بورس زیر ضرب خروج نقدینگی؛ بازار سهام در انتظار یک چرخش؟

کارشناس بازار سرمایه در خصوص روند حرکتی بازار سهام امروز نکاتی را مطرح کرد.

باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - ملیکا برقی زاده کارشناس بازار سرمایه گفت: بازار سهام تهران در معاملات روز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵، تحت تأثیر افزایش فشار فروش و خروج قابل‌توجه نقدینگی، با افت شاخص‌های اصلی مواجه شد. شاخص کل بورس با کاهش بیش از ۱۲۹ هزار واحدی و افت ۱.۵۸ درصدی، در سطح ۸ میلیون و ۴۴ هزار و ۶۳۰ واحد قرار گرفت. شاخص کل هم‌وزن نیز با افت ۱۹ هزار و ۲۴۵ واحدی، معادل ۰.۸۵ درصد، به سطح ۲ میلیون و ۲۳۶ هزار و ۴۰۸ واحد رسید. هم‌زمانی کاهش این دو شاخص نشان می‌دهد که فشار عرضه، علاوه بر نماد‌های بزرگ و شاخص‌ساز، بخش قابل‌توجهی از کلیت بازار را نیز تحت تأثیر قرار داده است؛ هرچند ارزیابی دقیق‌تر گستردگی افت، مستلزم بررسی تعداد نماد‌های مثبت و منفی در جریان معاملات است.

او افزود: بر اساس آمار معاملات، ارزش دادوستد‌های بازار به حدود ۴۰۳ هزار و ۵۱۲ میلیارد ریال و حجم معاملات به ۵۸.۶۴۲ میلیارد سهم رسید. همچنین تعداد معاملات ثبت‌شده ۹۷۴ هزار و ۵۲ مورد بود. در بخش دیگری از آمار معاملات، سرانه خرید حدود ۸۶ میلیون تومان و سرانه فروش ۱۵۳ میلیون تومان گزارش شد. برتری سرانه فروش نسبت به سرانه خرید و ثبت قدرت خرید منفی ۱.۷۸، از تداوم غلبه عرضه بر تقاضا و احتیاط معامله‌گران حکایت دارد.

این کارشناس بازار سهام در ادامه بیان کرد: در کنار افت شاخص‌ها، خروج حدود ۸ هزار و ۱۳۰ میلیارد تومان نقدینگی و منفی بودن ۶۷ درصد نماد‌های معاملاتی، از مهم‌ترین نشانه‌های ضعف تقاضا در بازار امروز محسوب می‌شوند. اگرچه در دقایق پایانی معاملات، بخشی از صفوف فروش جمع‌آوری شد، این اتفاق نتوانست روند نزولی شاخص‌ها را متوقف کند. از این رو، کاهش مقطعی فشار فروش را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه‌ای از بازگشت پایدار تقاضا تلقی کرد. تثبیت روند بازار در سطوح بالاتر، بیش از هر چیز به کاهش شدت خروج پول، بهبود قدرت خرید و افزایش تمایل سرمایه‌گذاران به ورود مجدد نقدینگی وابسته است.

ارزش‌گذاری بازار و چشم‌انداز بازدهی سهام

برقی زاده گفت: در حوزه ارزش‌گذاری، نسبت قیمت به سود یا P/E بازار از حدود ۶ واحد در ابتدای سال به محدوده ۹ واحد افزایش یافته است. این تغییر نشان می‌دهد که سطح ارزش‌گذاری بازار نسبت به ابتدای سال افزایش پیدا کرده، اما نمی‌توان صرفاً بر مبنای رشد این نسبت، از پایان جذابیت سرمایه‌گذاری در بورس سخن گفت. نقدشوندگی، شفافیت اطلاعاتی، انتشار گزارش‌های دوره‌ای شرکت‌ها و ظرفیت اثرگذاری تغییرات نرخ ارز بر درآمد و سودآوری بخش قابل‌توجهی از بنگاه‌های بورسی، همچنان از جمله عواملی هستند که در ارزیابی چشم‌انداز بازار سهام اهمیت دارند. افزون بر این، سود نقدی تقسیمی شرکت‌ها و توانایی آنها در ایجاد جریان نقد عملیاتی، می‌تواند در مقایسه بازده مورد انتظار بورس با سایر بازار‌های دارایی نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.

او افزود: با این حال، تداوم رشد پرشتاب بازار در ماه‌های آینده را نمی‌توان بدون توجه به سطح فعلی ارزش‌گذاری، عملکرد واقعی شرکت‌ها و شرایط عمومی اقتصاد فرض کرد. بخشی از نماد‌های بزرگ و اثرگذار بر شاخص کل در ماه‌های گذشته رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده‌اند و از این رو، احتمال کاهش سرعت رشد آنها یا افزایش نوسانات قیمتی وجود دارد. در چنین شرایطی، کیفیت سودآوری، نسبت‌های ارزش‌گذاری و ظرفیت توسعه فعالیت‌های عملیاتی می‌تواند بیش از گذشته در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران مورد توجه قرار گیرد.

احتمال تغییر ترکیب تقاضا در ماه‌های آینده

او اظهار کرد: یکی از سناریو‌های قابل بررسی برای ماه‌های پیش رو، تغییر تدریجی مسیر نقدینگی و افزایش توجه بازار به شرکت‌هایی است که از نسبت قیمت به سود مناسب‌تر، ظرفیت رشد سودآوری یا امکان بهبود عملکرد عملیاتی برخوردارند. تحقق چنین روندی به عوامل متعددی از جمله انتشار گزارش‌های مالی، پایداری سود شرکت‌ها، شرایط نرخ ارز، سیاست‌های اقتصادی و میزان اعتماد سرمایه‌گذاران وابسته خواهد بود. در نتیجه، نمی‌توان انتظار داشت که تمامی نماد‌ها با سرعت و شدت یکسانی حرکت کنند یا رشد گذشته بازار به‌صورت یکپارچه در تمام گروه‌ها تکرار شود.

این کارشناس بازار سرمایه در انتها بیان کرد: در مجموع، افت معاملات امروز را باید در چارچوب برهم‌کنش فشار فروش، خروج نقدینگی و شرایط ارزش‌گذاری بازار بررسی کرد. افزایش نوسانات، به‌خودی‌خود به معنای تغییر قطعی روند بلندمدت بورس نیست؛ همان‌طور که حفظ برخی مزیت‌های بنیادی نیز نمی‌تواند رشد مستمر قیمت‌ها را تضمین کند. مسیر آتی بازار بیش از هر چیز به بازگشت تعادل میان عرضه و تقاضا، بهبود جریان نقدینگی و میزان انطباق ارزش بازار شرکت‌ها با چشم‌انداز واقعی سودآوری آنها بستگی خواهد داشت.