برنامه فرابورس برای استارت معاملات ثانویه کرادفاندینگها/ سازوکار توکنسازی گواهیهای مشارکت تأمین مالی جمعی پس از تصویب در هیاتمدیره فرابورس برای اخذ مجوز نهایی به سازمان بورس ارائه شد

مدیرعامل فرابورس ایران در مراسم رونمایی از سامانه تعاملی تأمین مالی این شرکت، با تشریح اقدامات ۴ سال گذشته این شرکت، از توسعه ابزارهای تأمین مالی برای شرکتهای کوچک و متوسط، برنامهریزی برای ایجاد بازار ثانویه تأمین مالی جمعی و استفاده از ظرفیت توکنسازی داراییها خبر داد.
به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران(سنا)، مراسم رونمایی از سامانه تعاملی تأمین مالی فرابورس ایران با حضور علیرضا عظیمیپور نایب رییس هیات مدیره و معاون اجرایی سازمان بورس و اوراق بهادار، محمدعلی شیرازی مدیرعامل فرابورس ایران و جمعی از خبرنگاران و فعالان رسانهای، در دومین دوره نمایشگاه صنعت مالی، سرمایهگذاری و زیرساختهای دیجیتال برگزار شد.
در این نشست، مدیرعامل فرابورس ایران ضمن تشریح روند توسعه بازارها و ابزارهای مالی، به ارائه گزارشی از عملکرد فرابورس در حوزه پذیرش شرکتها، عرضههای اولیه، تأمین مالی جمعی و توسعه صندوقهای سرمایهگذاری پرداخت و به پرسشهای خبرنگاران درباره برنامههای آینده این شرکت پاسخ داد.
شیرازی گفت: در ۴ سال گذشته، بازار نوآفرین با هدف فراهم کردن امکان پذیرش شرکتهای دانشبنیان و استارتاپهایی که شرایط پذیرش در بازارهای اول و دوم را نداشتند، به ساختار بازارهای سهامی فرابورس اضافه شد. همچنین بازار توافقی برای معامله سهام شرکتهای سهامی عامی که نزد سازمان بورس ثبت شدهاند، اما امکان پذیرش در بازارهای اصلی را نداشتهاند، تاسیس شد.
مدیرعامل فرابورس ایران با اشاره به توسعه ابزارهای تأمین مالی در این دوره اعلام کرد: امکان معامله اوراق بدهی خصوصی بدون نیاز به بازارگردان و ضامن نیز در تابلو اوراق بدهی بازار توافقی فراهم شد. همچنین اوراق آتی به ابزارهای بازار مشتقه اضافه شد و تأمین مالی جمعی ارزی نیز در این دوره در دستور کار قرار گرفت.
شیرازی ادامه داد: در حوزه ابزارهای مالی، اوراق قرضالحسنه بهعنوان ابزاری جدید برای تأمین مالی و سرمایهگذاری معرفی شد. همچنین صندوقهای سرمایهگذاری املاک و مستغلات و صندوقهای سرمایهگذاری بخشی به مجموعه ابزارهای موجود اضافه شدند که هر یک ظرفیت جدیدی برای سرمایهگذاری و تأمین مالی ایجاد میکنند.
افزایش سهم فرابورس از پذیرش شرکتها و عرضههای اولیه
او با تشریح عملکرد فرابورس در حوزه پذیرش شرکتها گفت: از زمان آغاز فعالیت فرابورس تا سال ۱۴۰۱، در مجموع ۳۷۰ شرکت در این بازار پذیرش شده بودند؛ اما در ۴ سال گذشته ۱۷۸ شرکت به این تعداد اضافه شدهاند. به این ترتیب، ۳۲ درصد از شرکتهای پذیرششده در فرابورس مربوط به این دوره است.
مدیرعامل فرابورس ایران افزود: در همین مدت، ۹۰ عرضه اولیه در فرابورس انجام شده و سهم این شرکت از عرضههای اولیه بازار سرمایه نیز قابل توجه بوده است.
او با اشاره به سیاستهای فرابورس برای ساماندهی بازار پایه گفت: در ابتدای این دوره، یعنی آبان ۱۴۰۱، تعداد شرکتهای حاضر در بازار پایه ۱۹۹ نماد بود. بخشی از این شرکتها به بازارهای بالاتر منتقل شدند و در مقابل، به دلیل لغو پذیرش برخی شرکتها، تعداد نمادهای بازار پایه کاهش یافت. در حال حاضر ۱۷۲ نماد در این بازار معامله میشوند.
شیرازی با بیان اینکه ۵۴ درصد از ناشران بازار سرمایه در فرابورس ایران معامله میشوند، درباره بازار توافقی نیز گفت: این بازار در مهر ۱۴۰۲ راهاندازی شد و در حال حاضر ۴۳ نماد در آن درج شدهاند که ۳۳ نماد از آنها قابلیت معامله دارند.
