توانایی اقتصاد در تبدیل پساندازها به سرمایهگذاری مولد وابسته است.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلیپور - عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، در همایش سالانه بازار سرمایه ایران با اشاره به اهمیت کیفیت نظام مالی در رشد اقتصادی کشور گفت: آینده اقتصاد ایران بیش از آنکه به حجم منابع مالی در دسترس وابسته باشد، به کیفیت معماری نظام مالی، کارایی سازوکار تخصیص سرمایه و توانایی اقتصاد در تبدیل پساندازها به سرمایهگذاری مولد وابسته است.
وی افزود: این گزاره از آن جهت اهمیت دارد که در تحلیل مسائل اقتصادی کشور معمولاً بر محدودیت منابع تأکید میشود، در حالی که به همان اندازه و شاید مهمتر از آن، باید به چگونگی تجهیز، واسطهگری، قیمتگذاری و تخصیص منابع مالی توجه کنیم. اقتصادی که از سازوکارهای کارآمد واسطهگری مالی برخوردار نباشد، حتی با وجود منابع مالی قابل توجه نیز نمیتواند ظرفیتهای سرمایهگذاری خود را بهطور کامل بالفعل کند.
همتی تصریح کرد: از این منظر، بازار پول و بازار سرمایه را نباید دو حوزه مستقل یا رقیب تلقی کرد؛ این دو، اجزای مکمل یک نظام مالی هستند که کارکرد نهایی آن باید تجهیز پساندازها، تخصیص بهینه منابع، مدیریت ریسک و تأمین مالی رشد اقتصادی باشد.
رئیس کل بانک مرکزی در ادامه سخنان خود، مباحث را در چند محور تشریح کرد و درباره محور نخست، یعنی ثبات پولی و مالی، اظهار کرد: مهار تورم و حفظ ارزش پول ملی در مرکز مسئولیت بانک مرکزی قرار دارد. هرچه مسیر تورم باثباتتر و پیشبینیپذیرتر باشد، بنگاهها بهتر میتوانند هزینهها و درآمدهای خود را برآورد کنند و درباره سرمایهگذاریهای چندساله تصمیم بگیرند.
وی با بیان اینکه ثبات مالی را باید در توان نظام مالی برای ادامه فعالیت هنگام بروز شوک سنجید، گفت: باید بدانیم در زمان بروز شوک، نظام مالی چگونه کار خود را ادامه میدهد. وقتی شرایط دشوار میشود، پرداختها باید بهموقع انجام شوند، بانکها باید بتوانند به مشتریان واجد شرایط اعتبار بدهند و بازارها نیز باید امکان معامله و تأمین مالی را حفظ کنند. کیفیت داراییهای بانکها و نقدشوندگی بازارها در حفظ این توان نقش مهمی دارند.
همتی با اشاره به شرایط نه جنگ و نه صلح در اقتصاد ایران بیان کرد: این مسئله در وضعیت نه جنگ و نه صلح برای اقتصاد ایران اهمیت ویژهای دارد. البته امیدوارم این شرایط هرچه زودتر رفع شود، اما فعلاً اقتصاد کشور در حال مدیریت شرایط موجود است.
وی ادامه داد: شرایط بیرونی، نااطمینانی را تشدید کرده است. برخی بنگاهها در تأمین مواد اولیه یا صادرات با مشکل روبهرو هستند و برخی نیز افت تقاضا و فروش را تجربه میکنند. در چنین شرایطی، روشن بودن جهت سیاستهای پولی و ارزی و همچنین ثبات تصمیمات دولت و قواعد داخلی، به بنگاهها امکان میدهد با اطمینان بیشتری برنامهریزی کنند.
رئیس کل بانک مرکزی در تشریح محور دوم سخنان خود، یعنی اثر سیاست پولی بر بازار سرمایه، گفت: تغییر نرخ سود هم بر هزینه تأمین مالی شرکتها اثر میگذارد و هم بر تصمیم مردم درباره نگهداری پسانداز در سپرده، اوراق یا سهام تأثیر دارد. شرایط اعتباری بانکها نیز بر دسترسی بنگاهها به سرمایه در گردش اثرگذار است. تحولات نرخ ارز هم بسته به ترکیب هزینهها و درآمدهای هر شرکت، چشمانداز سودآوری آن را تغییر میدهد.
وی افزود: شناخت این ارتباطها به بانک مرکزی کمک میکند آثار تصمیمهای پولی و ارزی خود را بر سرمایهگذاری و تأمین مالی بهتر ارزیابی کند.
همتی با اشاره به اهمیت بازار بدهی اظهار کرد: در اینجا بازار بدهی نقش مهمی دارد. وقتی اوراق دولتی در سررسیدهای مختلف بهطور منظم معامله میشود، بازده آنها میتواند مبنای شکلگیری یک منحنی بازده مرجع باشد.
وی برای تشریح این موضوع گفت: برای مثال، سرمایهگذار میتواند بازده اوراق سهساله یک شرکت را با بازده اوراق دولتی همسررسید مقایسه کند و بسنجد که آیا بازده بیشتر، ریسک عدم پرداخت و دشواری فروش اوراق شرکت را جبران میکند یا خیر.
رئیس کل بانک مرکزی تصریح کرد: هرچه بازار ثانویه اوراق عمیقتر و نقدشوندهتر باشد، قیمتها اطلاعات روشنتری درباره شرایط تأمین مالی و انتظارات بازار در اختیار سرمایهگذاران و سیاستگذار پولی قرار میدهند. از این جهت، توسعه بازار بدهی به قیمتگذاری بهتر داراییها و همچنین شناخت دقیقتر آثار سیاست پولی کمک میکند.
همتی در ادامه به موضوع انضباط مالی و بازار بدهی پرداخت و گفت: انتشار اوراق میتواند به تأمین مالی شفافتر دولت کمک کند، اما برای استفاده پایدار از این ظرفیت، منابع بازپرداخت باید مشخص باشد و حجم و زمانبندی عرضه با ظرفیت جذب بازار تناسب داشته باشد.
وی افزود: اگر بخش بزرگی از اوراق دولتی در فاصله کوتاهی عرضه شود، بنگاههایی که در همان مقطع برای تأمین مالی به بازار مراجعه میکنند، ممکن است ناچار شوند برای جذب منابع، بازده بالاتری پیشنهاد کنند. تقویم روشن انتشار اوراق به دولت، شرکتها و سرمایهگذاران امکان برنامهریزی میدهد.
رئیس کل بانک مرکزی با تأکید بر اهمیت این موضوع برای فعالان بازار سرمایه بیان کرد: این نکته مهمی است که قاعدتاً فعالان بازار از دولت انتظار دارند. وقتی نیازهای بودجه دولت جهت سیاست پولی را تعیین میکند، مهار پایدار تورم دشوارتر میشود.
وی تأکید کرد: انضباط بودجهای و پایداری بدهی دولت، پشتوانه اثربخشی سیاست پولی است. این بحث بسیار مهم است که اجازه ندهیم سیاست مالی و سیاست پولی دچار سلطه شوند.
همتی خاطرنشان کرد: این موضوع را در وزارتخانه نیز میبینم که به هر حال هم سازمان برنامه و هم وزارتخانه تلاش میکنند این سلطه اتفاق نیفتد یا دستکم به حداقل برسد.
تا این لحظه منبع مستقل دیگری این خبر را منتشر نکرده است.
بررسی خودکار: مقایسه با خبرهای ۷۲ ساعت اخیر منابع دیگر و اعتبار پایهی منبع؛ جایگزین داوری انسانی نیست.منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
گفتوگو