ایرانی‌ها در قلب قدرت فناوری جهان | چهره‌هایی که آینده دیجیتال را رقم می‌زنند

گروه فناوری - آناهیتا محب‌علی؛ ایران با برخورداری از نیروی انسانی تحصیل‌کرده و استعداد‌های قابل‌توجه در حوزه‌های مهندسی، علوم کامپیوتر و فناوری، ظرفیت بالایی برای حضور در اقتصاد دیجیتال جهان دارد. بااین‌حال، محدودیت فرصت‌های شغلی تخصصی، دشواری ارتباط با بازار‌های بین‌المللی و تفاوت در امکانات پژوهشی و سرمایه‌گذاری، باعث شده است بخشی از نیرو‌های متخصص برای ادامه تحصیل و فعالیت حرفه‌ای، کشور‌های دیگر را انتخاب کنند.

حضور ایرانیان در جایگاه‌های مدیریتی شرکت‌هایی مانند گوگل و اپل، یا مشارکت آنها در سرمایه‌گذاری و توسعه کسب‌وکار‌های پیشرو هوش مصنوعی، تنها روایت موفقیت فردی نیست؛ این تجربه نشان می‌دهد استعداد‌هایی که در ایران پرورش یافته‌اند، در صورت دسترسی به فرصت‌ها و زیرساخت‌های مناسب، می‌توانند به سرمایه‌ای ارزشمند برای اقتصاد و صنعت فناوری جهان تبدیل شوند.

در ادامه، با ایرانی‌هایی آشنا می‌شویم که امروز در قلب غول‌های فناوری جهان حضور دارند و در شکل‌دادن به آینده هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال نقش‌آفرینی می‌کنند.

علی قدسی؛ از پژوهش در علوم کامپیوتر تا مدیرعاملی دیتابریکس

علی قدسی پس از تحصیل در سوئد و دریافت دکتری علوم کامپیوتر، پژوهش‌های خود را در دانشگاه کالیفرنیا، ادامه داد و در زمینه سیستم‌های توزیع‌شده و پردازش داده فعالیت کرد. او در توسعه Apache Spark، پروژه متن‌باز پردازش و تحلیل داده‌های بزرگ، مشارکت داشت؛ فناوری‌ای که به یکی از پایه‌های شکل‌گیری دیتابریکس تبدیل شد.

قدسی در سال ۲۰۱۳ به همراه گروهی از پژوهشگران و مهندسان این شرکت را بنیان گذاشت و در ژانویه ۲۰۱۶ به مدیرعاملی آن رسید. دیتابریکس اکنون در حوزه مدیریت داده، رایانش ابری و زیرساخت هوش مصنوعی فعالیت می‌کند و ابزار‌هایی برای پردازش داده‌های گسترده و توسعه مدل‌های یادگیری ماشین در اختیار سازمان‌ها قرار می‌دهد.

یکی از فناوری‌های محوری شرکت، معماری دیتا لیک‌هاوس (Data Lakehouse) است که قابلیت ذخیره‌سازی گسترده داده‌ها را با ابزار‌های مدیریت و تحلیل سازمانی ترکیب می‌کند. قدسی همچنان مدیرعامل دیتابریکس است و نقش او نمونه‌ای از پیوند پژوهش دانشگاهی با توسعه یک کسب‌وکار جهانی در بازار زیرساخت داده و هوش مصنوعی به شمار می‌رود.

یاسمین رضوی؛ سرمایه‌گذار در شرکت‌های پیشرو فناوری و هوش مصنوعی

یاسمین رضوی پس از تحصیل در رشته مهندسی و دریافت MBA از هاروارد، فعالیت حرفه‌ای خود را در شرکت مشاوره مدیریت McKinsey & Company آغاز کرد. او سپس در شرکت سرمایه‌گذاری Index Ventures در لندن فعالیت داشت و بعد از کسب تجربه در Snap، در سال ۲۰۱۷ به Spark Capital پیوست.

