تسخیر آسمان با پهپادهای FPV و روشن‌شدن رینگ نبرد در قفس‌ فولادی ربات‌ها کلید خورد

به گزارش ایسنا، در عصر بازتعریف قدرت و رقابت‌پذیری کشورها بر مدار «اقتصاد دانش‌بنیان»، مهارت‌های پیشرفته فنی و هم‌افزایی سرمایه انسانی نخبه به اصلی‌ترین پیشران توسعه تبدیل شده‌اند. گذار به این پارادایم، بیش از هر زمان دیگری نیازمند بسترهایی عملیاتی است که استعدادهای برتر را از چارچوب نظری دانشگاه‌ها به کانون‌های پویا و مساله‌ محور حل بحران‌های فنی پیوند دهد؛ عرصه‌ای که رقابت، نوآوری و تعامل بین‌المللی را به شکل هم‌زمان بازتولید کند.

رویداد بین‌المللی «المپیک فناوری» در منطقه بین‌المللی نوآوری ایران (پارک فناوری پردیس) تجلی عینی چنین رویکردی است. این آوردگاه تخصصی که با حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌ بنیان ریاست‌جمهوری برگزار می‌شود، در سومین دوره خود بستری بی‌بدیل برای سنجش و هم‌افزایی توانمندی‌های نوین فناورانه رقم زده است. ابعاد و ضریب نفوذ این رویداد با رقابت بیش از ۱۳ هزار متخصص از ۱۱۸ کشور جهان در مرحله مقدماتی آغاز شد و اکنون در ایستگاه فینال (۱۱ تا ۱۴ آبان‌ماه)، به اوج هیجان و جذابیت خود رسیده است؛ جایی که بیش از ۱۰۰۰ برگزیده و نخبه از ۸ کشور شامل ایران، عراق، پاکستان، لبنان، سوریه، آذربایجان، قزاقستان و عمان گردهم آمده‌اند تا در ۶ حوزه کلیدی و خط‌شکن شامل "هوش مصنوعی"، "برنامه‌نویسی"، "امنیت سایبری"، "اینترنت اشیاء" (IoT)، "سامانه‌های پهپادی" و "نبرد ربات‌ها" به رقابت بپردازند.

آغاز به کار این ماراتن تخصصی در قلب اکوسیستم فناوری کشور، نه‌فقط نمایش بلوغ مهارتی و علمی نسل نوپای فناور در عرصه منطقه‌ای و جهانی است، بلکه جلوه‌ای ملموس از همگرایی بین‌المللی برای حل چالش‌های فناورانه و تثبیت جایگاه ایران به‌عنوان یک قطب نوآورانه و هدایت‌گر در منطقه به شمار می‌رود.

رقابت نخبگان اینترنت اشیاء در میدان واقعی

همزمان با جریان برگزاری سومین دوره المپیک فناوری در منطقه بین‌المللی نوآوری ایران، رقابت‌های بخش «اینترنت اشیاء (IoT)» با عبور از الگوهای شبیه‌سازی‌شده و آزمون‌های نظری، وارد مرحله عملیاتی شد. در این بخش از رویداد، ۳۶ تیم برگزیده در دو حوزه تخصصی سخت‌افزار و امنیت، مهارت‌های فنی خود را بر بستر داده‌های زنده و تجهیزات صنعتی به محک می‌گذارند تا پاسخی ملموس برای نیازهای صنعت هوشمندسازی کشور ارائه دهند.

شیوا محمدی، دبیر اجرایی رقابت اینترنت اشیاء در المپیک فناوری، با تشریح مسیر دسترسی تیم‌ها به مرحله فینال اظهار کرد: در مرحله مقدماتی این حوزه، ۳۰۰ شرکت‌کننده حضور یافتند که رقابت خود را در دو بخش تستی و تشریحی پشت سر گذاشتند. پس از ارزیابی‌های فنی، در نهایت ۳۶ تیم شایستگی حضور در فینال را کسب کردند.

