اندیشکده اروپایی: ترامپِ مهارشده، خبر خوبی برای اقتصاد جهان است

به گزارش عصر یکشنبه ایرنا، اندیشکده «بروگل» فعال در حوزه مسائل اقتصادی، در گزارشی نوشت: بازارهای جهانی در سطح وسیع به پیروزی گسترده دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر آمریکا واکنشی مثبت نشان دادند. بازارها امیدوارند که دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهوری آمریکا، اکنون برای اقدام صرف بر پایه تصمیمات ناگهانی و بدون فکر، با مشکلات بیشتری روبه‌رو خواهد بود و حتی حزب متبوع وی یعنی حزب جمهوری‌خواه نیز احتمالا سازوکارهای نظارت و کنترل بیشتری در برابر خواسته‌های وی اعمال خواهد کرد.

پس از ۲ سال جنگ تعرفه‌ای که ترامپ علیه حتی متحدان نزدیک واشنگتن به‌راه انداخته است و همچنین فشار بر استقلال فدرال رزرو به‌علاوه یک شوک انرژی ناشی از جنگ ایران، این اتفاق خبر خوبی برای اقتصاد جهان است. با این حال، همه از این نتیجه منتفع نمی‌شوند.

به نوشته این اندیشکده مستقر در بروکسل، چین و روسیه به‌طور مشخص ممکن است در تعاملات خود با ترامپ با محدودیت‌های بیشتری مواجه شوند. تاثیر اصلی این انتخابات بر قیمت انرژی خواهد بود. قیمت سوخت در آمریکا در بحبوحه جنگ ایران، تاثیر چشمگیری بر رای‌دهندگان در انتخابات میان‌دوره‌ای داشت. کنگره‌ای با اکثریت دموکرات، به‌تنهایی نمی‌تواند به جنگ پایان دهد، اما از ژانویه کنترل بودجه‌های جدید، نشست‌های نظارتی و تقویم قانون‌گذاری را در اختیار خواهد گرفت و در نتیجه می‌تواند تشدید بیشتر درگیری بر سر ایران را محدود کند. افزون بر این، در چنین شرایطی، دستیابی به یک راه‌حل مبتنی بر مذاکره برای پایان دادن به جنگ محتمل‌تر خواهد بود. واردکنندگان انرژی، از جمله کشورهای اروپایی، از کاهش «حق بیمه ریسک» نفت بهره‌مند خواهند شد.

این اندیشکده اضافه می‌کند که در حوزه تجارت، بعید به نظر می‌رسد که کنگره تحت کنترل دموکرات‌ها، اختیارات رئیس جمهور برای اعمال تعرفه را لغو کند و تعرفه‌های فعلی در بخش‌های مختلف و در حوزه امنیت ملی همچنان به قوت خود باقی خواهند ماند. با این حال‌، احتمال بروز شوک‌های جدید کمتر خواهد شد. جلسات استماع کنگره درباره تاثیر تعرفه‌ها بر قیمت‌ها، مخالفت با تمدید اقدامات موقت و فشار برای اعطای معافیت‌ها، اعمال تعرفه آن هم صرفا با اعلام رئیس‌ جمهور را بسیار دشوارتر خواهد کرد. صادرکنندگان اروپایی شاید شاهد کاهش میانگین تعرفه‌های آمریکا نباشند، اما احتمالا خود را با ابهامات کمتری روبه‌رو خواهند دید؛ ابهاماتی که تاکنون سرمایه‌گذاری را به تعویق انداخته و جریان تجاری را مختل کرده است.

پیامد دیگر انتخابات میان‌دوره‌ای که کمتر مشهود اما احتمالا مهم‌ترین آنهاست، به بانک مرکزی آمریکا اشاره دارد. ریاست کوین وارش بر فدرال رزرو در ماه مه بدون حمایت دموکرات‌ها تایید شد؛ چرا که دموکرات‌ها نسبت به کاخ سفیدی که آشکارا خواهان نرخ بهره پایین‌تر بوده است، نگرانی داشتند. حالا با توجه به اینکه دموکرات‌ها بر مجلس سنا نیز سلطه دارند، برای ترامپ دشوارتر خواهد بود که کرسی‌های هیات‌ مدیره فدرال رزرو را اعضای وفادار به خودش پر یا اعضای فعلی این هیات را برکنار کند. این وضعیت می‌تواند به تثبیت انتظارات تورمی در آمریکا و همچنین صرف ریسک سررسید اوراق خزانه‌داری کمک کند. دلار همچنان ستون فقرات نظام مالی جهان به شمار می‌رود و از این رو، یک فدرال رزرو قابل اتکا و مستقل نه صرفا مسئله‌ای داخلی برای آمریکا، بلکه موضوعی در خدمت ثبات مالی جهان خواهد بود.

در حوزه ژئوپلیتیک نیز رویکرد ترامپ در قبال چین نشانه‌های آشکاری از نزدیک شدن دو طرف و روابط حسنه نشان داده است؛ به‌طوری که در سال ۲۰۲۶ چهار اجلاس میان آنها برگزار شده است. متحدان آمریکا، به‌ویژه ژاپن و به‌طور فزاینده‌ای اروپا، به حاشیه رانده شده‌اند. در همین بین، ترامپ به ولادیمیر پوتین(رئیس جمهوری روسیه) نزدیک شده که عملا به زیان کی‌یف و بروکسل تمام شده است. همچنین اروپا بر سر مسئله گرینلند با فشارهایی مواجه شده است. بازنگری پنتاگون درباره وضعیت نیروهای آمریکایی در اروپا نیز قرار است در ماه دسامبر انجام شود و این بازنگری می‌تواند به کاهش شمار نیروهای آمریکایی مستقر در این قاره بینجامد.

کنگره تحت کنترل دموکرات‌ها، سیاست خارجی آمریکا را بازنویسی نخواهد کرد و این سیاست همچنان تا حد زیادی در اختیار ترامپ باقی خواهد ماند. با این حال، کنگره می‌تواند از طریق کمیته‌های روابط خارجی و نیروهای مسلح بر ترامپ اعمال نفوذ کند. این موضوع به طور مشخص درباره بسته فروش تسلیحات به جزیره تایوان اهمیت دارد؛ بسته‌ای که پس از گفت‌وگوی ترامپ با شی جین‌پینگ، رئیس‌ جمهوری چین، در اوایل سال ۲۰۲۶ متوقف شد. با توجه به اهمیت این جزیره برای چین، این وضعیت می‌تواند بر روابط آمریکا و چین که در آن نشانه‌هایی از تنش‌زدایی دیده می‌شود، سایه‌ای از ابهام بیفکند.

درس عمیق‌تر انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا این است که نهادهای این کشور هرچند نه به‌طور کامل، اما همچنان رئیس‌ جمهور را محدود می‌کنند. اکنون پرسش این است که آیا رئیس‌ جمهوری که در داخل کشور با موانع بیشتری مواجه شده، برای کسب دستاورد به خارج از مرزها متوسل خواهد شد یا خیر. پکن همچنان آشکارترین گزینه برای چنین اقدامی است. ترامپ گفته است که در نشست سازمان همکاری‌های اقتصادی آسیا-پاسیفیک (اَپِک/ APEC) که ۱۸ و ۱۹ نوامبر در شهر شنژن چین برگزار می‌شود، شرکت خواهد کرد و ممکن است در آنجا با پوتین و شی جین‌پینگ دیدار کند. این اجلاس می‌تواند نخستین نشانه از مسیر سیاست خارجی آمریکا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای باشد.