رضوی در این شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر، در تأمین مالی مجموعه‌ای از کسب‌وکار‌های فناوری از جمله Discord، Cruise، Deel و Marqeta مشارکت داشته است؛ شرکت‌هایی فعال در حوزه‌هایی مانند ارتباطات دیجیتال، خودرو‌های خودران، خدمات منابع انسانی و فناوری مالی.

یکی از مهم‌ترین بخش‌های کارنامه او، نقش در هدایت نخستین دور سرمایه‌گذاری نهادی در Anthropic در سال ۲۰۲۳ است. این شرکت توسعه‌دهنده مدل‌های هوش مصنوعی Claude است و رضوی علاوه بر فعالیت سرمایه‌گذاری، عضو هیئت‌مدیره آن نیز محسوب می‌شود. او همچنین در شرکت MatX، فعال در طراحی تراشه‌های تخصصی هوش مصنوعی، سرمایه‌گذاری کرده است.

در اکتبر ۲۰۲۶، با ثبت اسناد عرضه اولیه سهام آنتروپیک، نقش یاسمین رضوی به‌عنوان تنها نماینده یک شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر در هیئت‌مدیره این شرکت برجسته شد. شرکت Spark Capital به رهبری سرمایه‌گذاری‌های رضوی، در مجموع حدود ۷۷۷ میلیون دلار در آنتروپیک سرمایه‌گذاری کرده است؛ شرکتی که برای عرضه سهام در بازار بورس آماده می‌شود.

پریسا تبریز؛ از امنیت سایبری تا مدیریت گوگل کروم

پریسا تبریز پس از دریافت مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد علوم کامپیوتر، در سال ۲۰۰۷ به گوگل پیوست و فعالیت خود را بر امنیت نرم‌افزار‌ها و شناسایی آسیب‌پذیری‌های دیجیتال متمرکز کرد. او در پروژه‌های امنیتی مرورگر کروم و تیم پژوهشی Project Zero مشارکت داشت؛ تیمی که با شناسایی ضعف‌های امنیتی نرم‌افزار‌ها به افزایش ایمنی محصولات فناوری کمک می‌کند.

تبریز در ادامه از فعالیت تخصصی در امنیت سایبری به مدیریت رسید و اکنون به‌عنوان معاون رئیس و مدیرکل گوگل کروم، یکی از محصولات کلیدی این شرکت را هدایت می‌کند.

ارسلان توکلی شیرازی؛ از پژوهش دانشگاهی تا مدیریت دیتابریکس

ارسلان توکلی شیرازی پس از تحصیل در دانشگاه ویرجینیا، در زمینه شبکه‌ها و سیستم‌های توزیع‌شده پژوهش کرد؛ حوزه‌ای که در توسعه زیرساخت‌های پردازش داده و رایانش ابری نقش مهمی دارد. او پیش از ورود به دنیای کارآفرینی، در شرکت مشاوره مدیریت McKinsey & Company فعالیت داشت و به سازمان‌ها در زمینه راهبرد فناوری اطلاعات و رایانش ابری مشاوره می‌داد.

توکلی شیرازی در سال ۲۰۱۳ به همراه گروهی از پژوهشگران و متخصصان فناوری، دیتابریکس را بنیان گذاشت. این شرکت با تجاری‌سازی فناوری‌های توسعه‌یافته در محیط دانشگاهی، به یکی از بازیگران حوزه مدیریت داده و زیرساخت هوش مصنوعی تبدیل شد.

او اکنون به‌عنوان معاون ارشد مهندسی میدانی، مسئولیت‌هایی مرتبط با پیوند فنی شرکت و مشتریان و توسعه کاربرد محصولات دیتابریکس بر عهده دارد.

