بازار لیتیوم در آستانه تغییر معادله تقاضا

به گزارش اکوایران، آدام وب، مدیر بخش مواد اولیه باتری در مؤسسه Benchmark Mineral Intelligence، در مصاحبه‌ای که سوم نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شده، با اشاره به تغییر الگوی مصرف لیتیوم معتقد است رشد تقاضای این ماده معدنی دیگر به صنعت خودروهای برقی محدود نیست و توسعه زیرساخت‌های ذخیره‌سازی برق نیز سهم فزاینده‌ای در افزایش مصرف آن پیدا کرده است.

بر اساس برآورد این تحلیلگر، تقاضای جهانی لیتیوم در سال ۲۰۲۶ حدود ۳۰ درصد رشد خواهد کرد. هم‌زمان، استقرار سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی نیز با افزایش حدود ۴۰ درصدی همراه می‌شود. این ارقام نشان می‌دهد که بازار لیتیوم به‌تدریج از وابستگی انحصاری به صنعت خودروهای برقی فاصله می‌گیرد و بخش انرژی نیز به یکی از مصرف‌کنندگان مهم این ماده اولیه تبدیل می‌شود.

اهمیت این تحول را باید در تغییر ساختار تولید و مصرف برق جست‌وجو کرد. افزایش ظرفیت تولید برق از منابع تجدیدپذیر، به‌ویژه انرژی خورشیدی و بادی، ضرورت توسعه فناوری‌های ذخیره‌سازی را افزایش داده است. تولید برق از این منابع به شرایط جوی و ساعات تابش خورشید و وزش باد وابسته است؛ در نتیجه، برای مدیریت نوسانات تولید و ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضا، استفاده از باتری‌های ذخیره‌ساز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی می‌توانند برق تولیدشده در زمان مازاد عرضه را ذخیره و در ساعات اوج مصرف یا کاهش تولید به شبکه تزریق کنند.

در این میان، باتری‌های مبتنی بر لیتیوم به دلیل قابلیت استفاده در مقیاس‌های مختلف، از ذخیره‌سازی خانگی تا پروژه‌های بزرگ متصل به شبکه برق، جایگاه مهمی در توسعه این زیرساخت‌ها دارند. بنابراین، گسترش سرمایه‌گذاری در شبکه‌های برق، نیروگاه‌های تجدیدپذیر و سامانه‌های ذخیره‌سازی می‌تواند تقاضای جدیدی برای مواد اولیه باتری ایجاد کند.

چشم‌انداز بلندمدت ارائه‌شده از سوی Benchmark Mineral Intelligence نیز ابعاد این تغییر را نشان می‌دهد. آدام وب پیش‌بینی کرده است که تقاضای جهانی لیتیوم از حدود ۲ میلیون تن فعلی به ۵ میلیون تن تا سال ۲۰۴۰ افزایش یابد. تحقق چنین رشدی به معنای افزایش قابل‌توجه نیاز صنایع پایین‌دستی به تأمین پایدار مواد اولیه و توسعه ظرفیت استخراج و فرآوری خواهد بود.

با این حال، رشد تقاضا به‌تنهایی تضمین‌کننده افزایش مستمر قیمت لیتیوم نیست. سرعت راه‌اندازی پروژه‌های معدنی، ظرفیت تولید فرآورده‌های لیتیومی، پیشرفت فناوری باتری، بازیافت مواد اولیه و تغییر ترکیب فناوری‌های ذخیره‌سازی، همگی بر توازن آینده بازار اثرگذار خواهند بود. از این منظر، فاصله میان رشد مصرف و توانایی زنجیره تأمین برای پاسخ‌گویی به آن، یکی از متغیرهای تعیین‌کننده آینده بازار خواهد بود.

در مجموع، ورود قدرتمند سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی به معادله تقاضای لیتیوم، چشم‌انداز این بازار را از یک صنعت به طور عمده وابسته به حمل‌ونقل برقی به بازاری پیوندخورده با دو تحول بزرگ، یعنی برقی‌سازی حمل‌ونقل و گذار انرژی، گسترش می‌دهد. این تغییر برای کشورهای دارای ذخایر لیتیوم نیز اهمیت راهبردی دارد؛ زیرا فرصت توسعه زنجیره ارزش این ماده معدنی دیگر تنها به بازار خودروهای برقی محدود نخواهد بود و توسعه زیرساخت‌های ذخیره‌سازی برق نیز می‌تواند به یکی از پایه‌های تقاضای بلندمدت آن تبدیل شود.