به گفته وی، ساختار تیم‌های راه‌یافته به این مرحله به شرح زیر تفکیک شده است: • لیگ سخت‌افزار: ۲۲ تیم (رقابت در روزهای ۱۱ و ۱۲ آبان‌ماه) • لیگ امنیت اینترنت اشیاء: ۱۴ تیم (رقابت در روزهای ۱۲ و ۱۳ آبان‌ماه)

این ماراتن تخصصی در دو نوبت صبح و بعدازظهر برگزار می‌شود. همچنین پیش از آغاز رقابت‌ها، دو بسته آموزشی جامع شامل «اینترنت اشیاء مقدماتی» و «اینترنت اشیاء پیشرفته» به‌ صورت رایگان در اختیار شرکت‌کنندگان قرار گرفت تا پیش‌ نیازهای مهارتی لازم برای چالش‌های عملیاتی پیش‌رو تقویت شود.

شاخص‌ترین تمایز این دوره از رقابت‌ها، طراحی سناریوهای مساله‌محور مبتنی بر بستر فیزیکی واقعی است که این سناریوها بر اساس طراحی فنی دبیرخانه مسابقات به این شرح است:

میدان درجا: یک دستگاه «گلخانه هوشمند» مجهز به حسگرها و عملگرهای صنعتی در محل اصلی برگزاری مسابقات در پارک فناوری پردیس مستقر شده است تا تیم‌ها به‌صورت بی‌واسطه تعامل سخت‌افزاری و کنترلی را تجربه کنند.

زیرساخت دوردست (Remote): سه سامانه عملیاتی مستقر در کارخانه نوآوری کرمانشاه شامل یک گلخانه هوشمند ۲۰۰ متری، یک دکل هوشمند مخابراتی و نظارتی و یک خانه هوشمند از طریق بستر شبکه در اختیار فینالیست‌ها قرار دارد.

سنجش تاب‌آوری سامانه‌ها در شرایط واقعی صنعت

فینالیست‌های اینترنت اشیاء با اتصال به سامانه‌های راه دور در کرمانشاه، موظف به پردازش داده‌های زنده، مدیریت ترافیک شبکه، مهار نویزهای محیطی و تثبیت پایداری ارتباطات هستند. در لیگ امنیت نیز ارزیابی دقیق پروتکل‌های صنعتی و مدیریت سناریوهای نفوذ و مخاطرات سایبری، شاخص اصلی تعیین تیم‌های برتر است.

این ساختار اجرایی، رقابت‌های IoT المپیک فناوری را از یک مسابقه دانشگاهی به یک شبیه‌ساز واقعی از پروژه‌های بزرگ صنعتی تبدیل کرده تا زنجیره اتصال نخبگان دانشگاهی به بازار کار و صنایع هوشمندسازی هموارتر شود.

پرواز بر مدار سرعت و دقت

بخش دیگر ماراتن‌های تخصصی سومین دوره المپیک فناوری، آسمان صحنه زورآزمایی خلبانان حرفه‌ای پرنده‌های هدایت‌پذیر دید اول‌ شخص (FPV) است. در این بخش از مسابقات که از امروز ۱۱ آبان آغاز می‌شود و تا ۱۴ آبان‌ در جریان است، ۲۰ تیم برگزیده در پیستی استاندارد به رقابت می‌پردازند تا ترکیبی از سرعت واکنش، تسلط خلبانی و توان مهندسی در ساخت پرنده را به نمایش بگذارند.

محمد رضوی‌فرد، دبیر رویداد پهپادی المپیک فناوری در گفت‌وگو با ایسنا با تبیین فرایند دقیق ارزیابی و گزینش شرکت‌ کنندگان اعلام کرد: در این دوره بیش از ۹۳۰ متقاضی در حوزه خلبانی حرفه‌ای FPV ثبت‌نام کردند. متقاضیان پس از بررسی سوابق پروازی، گذراندن دوره‌های تخصصی (شامل شناخت زیرسامانه‌ها، طراحی پرنده، استانداردهای مونتاژ و الزامات ایمنی پرواز) و سنجش مهارت با شبیه‌سازهای استاندارد، در قالب ۱۵۰ تیم به مرحله مقدماتی رسیدند. در نهایت، تنها ۲۰ تیم ۴ نفره جواز حضور در میدان فینال پارک فناوری پردیس را کسب کردند.

