تأمین امنیت انرژی مستلزم استفاده از منابع متنوع است

به گزارش شانا به نقل از دبیرخانه سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، هیثم الغیص در مقاله‌ای با تأکید بر ضرورت استفاده از نفت و فرآورده‌های آن در فرایند برقی‌سازی، نوشت:

«جهان در دهه‌های پیش‌رو به برق نیاز بیشتری پیدا می‌کند، اما همچنان نیازمند همه منابع انرژی خواهد بود. آینده به معنای تمرکز بر یک نوع انرژی خاص و نادیده‌گرفتن نقش دیگر منابع انرژی نیست. امروزه صحبت‌های زیادی درباره «عصر برق» شنیده می‌شود، اما این فرایند هنوز به‌طور کامل به جریان نیفتاده است. آینده باید بر «عصر همه منابع انرژی‌» و درک اهمیت نقش هر یک از انواع انرژی بر دیگری متمرکز باشد.

چهار نکته مهم نمایانگر ابعاد پنهان در گفتمان برقی‌کردن است.

نخست اینکه «برقی‌کردن» ماهیتی مادی دارد و برای تحقق آن به تجهیزات بیشتری نیاز است. عصر موسوم به «عصر برق» به افزودن سخت‌افزار در همه نقاط جهان وابسته است و دستگاه‌ها و تجهیزات زیادی را می‌طلبد و به معنای تجهیز خانه‌ها، اداره‌ها، خودروها و شهرها با امکانات بیشتر است. تولید و توزیع چنین تجهیزاتی نیازمند بهره‌مندی از زنجیره‌های تأمین جهان است؛ به‌طوری‌که مواد اولیه پیش از رسیدن به خط تولید نهایی، اغلب مسیرهایی زیاد را در سراسر جهان طی می‌کند. فرایند تدارک مواد اولیه هم در گرو روش‌های حمل‌ونقل با سوخت نفتی است.

افزون‌براین، با برقی‌شدن بیشتر تجهیزات، «عصر کابل‌ و شارژر بیشتر» پدیدار می‌شود. هر دستگاه برقی دست‌کم به یک آداپتور و کابل برق و بسیاری از آنها به دو یا سه آداپتور نیاز دارند و این به معنای ده‌ها شارژر جداگانه، منبع تغذیه و کابل‌های ولتاژ پایین است. خودروهای الکتریکی کابل سنگین و سیم‌کشی ثابت داخلی دارند که همه این موارد را به هم متصل می‌کند.

دوم اینکه برقی‌کردن همه وسایل به معنای استفاده بیشتر از مشتقات نفتی و مصرف بالای پلاستیک است. کابل‌ها به عایق و روکش پلاستیکی و شارژرها و بلوک‌های برق اطراف ترانسفورماتورها به محافظ پلاستیکی نیاز دارند. افزون‌براین، در بسته‌بندی این دستگاه‌ها بیشتر از مواد پلاستیکی استفاده می‌شود.

تعدادی از فناوری‌های برقی به‌طور قابل‌توجهی به اجزای پلاستیکی بیشتری نسبت به سیستم‌های قدیمی نیاز دارند. برای نمونه، ترکیبات پلاستیکی و پلیمری به‌کاررفته در یک خودروی برقی با اندازه میانگین ۴۵ درصد بیشتر از خودروهای بنزینی یا گازوئیلی است. افزون‌براین، تجهیزات پتروشیمی مورد نیاز برای برقی‌کردن، اغلب نادیده گرفته می‌شود.

آژانس بین‌المللی انرژی در «گزارش ویژه خود درباره برقی‌کردن» که پیش از سی‌ویکمین همایش اعضای کنوانسیون چهارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیمی (COP31) منتشر شد، توجه زیادی به این تجهیزات نکرده است.

در زمینه خودروهای برقی هم در نظر گرفتن چالش‌های پیش‌روی گسترش استفاده از آنها مانند دسترسی به مواد معدنی حیاتی، ظرفیت شارژهای عمومی، یارانه‌ها و واقعیت‌های تأثیرگذار بازار بر تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان اهمیتی ویژه دارد.

سوم اینکه بر اساس گزارش‌های چندباره اوپک، نفت و مشتقات نفتی برای تولید، نگهداری و نصب شبکه‌های برق ضروری هستند. ازجمله این مشتقات نفتی می‌توان به کابل‌ها، خطوط هوایی، دکل‌ها، ترانسفورماتورها، پست‌های برق و سیستم‌های کنترل اشاره کرد. با افزایش کابل‌های زیر دریایی ولتاژ بالا، تقاضا برای پلاستیک‌ و پلیمرهای تخصصی افزایش خواهد یافت.

چهارم اینکه مشتقات نفتی فارغ از منبع تولیدی، برای تولید برق اهمیت دارند. به‌طور میانگین، ۱۵ درصد از وزن یک توربین بادی از مشتقات نفتی مانند فایبرگلاس، رزین یا پلاستیک ساخته شده است. حدود ۱۰ درصد از یک صفحه خورشیدی سیلیکونی کریستالی معمولی هم از پلاستیک ساخته شده است. مشتقات نفتی در سراسر زنجیره‌ ارزش برای تولید، ساخت و انتقال فناوری‌های مورد نیاز در انرژی تجدیدپذیر ضروری هستند.

این موضوع بر این واقعیت تأکید دارد که منابع انرژی در یک جریان بی‌نتیجه محصور نشده‌اند که رشد کاربرد یکی به کاهش استفاده از دیگری منجر شود. منابع انرژی عملکردی جداگانه ندارند. تأمین رشد تقاضای جهانی انرژی، مقابله با فقر انرژی که همچنان میلیاردها نفر را در سراسر جهان تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و تأمین امنیت انرژی مستلزم استفاده از همه منابع انرژی است.

شایسته است که به جای دسته‌بندی دقیق دوره‌های انرژی بر اساس نوع منابع، بر وابستگی متقابل آنها تمرکز کنیم و این واقعیت را به رسمیت بشناسیم که ما در «عصر همه منابع انرژی‌» هستیم. اوپک از ریاست سی‌ویکمین همایش تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (COP31) حمایت می‌کند و امیدوار است که این پیام در این رویداد و با توجه به مسائل مربوط به تغییرات آب‌وهوایی طنین‌انداز شود.»