ارزش صادراتی زعفران ایران به ۱۳۰۰ دلار کاهش یافته است

یک صادر کننده و فعال بورس کالای زعفران در تربت جام با انتقاد از مشکلات ساختاری در مسیر صادرات طلای سرخ، رفع تعهد ارزی را یکی از مهمترین موانع پیش روی صادرکنندگان دانست و گفت: ارزش صادراتی زعفران طی ۱۰ سال اخیر از حدود ۳۰۰۰ دلار به ۱۳۰۰ دلار کاهش پیدا کرده است.
مجتبی پیام عسکری در گفتوگو با ایسنا، بیان کرد: این روند علاوه بر محدود کردن توان اقتصادی صادرکنندگان، بر قدرت خرید محصول از کشاورزان و میزان بهرهمندی تولیدکنندگان از ارزش واقعی این محصول نیز تأثیر گذاشته است.
وی با اشاره به مشکلات موجود در زنجیره تولید، عرضه و صادرات زعفران اظهار کرد: یکی از مشکلات جدی که در حوزه صادرات زعفران با آن مواجه هستیم، موضوع رفع تعهد ارزی صادرکنندگان است. این مسئله موجب شده ارزش صادراتی زعفران طی ۱۰ سال اخیر از حدود ۳۰۰۰ دلار به ۱۳۰۰ دلار کاهش پیدا کند.
این فعال بورس کالای زعفران با بیان اینکه مشکلات مربوط به بازگشت ارز حاصل از صادرات، فعالیت صادرکنندگان را با محدودیتهایی مواجه کرده است، افزود: بسیاری از صادرکنندگان با موضوع رفع تعهد ارزی مواجه هستند و باید ارز حاصل از صادرات را با همان میزان و شرایط تعیین شده بازگردانند. البته اخیراً اقداماتی انجام شده تا این موضوع به شکل دیگری مدیریت شود، اما همچنان مشکلات موجود بر فعالیت صادرکنندگان تأثیرگذار است.
این کشاورز نمونه با تأکید بر اینکه سیاستهای ارزی باید با واقعیتهای بازار صادراتی و شرایط فعالیت صادرکنندگان متناسب باشد، تصریح کرد: رفع تعهد ارزی فشار زیادی بر صادرکنندگان وارد کرده و در واقع کمر آنها را شکسته است. این شرایط اجازه نمیدهد عایدی واقعی و متناسب با ظرفیت صادرات زعفران نصیب صادرکنندگان شود.
ارتباط مستقیم وضعیت صادرات با معیشت کشاورزان
عسکری ادامه داد: وقتی صادرکننده با محدودیتها و فشارهای ناشی از بازگشت ارز مواجه باشد، توان فعالیت اقتصادی و حضور مؤثر در بازارهای جهانی نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. در چنین شرایطی نمیتوان انتظار داشت صادر کننده بتواند متناسب با ظرفیت واقعی زعفران ایران در بازارهای بینالمللی فعالیت کند و درآمد مناسبی از صادرات این محصول به دست آورد.
وی با اشاره به ارتباط مستقیم وضعیت صادرات با معیشت کشاورزان خاطرنشان کرد: اگر صادرکننده بتواند زعفران را با قیمت بالاتری در بازارهای جهانی عرضه کند، قطعاً توان خرید محصول از کشاورز با قیمت بالاتری را نیز خواهد داشت. در واقع، هر اندازه امکان صادرات با قیمت و ارزش واقعی زعفران فراهم شود، قدرت خرید صادرکنندگان افزایش پیدا میکند و این موضوع میتواند در نهایت به نفع تولیدکنندگان و کشاورزان تمام شود.
این فعال حوزه زعفران با بیان اینکه قیمتگذاری و فروش محصول در بازارهای جهانی تأثیر مستقیمی بر اقتصاد زنجیره تولید دارد، افزود: در شرایط فعلی زعفران ما حتی با قیمتی کمتر از هزار دلار نیز معامله میشود. این در حالی است که زعفران ایران از ظرفیت بالایی برخوردار است و باید شرایطی فراهم شود تا ارزش واقعی این محصول در بازارهای صادراتی حفظ شود.
وی بیان کرد: مشکلات صادراتی تنها به فعالیت بازرگانان و صادرکنندگان محدود نمیشود، بلکه آثار آن به بخش تولید نیز منتقل خواهد شد؛ زیرا زمانی که صادرکننده نتواند محصول را با ارزش واقعی در بازارهای هدف عرضه کند، طبیعتاً توان خرید زعفران از کشاورز نیز کاهش مییابد و این مسئله میتواند بر درآمد تولیدکنندگان اثرگذار باشد.