میدان رقابت نهایی در یک پیست فنی به طول ۴۰۰ متر طراحی شده که مسابقات آن روزانه از ساعت ۹ تا ۱۸ در جریان است. برخلاف مسابقات سنتی، صرفِ سرعت بالا تعیین‌کننده برنده نیست و مدل امتیازدهی داوران بر اساس دو مؤلفه ساختاریافته است:

۸۰ درصد نمره: تسلط در هدایت، چابکی خلبان در مانورها، زمان ثبت‌شده و عبور دقیق و بدون خطا از گیت‌ها و موانع

۲۰ درصد نمره: کارایی فنی پرنده، کیفیت مونتاژ، پایداری زیرسامانه‌های الکترونیکی و آزمون‌های استاندارد برخاست و فرود

جدول زمانی این رقابت‌ها پس از تست اولیه پیست در روز نخست، به ثبت رکوردهای رسمی اختصاص دارد و در روز پایانی با برگزاری بخش نمایشی و پرهیجان «Freestyle Elite Showcase» و اهدای جوایز به کار خود پایان می‌دهد.

دبیر رویداد پهپادی با اشاره به رویکرد توسعه‌ای این مسابقات تأکید کرد: تمرکز این دوره بر ارتقای تسلط انسانی در کنترل پرنده تحت شرایط بحرانی و پرفشار است. با این حال، هدف‌گذاری بلندمدت رویداد، تلفیق این مهارت‌های میدانی با الگوریتم‌های هوش مصنوعی و بینایی ماشین است؛ مسیری راهبردی که المپیک فناوری را به بازوی تحقیق و توسعه برای طراحی و ساخت پرنده‌های خودمختار و ریزپرنده‌های هوشمند مأموریت‌ محور در کشور بدل می‌سازد.

غرش فولاد در رینگ مسابقات ربات‌های جنگجو

یکی از هیجان‌انگیزترین و پر مخاطب‌ترین بخش‌های المپیک فناوری، رینگ «نبرد ربات‌ها» است، چراکه این عرصه فراتر از یک نمایش رقابتی پربرخورد، آوردگاه تلفیق مهندسی مکانیک، طراحی الکترونیک، برنامه‌نویسی کنترل حرکت و متالورژی تحت تنش‌های شدید فیزیکی است.

محمدرضا فلاح، سرپرست مسابقات نبرد ربات‌های المپیک فناوری با اشاره به روند انتخاب تیم‌ها، توضیح داد: در مرحله ثبت‌نام، ۹۲۷ داوطلب در قالب ۸۴ تیم (۵۶ تیم دانش‌آموزی، ۲۰ تیم سبک‌وزن و ۸ تیم سنگین‌وزن) اعلام آمادگی کردند. گزینش نهایی بر پایه ارزیابی دقیق «گزارش فنی طراحی (TDP)» انجام شد؛ مستنداتی شامل تحلیل سازه، نقشه‌های مهندسی و محاسبات مکانیکی بود که توسط هیئت داوران بررسی شد. در نهایت، ۴۶ تیم منتخب با حضور ۲۲۰ شرکت‌کننده مجوز ورود به قفس مبارزات را به دست آوردند: لیگ دانش‌آموزی: ۲۴ تیم لیگ سبک‌وزن: ۱۶ تیم لیگ سنگین‌وزن: ۶ تیم

جدول زمان‌بندی این مسابقات برای مدیریت مبارزات سنگین و رعایت فرصت تعمیرات به شرح زیر برنامه‌ریزی شده است:

