اثر تورم بر سفره خانوار چقدر بود؟

اکوایران: چند روزی است که آمار تورم مهرماه منتشر شده؛ آماری که از ادامه فشار قیمت‌ها بر خانوارها حکایت دارد. تورم ماهانه کل کشور از ۴.۲ درصد در شهریور به ۴.۴ درصد در مهر رسیده و تورم سالانه نیز رکورد تازه‌ای ثبت کرده است. در مقابل، تورم نقطه‌به‌نقطه اندکی کاهش یافته و از ۸۹.۸ به ۸۸.۷ درصد رسیده است. اما آیا این کاهش به معنای کمتر شدن فشار گرانی بر زندگی مردم است؟

برای پاسخ به این سؤال، باید فراتر از شاخص کل رفت و جزئیات گروه‌های مختلف کالا و خدمات را بررسی کرد. در این میان، خوراکی‌ها اهمیت ویژه‌ای دارند؛ چون بخش ضروری و حذف‌نشدنی سبد مصرفی خانوار هستند. تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها در مهرماه نسبت به شهریور کاهش یافته و از ۱۲۱.۷ به ۱۱۲.۷ درصد رسیده است. با این حال، چنین کاهشی لزوماً به معنای ارزان شدن مواد غذایی نیست؛ بلکه می‌تواند نشان دهد سرعت افزایش قیمت‌ها نسبت به دوره مشابه سال قبل کمتر شده است.

از سوی دیگر، همیشه این بحث مطرح بوده که چرا اعداد تورمی مرکز آمار با احساس مردم از گرانی تفاوت دارد؟ بخشی از پاسخ به تفاوت سبد مصرفی خانوارها برمی‌گردد. وزن کالاها و میزان مصرف آن‌ها برای هر خانواده یکسان نیست و شاخص رسمی تورم، میانگین تغییر قیمت‌ها را منعکس می‌کند.

برای نزدیک‌تر شدن به تجربه واقعی خانوارها، اکوایران با الگوبرداری از سبد حداقل خوراک انستیتو تحقیقات تغذیه و دانشکده علوم تغذیه دانشگاه علوم پزشکی تهران، هزینه تأمین حداقل خوراک یک نفر را بر اساس متوسط قیمت اقلام خوراکی در مناطق شهری محاسبه کرده است.

اما این سبد چه اقلامی دارد و تأمین حداقل خوراک یک نفر در ماه چقدر هزینه دارد؟ تغییرات این هزینه در ماه‌های اخیر چه تصویری از فشار گرانی بر معیشت خانوارها ارائه می‌دهد؟ در این پرونده، به جای نگاه صرف به نرخ تورم، سراغ هزینه واقعی تأمین حداقل خوراک می‌رویم.