سهم ۲۰ درصدی تربتجام، تایباد و باخرز از تولید زعفران جهان
عسکری در ادامه با اشاره به ظرفیتهای گسترده تولید زعفران در شرق خراسان رضوی و منطقه تربتجام، تایباد و باخرز اظهار کرد: تربتجام و مناطق اطراف آن سهم بزرگی از تولید زعفران جهان را به خود اختصاص دادهاند و حدود ۱۸ تا ۲۰ درصد زعفران جهان در محدوده این سه شهرستان تولید میشود.
وی افزود: میزان تولید زعفران در این سه شهرستان حدود ۶۰ تن است و مجموع سطح زیر کشت آنها به حدود ۲۰ هزار هکتار میرسد که نشان دهنده اهمیت بالای این منطقه در تولید این محصول راهبردی است.
این کشاورز نمونه با تأکید بر جایگاه تولیدی این سه شهرستان در صنعت زعفران کشور بیان کرد: سطح زیر کشت و میزان تولید زعفران در تربتجام، تایباد و باخرز نشان میدهد که این منطقه از ظرفیت قابل توجهی برای توسعه فعالیتهای مرتبط با زعفران برخوردار است. تولید حدود ۶۰ تن زعفران در سطحی نزدیک به ۲۰ هزار هکتار، اهمیت این منطقه را در تأمین محصول و حضور در بازارهای داخلی و خارجی نشان میدهد.
وی در تشریح میزان عملکرد مزارع زعفران این منطقه گفت: در هر هکتار به طور معمول حدود پنج تا ۶ کیلوگرم زعفران نگین و هفت تا هشت کیلوگرم زعفران پوشال برداشت میشود که این میزان تولید، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه فعالیتهای فرآوری، تجاریسازی و صادرات ایجاد کرده است.
عسکری با اشاره به اینکه ظرفیت تولیدی منطقه باید با توسعه سایر بخشهای زنجیره ارزش همراه شود، افزود: وجود چنین سطحی از زیر کشت و میزان تولید، فرصت مهمی برای گسترش فعالیتهای اقتصادی مرتبط با زعفران فراهم کرده است؛ اما استفاده کامل از این ظرفیت مستلزم توجه به بخشهایی فراتر از تولید و فروش محصول خام است.
ضرورت عبور از خامفروشی و توسعه صنایع فرآوری زعفران
این فعال بورس کالای زعفران با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به زعفران به عنوان یک محصول راهبردی، توسعه زیرساختهای فرآوری و دارویی را از نیازهای مهم این بخش دانست.
وی معتقد است: با توجه به سهم قابل توجه تربتجام، تایباد و باخرز در تولید زعفران جهان، نباید تمام ظرفیت اقتصادی این محصول به برداشت و فروش آن محدود شود، بلکه باید زمینه فعالیتهای تکمیلی، فرآوری و تجاریسازی نیز فراهم شود تا ارزش بیشتری از محصول تولیدی نصیب منطقه و کشاورزان شود.
عسکری تأکید کرد: با توجه به سهم قابل توجه تربتجام، تایباد و باخرز در تولید زعفران، ضروری است نگاه به این محصول از تولید و فروش خام فراتر برود و با توسعه زیرساختهای دارویی، فرآوری و اصلاح سازوکارهای صادراتی، زمینه ایجاد ارزش افزوده و درآمد پایدار برای کشاورزان و فعالان این حوزه فراهم شود.
وی خاطرنشان کرد: اصلاح سازوکارهای صادراتی و کاهش مشکلات پیش روی صادرکنندگان در کنار توسعه صنایع فرآوری و دارویی میتواند به تقویت جایگاه زعفران ایران در بازارهای جهانی کمک کند. همچنین بهرهگیری از ظرفیت تولیدی منطقه تربتجام، تایباد و باخرز مستلزم آن است که در کنار حمایت از کشاورزان و تولیدکنندگان، برای افزایش ارزش اقتصادی محصول و ایجاد درآمد پایدار در تمام حلقههای زنجیره زعفران نیز برنامهریزی شود.
تا این لحظه منبع مستقل دیگری این خبر را منتشر نکرده است.
بررسی خودکار: مقایسه با خبرهای ۷۲ ساعت اخیر منابع دیگر و اعتبار پایهی منبع؛ جایگزین داوری انسانی نیست.منبع: ایسنا