۱۱ آبان: آغاز نبردهای لیگ سبک‌وزن ۱۲ آبان: تداوم مبارزات سبک‌وزن و شروع مسابقات لیگ دانش‌آموزی ۱۳ آبان: ورود غول‌های لیگ سنگین‌وزن به میدان و ادامه مسابقات دانش‌آموزی ۱۴ آبان: برگزاری دیدارهای نیمه‌ نهایی، فینال هر سه لیگ و اعلام قهرمانان

شاخص‌ترین تغییر فنی این دوره، نزدیک‌سازی قوانین به استانداردهای لیگ‌های معتبر جهانی نبرد ربات‌ها است. تمامی ربات‌ها پیش از ورود به رینگ موظف به پشت سر گذاشتن تست عملکرد سلاح و پایداری سازه هستند. همچنین رعایت دو استاندارد حیاتی برای مهار رفتارهای پیش‌ بینی‌نشده الزامی شده است:

* تعبیه کلید قطع اصلی (Kill Switch) با دسترسی ایمن * پیاده‌سازی سخت‌افزاری و نرم‌افزاری سامانه Fail-safe برای قطع خودکار پیشران‌ها در صورت بروز اختلال در امواج رادیویی

علاوه بر این، به‌ روزرسانی تله‌های میدانی رینگ و اجرای برنامه‌های توانمندسازی موازی شامل مینی‌ دوره‌های استانداردسازی و کارگاه حضوری «سلاح‌شناسی ربات‌های جنگجو» توسط آکادمی روبونیت-فضایی کاربردی را ایجاد کرده است تا تیم‌ها مهارت مقاومت در برابر تنش‌های مکانیکی سنگین را بیاموزند؛ دانشی که مستقیماً در صنایع ماشین‌سازی سنگین، رباتیک امدادرسان و سازه‌های مقاوم کاربرد خواهد داشت.

صف‌آرایی نخبگان سایبری ۱۰۴ کشور در برابر غول‌های CTF جهان

بخش امنیت سایبری سومین دوره المپیک فناوری را می‌توان بین‌المللی‌ترین و از نظر فنی، پیچیده‌ترین جبهه این رویداد دانست. این رقابت‌ها پس از یک مرحله مقدماتی فوق‌سنگین و رکورد شکن، اکنون در ایستگاه نهایی پارک فناوری پردیس به نقطه اوج رسیده است؛ میدانی که در آن برترین هکرهای کلاه‌ سفید و متخصصان امنیت داده از سراسر جهان، رو در روی یکدیگر قرار می‌گیرند.

سجاد عباسی فشمی، مدیرکل ترویج و توسعه خوشه‌های نوآوری پارک فناوری پردیس در گفت‌وگو با ایسنا، با اعلام آمار مشارکت در مرحله مقدماتی یادآور شد: این رقابت‌ها با حضور ۲ هزار و ۷۸۷ متخصص در قالب یک‌هزار و ۶۰۰ تیم برگزار شد. شاخص‌ترین ویژگی این دوره، عبور تنوع جغرافیایی از مرز ۱۰۰ کشور بود؛ به‌طوری‌که یک‌هزار و ۸۳۰ شرکت‌ کننده خارجی در قالب یک‌هزار و ۳۶ تیم از ۱۰۴ کشور جهان در آن ثبت‌نام کردند.

به گفته وی، ۶۹.۸ درصد از کل ثبت‌ نام‌کنندگان را نخبگان بین‌المللی تشکیل دادند که نشان‌ دهنده ضریب نفوذ و اعتبار جهانی این مسابقات در میان جامعه متخصصان سایبری دنیا است.