مریم عظیمی هاشمی؛ متخصص تصویربرداری دیجیتال در اپل

مریم عظیمی هاشمی پس از دریافت کارشناسی مهندسی کامپیوتر در سال ۲۰۰۹، در دانشگاه بریتیش کلمبیا به تحصیل و پژوهش ادامه داد. زمینه‌های تخصصی او شامل پردازش تصویر، فشرده‌سازی ویدئو و فناوری دامنه دینامیکی بالا (HDR) است؛ فناوری‌هایی که در بهبود کیفیت عکس و فیلم دیجیتال نقش دارند. او پیش از پیوستن به اپل در سال ۲۰۲۱، تجربه پژوهشی در دانشگاه کمبریج نیز کسب کرد.

عظیمی در رویداد معرفی قابلیت‌های تصویربرداری آیفون ۱۵ پرو مکس در سال ۲۰۲۳ حضور داشت و در مراسم معرفی آیفون ۱۸ پرو در سپتامبر ۲۰۲۶ نیز درباره قابلیتی مرتبط با ثبت و بررسی اصالت تصاویر صحبت کرد. این موضوع در شرایط افزایش محتوای دست‌کاری‌شده و تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

اطلاعات عمومی موجود، عنوان سازمانی دقیق یا مسئولیت مدیریتی او در اپل را به‌طور مستقل مشخص نمی‌کند؛ بنابراین، معرفی او به‌عنوان متخصص تصویربرداری دیجیتال توصیف دقیق‌تری از حوزه فعالیتش است.

ساسان گودرزی؛ از مهندسی برق تا مدیرعاملی اینتوییت

ساسان گودرزی پس از تحصیل در رشته مهندسی برق، با دریافت مدرک MBA دانش فنی خود را با آموزش مدیریت کسب‌وکار تکمیل کرد. او فعالیت حرفه‌ای خود را در حوزه فناوری‌های صنعتی و اتوماسیون آغاز کرد و در شرکت‌هایی مانند Honeywell و Invensys مسئولیت‌های مدیریتی بر عهده داشت.

گودرزی سپس به اینتوییت پیوست و پس از فعالیت در بخش‌های مختلف شرکت، در سال ۲۰۱۹ به مدیرعاملی آن منصوب شد. اینتوییت شرکت مادر محصولاتی مانند TurboTax، QuickBooks و Credit Karma است که در حوزه‌هایی از جمله خدمات مالیاتی، حسابداری و مدیریت مالی فعالیت می‌کنند.

هدایت این مجموعه، گودرزی را در مرکز توسعه خدمات مالی دیجیتال و استفاده از داده و هوش مصنوعی برای بهبود تجربه کاربران قرار داده است.

علی کاشانی؛ از مهندسی رباتیک تا ربات‌های خودران تحویل سفارش

علی کاشانی پس از تحصیل و پژوهش در حوزه رباتیک، وارد دنیای کارآفرینی فناوری شد. او از بنیان‌گذاران Neurio Technology، فعال در زمینه خانه هوشمند، بود؛ شرکتی که بعد‌ها به Generac فروخته شد. کاشانی سپس به Postmates پیوست و تا سمت معاون رئیس پیش رفت. فعالیت در این شرکت، تجربه‌ای نزدیک از چالش‌های لجستیک شهری و هزینه‌های تحویل سفارش در اختیار او قرار داد.

او در سال ۲۰۲۱ سرو رباتیکس را بنیان گذاشت؛ شرکتی که ربات‌های خودران برای تحویل سفارش در پیاده‌رو‌ها توسعه می‌دهد. این ربات‌ها با استفاده از حسگرها، سامانه‌های ناوبری و الگوریتم‌های هوش مصنوعی، محیط اطراف را تحلیل می‌کنند و در مسیر‌های شهری حرکت می‌کنند.

هدف این فناوری، خودکارسازی بخشی از فرایند تحویل سفارش است؛ هرچند هزینه عملیاتی، ایمنی در محیط‌های عمومی و گسترش فعالیت در مقیاس وسیع همچنان از چالش‌های این صنعت محسوب می‌شوند. کاشانی علاوه بر مدیریت شرکت، سابقه ثبت یا ثبت در دست اقدام ۱۵ اختراع را نیز دارد.