او همچنین درباره تابلو اوراق بدهی بازار توافقی اعلام کرد: با وجود اینکه مدت زیادی از تاسیس این بازار نگذشته، تاکنون ۳۵ عرضه خصوصی در آن انجام شده و حدود ۵ هزار و ۳۵۰ میلیارد تومان تأمین مالی از این طریق صورت گرفته است.
رشد قابل توجه تأمین مالی جمعی و صندوقهای سرمایهگذاری
مدیرعامل فرابورس ایران به عملکرد این شرکت در حوزه تأمین مالی جمعی اشاره کرد و گفت: در ابتدای راهاندازی این ابزار، در مجموع ۲۰ موافقت اصولی و ۱۳ مجوز فعالیت صادر شده بود؛ اما در ۴ سال گذشته تعداد موافقتهای اصولی به ۹۴ و تعداد مجوزهای فعالیت به ۷۵ مورد رسیده است.
او با اشاره به رشد حجم تأمین مالی در این حوزه افزود: تأمین مالی جمعی در سالهای اخیر توسعه قابل توجهی داشته و به یکی از ابزارهای مهم تأمین مالی بنگاههای کوچک و متوسط تبدیل شده است.
شیرازی با اشاره به عملکرد فرابورس در حوزه صندوقهای سرمایهگذاری گفت: از مجموع ۳۰۷ صندوق سرمایهگذاری پذیرفتهشده در بازار سرمایه، ۱۸۹ صندوق در ۴ سال گذشته در فرابورس پذیرهنویسی شدهاند که معادل ۶۲ درصد کل صندوقهای مورد اشاره است.
عملکرد فرابورس با وجود محدودیتهای ناشی از جنگ
مدیرعامل فرابورس ایران با اشاره به شرایط اقتصادی و محدودیتهای فعالیت بازار در ماههای گذشته اعلام کرد: بر اساس آمار فدراسیون جهانی بورسها، فرابورس ایران در یک سال گذشته از نظر افزایش تعداد ناشران، رتبه نخست را در میان بورسهای جهان کسب کرده است. این دستاورد در شرایطی رقم خورد که بازار سرمایه ایران ۲ ماه از فعالیت عادی خود فاصله داشت.
شیرازی با اشاره به رشد تأمین مالی در حوزه تأمین مالی جمعی گفت: در این بخش نیز رشد قابل توجهی ثبت شده و حجم تأمین مالی جمعی نسبت به دوره مشابه افزایش چشمگیری داشته است. همچنین حجم انتشار اوراق در سال جاری نسبت به سال گذشته ۲ برابر شده است.
او ادامه داد: فرابورس ایران در ۶ ماه فعالیت بازار در سال جاری، ۱۹ عرضه اولیه انجام داده است؛ در حالی که رکورد سالانه عرضه اولیه این شرکت در سالهای ۱۳۹۹ و ۱۴۰۲ معادل ۱۷ شرکت بوده است.
برنامه فرابورس برای توکنسازی داراییها و توسعه ابزارهای نوین
شیرازی در پاسخ به پرسشی درباره برنامه فرابورس برای توکنسازی داراییها و استفاده از ظرفیت فناوریهای نوین در بازار سرمایه گفت: توکنسازی داراییها موضوعی است که در سطح جهانی نیز مورد توجه قرار گرفته، هرچند به دلیل برخی مخاطرات، هنوز در بسیاری از بازارها به شکل گسترده توسعه نیافته است.
او افزود: فرابورس در ۲ حوزه مشخص در این زمینه فعالیت میکند. نخست، توکنسازی گواهیهای مشارکت تأمین مالی جمعی است که سازوکارها و الزامات مقرراتی آن تدوین و در هیاتمدیره فرابورس تصویب شده و برای بررسی و تأیید به سازمان بورس و اوراق بهادار ارسال شده است.
مدیرعامل فرابورس ایران ادامه داد: موضوع دوم، اوراق بهادارسازی داراییهای مرتبط با رمزارزهاست که در این زمینه نیز پیشنهادهایی تهیه و ارائه شده و ایجاد صندوقهای سرمایهگذاری مرتبط با این حوزه در انتظار دریافت مجوز است.
او با اشاره به صندوقهای سرمایهگذاری املاک و مستغلات گفت: این صندوقها ابزار جدیدی برای بهادارسازی داراییهای ملکی محسوب میشوند. تاکنون ۷ صندوق املاک و مستغلات در فرابورس پذیرش شدهاند و مجموع سرمایه جذب شده آنها به حدود ۷ همت رسیده است.