مهمترین نقطه عطف فنی مرحله مقدماتی، حضور مستقیم نامدارترین تیم‌های رده‌بندی جهانی پلتفرم CTFTime بود؛ به‌ طوری‌که تیم‌های دارای رتبه‌های اول، دوم، سوم و ششم رنکینگ جهانی در میان رقابت‌کنندگان برتر قرار گرفتند. در پایان ماراتن فشرده مقدماتی، تیم مطرح TeamH4C از کره جنوبی (دارنده رتبه نخست جهان در CTFTime) موفق شد جایگاه اول جدول را از آن خود کند. حضور این غول‌های بین‌المللی بستر کم‌نظیری را فراهم آورد تا استعدادهای سایبری داخل کشور مستقیماً در بالاترین تراز استانداردهای هک و امنیت جهانی محک بخورند.

فینال رقابت‌های امنیت سایبری در پارک فناوری پردیس در دو لیگ تخصصی و یک رویداد جانبی دنبال می‌شود: لیگ هک سخت‌افزاری: متمرکز بر سنجش توانایی نفوذ فیزیکی، مهندسی معکوس فرم‌ورها، استخراج کلیدهای رمزنگاری و اکسپلویت بردهای الکترونیکی و تجهیزات اینترنت اشیاء. لیگ هک برق‌آسا (Blitz Hacking): تمرکز بر سرعت‌عمل در کشف آسیب‌ پذیری‌های وب، رمزنگاری و ارتقای دسترسی در کوتاه‌ترین زمان ممکن.

رویداد جانبی باگ‌بانتی (Bug Bounty): ارزیابی زنده سامانه‌ها و شکار حفره‌های امنیتی در سناریوهای شبیه‌سازی‌شده.

همگرایی نخبگان جهانی امنیت اطلاعات در این آوردگاه، فراتر از یک ماراتن فتح پرچم (CTF)، بستری استراتژیک برای سنجش تاب‌آوری سایبری، تبادل تجربیات فنی دفاع سایبری و تثبیت نام ایران به‌عنوان یکی از کانون‌های پیشرو در رویدادهای تخصصی امنیت دیجیتال در سطح بین‌المللی است.

اتصال مدال نخبگی به بازار کار

رویداد المپیک فناوری فراتر از یک ماراتن رقابتی، مأموریت تکمیل چرخه «شناسایی تا جذب» سرمایه انسانی را دنبال می‌کند. در همین راستا، رویداد جانبی «ایستگاه کار» با محوریت مرکز توسعه سرمایه انسانی پارک فناوری پردیس راه‌اندازی شده است تا به‌ عنوان پلی عملیاتی میان برگزیدگان رویداد، فارغ‌التحصیلان مستعد و شرکت‌های دانش‌بنیان متقاضی نیروی متخصص عمل کند.

جاب‌میت؛ میان‌بری مستقیم از رقابت تا اتاق مصاحبه

یکی از کلیدی‌ترین بخش‌های ایستگاه کار، رویداد «جاب‌میت (Job Meet)» است. این بخش با حذف بوروکراسی‌های طولانی ارسال و بررسی رزومه، بستر گفت‌وگوی چهره‌ به‌ چهره میان کارجویان نخبه و مدیران منابع انسانی شرکت‌های پیشرو را فراهم آورده است. در جریان این نشست‌های مستقیم، شرکت‌ها نیازهای تخصصی و اولویت‌های استخدامی خود را مطرح کرده و کارجویان شایستگی‌ها و توان حل مسئله خود را مستقیماً به تصمیم‌گیران حوزه جذب معرفی می‌کنند.

تلنت‌استیج؛ تریبون معرفی مهارت‌ها و شبکه‌سازی

در کنار جاب‌میت، بخش «تلنت‌استیج (Talent Stage)» به‌عنوان صحنه نمایش توانمندی‌ها عمل می‌کند. این استیج تخصصی شامل محورهای زیر است: * ارائه پروژه‌ها، نمونه‌کارها و ایده‌های فنی توسط استعدادهای جوان * تبیین الگوهای کارآموزی، فرصت‌های شغلی خاص و مسیر رشد در شرکت‌های فناور * ارائه‌های تخصصی انتقال تجربه و شبکه‌سازی میان فعالان و پیشگامان اکوسیستم فناوری.