همه‌ی اخبار

بومی‌سازی تولید پروتئین‌های گیاهی جایگزین برای کاهش وابستگی به واردات

ایسنالحن: منفی

کارشناس دفتر ارتباط با صنعت مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی با اشاره به آسیب‌پذیری زنجیره تأمین پروتئین کشور در برابر اختلالات وارداتی، گفت: بومی‌سازی فناوری تولید پروتئین‌های گیاهی جایگزین، یکی از راهکارهای راهبردی برای افزایش تاب‌آوری زنجیره تأمین پروتئین است.

به گزارش‌ ایسنا، عارفه کردجزی امروز در همایش نقش دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها در تاب‌آوری ملی با بیان اینکه تولید و تأمین منابع پروتئینی به عواملی مانند شرایط آب‌وهوایی، دسترسی به نهاده‌ها، هزینه‌های تولید و پایداری زنجیره تأمین وابسته است، گفت: هرگونه اختلال در این عوامل می‌تواند دسترسی به پروتئین را کاهش دهد یا آن را برای گروه‌هایی از جامعه گران‌تر و دشوارتر کند.

وی افزود: زنجیره پروتئین حیوانی از تأمین نهاده‌های خوراک دام آغاز می‌شود و وابستگی بخش بزرگی از این نهاده‌ها به واردات، تولید دام و طیور را در برابر اختلال در تجارت، حمل‌ونقل، نرخ ارز و قیمت‌های جهانی آسیب‌پذیر می‌کند. اختلال در واردات نهاده نیز می‌تواند هزینه تولید را افزایش دهد و به قیمت و عرضه محصولات پروتئینی منتقل شود.

جایگزینی نهاده به‌تنهایی کافی نیست

این کارشناس با تأکید بر اینکه جایگزینی یک نهاده وارداتی با نهاده‌ای دیگر به‌تنهایی تاب‌آوری زنجیره پروتئین را افزایش نمی‌دهد، گفت: اگر وابستگی به منابع و مسیرهای محدود همچنان حفظ شود، ممکن است فقط گلوگاه تأمین جابه‌جا شود، نه اینکه از بین برود.

کردجزی، تنوع‌بخشی به منابع و مبادی تأمین و بومی‌سازی فناوری را از راهکارهای افزایش تاب‌آوری دانست و افزود: تاب‌آوری پایدار زمانی تقویت می‌شود که کشور علاوه بر متنوع‌سازی منابع تأمین، توانایی تبدیل منابع داخلی و جایگزین را نیز داشته باشد.

استفاده از ضایعات کشاورزی برای تولید پروتئین

وی با اشاره به طرح ارائه‌شده مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی به وزارت علوم برای ارتقای تاب‌آوری زنجیره تأمین پروتئین اظهار کرد: این طرح بر بومی‌سازی و توسعه فناوری‌های تولید پروتئین‌های گیاهی جایگزین از دو گروه منبع تمرکز دارد؛ نخست ضایعات و پسماندهای صنایع غذایی و کشاورزی مانند کنجاله‌های غیرسویا، پسماندهای روغن‌کشی و سبوس و دوم دانه‌ها و محصولات کم‌آب‌بر و سازگار با اقلیم ایران مانند کینوا، حبوبات و دانه‌های روغنی غیرمتعارف.

کردجزی ادامه داد: زنجیره توسعه این فناوری از استخراج و خالص‌سازی پروتئین آغاز می‌شود، به اصلاح ساختار آن می‌رسد و با فرمولاسیون و تولید محصولات نهایی ادامه پیدا می‌کند.

توسعه گوشت‌های گیاهی و پروتئین‌های جایگزین

کارشناس دفتر ارتباط با صنعت مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی با اشاره به برخی پژوهش‌های مؤسسه در این حوزه گفت: تولید توپک‌های گوشتی فراسودمند بر پایه پروتئین‌های گیاهی نوظهور، تولید گوشت آنالوگ با فناوری اکستروژن مرطوب، طراحی گوشت گیاهی با چاپ سه‌بعدی، اصلاح ساختار پروتئین کینوا با روش‌های غیرحرارتی و تولید گوشت آنالوگ از کنجاله سویای اکسترودشده از جمله این طرح‌ها هستند.

وی افزود: هدف این طرح‌ها توسعه سبد پروتئین کشور، کاهش وابستگی به کنجاله و روغن سویا، ارزش‌آفرینی از ضایعات و پسماندها، بهبود ویژگی‌های پروتئین و تقویت ارتباط صنعت و دانشگاه است.

فاصله پژوهش آزمایشگاهی تا تولید صنعتی

کردجزی با اشاره به چالش‌های تجاری‌سازی این فناوری‌ها اظهار کرد: دستاورد آزمایشگاهی نقطه شروع توسعه فناوری است، اما برای رسیدن به تولید صنعتی باید تکرارپذیری فرایند، کیفیت محصول، تأمین پایدار ماده اولیه، هزینه تولید و پذیرش بازار بررسی شود.

وی تأکید کرد: باید مسیر توسعه فناوری از بهینه‌سازی آزمایشگاهی تا مرحله پایلوت نیمه‌صنعتی و ارزیابی صنعتی، با همکاری پژوهشگاه‌ها، صنعت و دستگاه‌های اجرایی طی شود.

کارشناس دفتر ارتباط با صنعت مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی تأمین مالی هدفمند پژوهش‌های مقیاس‌پذیر و ایجاد سامانه پایش واحد زنجیره تأمین پروتئین با همکاری گمرک، وزارت جهاد کشاورزی و انجمن‌های صنفی را از پیشنهادهای تکمیلی برای تقویت این زنجیره عنوان کرد.

منبع: ایسنا