تأمین مالی بنگاههای کوچک و متوسط از طریق ابزارهای بازار سرمایه
مدیرعامل فرابورس ایران در پاسخ به پرسشی درباره ضرورت توسعه ابزارهای تأمین مالی برای بنگاههای کوچک و متوسط و برنامههای این شرکت برای حمایت از استارتاپها گفت: بهطور سنتی، بازار سرمایه بیشتر محل تأمین مالی شرکتهای بزرگ بوده است؛ اما در سالهای اخیر ابزارها و بازارهای جدیدی با هدف تسهیل تأمین مالی شرکتهای کوچک و متوسط ایجاد شدهاند.
او با اشاره به تأمین مالی جمعی بهعنوان یکی از مهمترین این ابزارها اعلام کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون ۲۵ هزار میلیارد تومان از طریق تأمین مالی جمعی برای بیش از یکهزار و ۲۰۰ بنگاه جدید تأمین مالی شده است.
شیرازی افزود: ابزار دیگر، بازار توافقی اوراق بدهی است که با هدف فراهم کردن امکان تأمین مالی شرکتهای کوچک و متوسط ایجاد شده و در مدت فعالیت خود ۵ هزار میلیارد تومان تأمین مالی داشته است.
او با اشاره به تاسیس بازار نوآفرین گفت: این بازار با ۲ تابلو رشد و دانشبنیان، زمینه حضور شرکتهای نوآور، دانشبنیان و استارتاپها را در بازار سرمایه فراهم کرده است. با وجود مدت کوتاهی که از راهاندازی آن میگذرد، شرکتهای مناسبی در این بازار پذیرفته و عرضه شدهاند و عرضه اولیه شرکت «مایکت» نیز از نمونههای اخیر آن بهشمار میرود.
مدیرعامل فرابورس ایران به نقش سرمایهگذاری خطرپذیر و سرمایهگذاری خصوصی در تأمین مالی بنگاههای کوچک و متوسط اشاره کرد و گفت: ابزارهای سرمایهگذاری جسورانه (VC) و سرمایهگذاری خصوصی (PE) نیز در این حوزه فعال هستند و ظرفیت مناسبی برای تأمین مالی این شرکتها دارند.
اضافه شدن ابزارهای جدید تأمین مالی در میانمدت
او در پاسخ به پرسشی درباره ابزارهای مالی جدیدی که قرار است به فرابورس اضافه شوند، اعلام کرد: اوراق مرابحه ارزی یکی از ابزارهایی است که اقدامات مقرراتی مربوط به آن انجام شده و پیشنهادهای لازم ارائه شده است. امیدواریم این ابزار در آینده نزدیک به مجموعه ابزارهای فرابورس اضافه شود.
شیرازی افزود: توکنسازی داراییها، صندوقهای سرمایهگذاری رمزارزی و صندوقهای سرمایهگذاری خصوصی با تمرکز بر اوراق بدهی خصوصی از دیگر برنامههای فرابورس هستند.
او توضیح داد: ایجاد صندوقهای سرمایهگذاری خصوصی با تمرکز بر اوراق بدهی خصوصی میتواند به توسعه تأمین مالی جمعی نیز کمک کند؛ بهگونهای که سرمایهگذاران بتوانند در سبدی از طرحهای تأمین مالی جمعی سرمایهگذاری کنند.
بازار ثانویه و تأمین مالی جمعی مبتنی بر سهام در دستور کار فرابورس
شیرازی در پاسخ به پرسش خبرنگار پایگاه خبری بازار سرمایه ایران، درباره انتظارات فرابورس از سامانه تعاملی تأمین مالی و برنامههای توسعه تأمین مالی جمعی گفت: سامانهای که امروز رونمایی شد، سامانه تأمین مالی فرابورس است و صرفاً به تأمین مالی جمعی محدود نمیشود؛ بلکه سایر ابزارها و بازارهای مرتبط با تأمین مالی را نیز پوشش میدهد.
او با اشاره به عملکرد موفق تأمین مالی جمعی اعلام کرد: این ابزار توانسته است در تأمین مالی شرکتهای کوچک و متوسط نقش مؤثری ایفا کند. یکی از دلایل استقبال از آن، تعیین نرخ تأمین مالی بر مبنای شرایط واقعی بازار است. بسیاری از بنگاههای کوچک و متوسط امکان تأمین مالی از بازارهای دیگر یا نظام بانکی را ندارند و در صورت استفاده نکردن از این ابزار، ممکن است به بازار غیررسمی پول با نرخهای بسیار بالاتر مراجعه کنند.
مدیرعامل فرابورس ایران با اشاره به برنامههای توسعهای این حوزه افزود: یکی از برنامههای مهم فرابورس، راهاندازی بازار ثانویه برای تأمین مالی جمعی است. ایجاد بازار ثانویه میتواند به افزایش نقدشوندگی این ابزار کمک کند؛ زیرا سرمایهگذاران دیگر مجبور نخواهند بود اوراق خود را تا زمان سررسید نگهداری کنند و امکان مبادله آنها در طول دوره فراهم میشود.
او ادامه داد: برای تحقق این هدف، ۲ مسیر بازار توافقی و توکنسازی در حال پیگیری است و امیدواریم با فراهم شدن الزامات لازم، این امکان ایجاد شود.
شیرازی از برنامه فرابورس برای توسعه تأمین مالی جمعی مبتنی بر سهام خبر داد و گفت: در حال حاضر، ابزارهای تأمین مالی جمعی عمدتاً مبتنی بر اوراق بدهی هستند؛ به این معنا که سرمایهگذاران منابع خود را در قالب تسهیلات در اختیار شرکتها قرار میدهند و بازده مشخصی دریافت میکنند.
او افزود: در مدل جدید، هدف این است که امکان تأمین مالی جمعی مبتنی بر سهام نیز فراهم شود تا سرمایهگذاران بهجای مشارکت در اوراق بدهی، بتوانند در سهام شرکتها مشارکت کنند. بر همین اساس، برگزاری پنلی تخصصی برای بررسی ابعاد این موضوع و دریافت دیدگاههای کارشناسان در دستور کار قرار گرفته است.
سامانه تعاملی تأمین مالی؛ بستری برای شناسایی مسیر مناسب تأمین مالی شرکتها
مدیرعامل فرابورس ایران در پاسخ به پرسش دیگری درباره موانع ورود شرکتها به بازار سرمایه و دشواری فرآیند تأمین مالی برای برخی بنگاهها گفت: تأمین مالی از طریق بازار سرمایه بهخودیخود فرآیند پیچیدهای نیست، مشروط بر اینکه شرکت متقاضی، شرایط و الزامات لازم را داشته باشد.
او افزود: بسیاری از شرکتهایی که امکان تأمین مالی از بازار سرمایه را پیدا نمیکنند، به دلیل نداشتن شرایط اولیه و الزامات لازم با مشکل مواجه هستند. زمانی که اوراق یک شرکت در بازار سرمایه عرضه میشود، آن شرکت باید بتواند اعتماد عمومی را جلب کند و این موضوع به شفافیت، ارائه اطلاعات قابل اتکا و رعایت الزامات قانونی وابسته است.
شیرازی تأکید کرد: شرکتهایی که قصد تأمین مالی دارند، باید در گام نخست برای شفافیت و ارائه اطلاعات معتبر اقدام کنند و در ادامه از خدمات مشاوران معتبر دارای مجوز سازمان بورس بهره بگیرند.
او درباره نقش سامانه تعاملی تأمین مالی نیز گفت: هدف از تاسیس این سامانه آن است که شرکتها بتوانند متناسب با نیاز خود، ابزار مناسب تأمین مالی را شناسایی کنند، با شرایط استفاده از آن آشنا شوند و مسیر انجام فرآیند تأمین مالی را دنبال کنند. این سامانه قرار است اطلاعات لازم را در اختیار متقاضیان قرار دهد تا بتوانند با شناخت بیشتری از ظرفیتهای بازار سرمایه برای تأمین منابع مورد نیاز خود اقدام کنند.
تداوم عرضههای اولیه تا پایان سال
مدیرعامل فرابورس ایران در پاسخ به پرسشی درباره برنامه عرضههای اولیه فرابورس تا پایان سال و ورود شرکتهای دانشبنیان و استارتاپها به بازار سرمایه گفت: پس از بازگشایی بازار در 29 اردیبهشت امسال تاکنون، بهطور متوسط هر ۱۰ روز، یک عرضه اولیه در فرابورس انجام شده است.
او افزود: برنامه فرابورس این است که روند عرضههای اولیه با همین سرعت تا پایان سال ادامه پیدا کند. در حوزه شرکتهای دانشبنیان و استارتاپها نیز چند شرکت مناسب در مسیر عرضه اولیه قرار دارند که در زمان مقتضی اطلاعرسانی خواهد شد.
شیرازی تأکید کرد: توسعه ابزارهای تأمین مالی، تسهیل دسترسی شرکتها به بازار سرمایه و فراهم کردن امکان انتخاب ابزار متناسب با نیاز بنگاهها از جمله محورهای اصلی برنامههای فرابورس ایران است و سامانه تعاملی تأمین مالی نیز با همین رویکرد طراحی و راهاندازی شده است.
خبرهای مشابهی در منابع دیگر هست، ولی داور خودکار هنوز همخوانیشان را بررسی نکرده است.
همین رویداد در منابع دیگر:
بررسی خودکار: مقایسه با خبرهای ۷۲ ساعت اخیر منابع دیگر و اعتبار پایهی منبع؛ جایگزین داوری انسانی نیست.منبع: سنا
گفتوگو