آموزش مجازی نمیتواند جایگزین کامل آموزش حضوری شود

معاون آموزشی وزارت علوم با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیتهای هوش مصنوعی و فناوریهای دیجیتال در نظام آموزش عالی گفت: آموزش الکترونیکی با وجود قابلیتهایی که دارد، نمیتواند جایگزین کامل آموزش حضوری شود و باید بهعنوان مکمل آن مورد استفاده قرار گیرد.
به گزارش ایسنا، ابوالفضل واحدی امروز در دومین کنفرانس ملی «دانشگاه آینده در گذر تحول دیجیتال» که در دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد، با اشاره به آشنایی خود با شهید دکتر خرازی در جریان فعالیتهای مرتبط با کارگروههای برنامهریزی تخصصی علوم شناختی، اظهار کرد: در یکی از جلسات مرتبط با این کارگروهها، شاهد بودم که ایشان با وجود همه مشغلههای کاری، وقت زیادی برای این موضوع اختصاص داده و با جدیت و حساسیت آن را دنبال میکردند. واحدی ادامه داد: از خداوند متعال برای همه شهدا، بهویژه شهید دکتر خرازی و قائد شهید، علو درجات مسئلت داریم و امیدواریم به همه ما توفیق دهد در مسیری که شهدا برای سرافرازی و پیشرفت ایران طی کردند، گام برداریم. وی با اشاره به اعلام نتایج آزمون سراسری و ورود دانشجویان جدید به دانشگاهها، تصریح کرد: بیش از ۴۵۰ هزار دانشجوی جدید در مقاطع کاردانی و کارشناسی به مجموعه دانشجویان دانشگاههای کشور اضافه میشوند. با وجود فرصت محدود، دانشگاهها برنامهریزیهای لازم را انجام دادهاند تا دانشجویان از آموزش استاندارد برخوردار شوند. ضرورت نگاه متوازن به دستاوردها و چالشهای آموزش عالی معاون آموزشی وزارت علوم با تأکید بر لزوم ارزیابی واقعبینانه عملکرد آموزش عالی پس از انقلاب اسلامی، گفت: در ارزیابی وضعیت آموزش عالی کشور با دو رویکرد مواجه هستیم؛ در رویکرد نخست، به دلیل کمبودها و مشکلات فعلی دانشگاهها، خدمات و دستاوردهای این حوزه بهطور کلی نادیده گرفته میشود و صرفاً چالشها و مسائل موجود مورد توجه قرار میگیرد. واحدی افزود: در رویکرد دوم نیز با تکیه بر برخی آمارها، رتبههای علمی و دستاوردهای کشور پس از انقلاب، از جمله افزایش تعداد دانشجویان و دانشگاهها و پیشرفتهای علمی و فناورانه، تلاش میشود همان مسیر گذشته بدون توجه کافی به شرایط جدید ادامه پیدا کند. وی با بیان اینکه هیچیک از این دو رویکرد بهتنهایی تصویر کاملی از وضعیت آموزش عالی ارائه نمیدهد، اظهار کرد: باید نگاهی متوازن داشته باشیم؛ به این معنا که از یک سو، خدمات دانشگاهها پس از انقلاب اسلامی، توسعه آموزش عالی و تلاش برای تحقق عدالت آموزشی و افزایش دسترسی به آموزش عالی را ببینیم و از سوی دیگر، چالشها و تغییرات شرایط فعلی را نیز در نظر بگیریم. واحدی با اشاره به عملکرد آموزش عالی در برنامه ششم توسعه، خاطرنشان کرد: آموزش عالی یکی از بخشهایی بوده که در کشور تا حد قابل قبولی به مسئولیتهای خود عمل کرده و این موضوع در ارزیابی خروجیهای برنامه ششم توسعه نیز با اعداد و ارقام قابل مشاهده است. وی با قدردانی از تلاش مدیران و مسئولان پیشین آموزش عالی گفت: سیاستگذاریها، ریلگذاریها و تلاش استادان دانشگاهها در سالهای گذشته زمینهساز دستاوردهای امروز بوده است، اما شرایط فعلی بهگونهای نیست که بتوانیم با همان روند سابق ادامه دهیم. تغییرات نسل جدید و بازار کار، ضرورت تحول در آموزش عالی معاون آموزشی وزارت علوم با اشاره به تغییرات در میزان استقبال از آموزش عالی، ویژگیهای دانشجویان ورودی و تحولات نسلی، تأکید کرد: مجموعه این تغییرات نشان میدهد که باید پیش از آنکه ناچار به تغییر مسیر شویم، خودمان برای تحول در نظام آموزش عالی برنامهریزی کنیم. واحدی با اشاره به برخی روندهای اثرگذار بر آینده آموزش عالی، یکی از مهمترین این روندها را تغییر الگوهای یادگیری دانست و گفت: یکی از موضوعاتی که در این زمینه مطرح شده، یادگیری خرد یا میکرولرنینگ است. بسیاری از محورهای جدید آموزش نیز بهنوعی تحت تأثیر ورود هوش مصنوعی به حوزه آموزش قرار گرفتهاند. وی ادامه داد: این تحولات مجموعهای از عوامل را شکل دادهاند که لازم است در سیاستگذاریهای آموزشی کشور مورد توجه قرار گیرند. از جمله این عوامل میتوان به تغییرات بازار کار، نیازهای جامعه و اشتغال و تحولات مرتبط با مشاغل اشاره کرد. مسائل پیچیده کشور با تکیه بر یک رشته علمی حل نمیشوند واحدی با اشاره به ضرورت توجه به عدالت آموزشی و یادگیری مادامالعمر، خاطرنشان کرد: مسائلی که امروز با آنها مواجه هستیم، بهقدری پیچیده شدهاند که دیگر نمیتوان با تکیه بر یک رشته علمی به آنها پاسخ داد.
وی افزود: موضوعاتی مانند تغییرات اقلیمی، انرژی و امنیت غذایی از جمله مسائلی هستند که اهمیت آنها را بهویژه در شرایط فعلی کشور بیش از گذشته احساس میکنیم. مواجهه با این مسائل نیازمند نگاه میانرشتهای و تحول در شیوههای آموزش و تربیت نیروی انسانی است.
واحدی در ادامه سخنان خود با اشاره به تحولات جهانی آموزش عالی و گسترش دانشگاههای باز و شبکهای، اظهار کرد: جهانیشدن دانش و شکلگیری دانشگاههای باز و شبکهای از جمله روندهایی است که آینده آموزش عالی را تحت تأثیر قرار میدهد. برای مثال، در سالهای اخیر تعداد دانشجویان بینالمللی در جهان سه برابر شده است. وی با اشاره به ویژگیهای دانشگاه آینده افزود: یادگیری هوشمند، مأموریتگرا و آیندهنگر بودن، فرارشتهای و مسئلهمحور بودن، کارآفرینی و نوآوری، ارزشآفرینی و همچنین انسانمحوری و فرهنگمداری از جمله ویژگیهایی است که برای دانشگاههای آینده در نظر گرفته شده است. معاون آموزشی وزارت علوم با اشاره به چالشهای ناشی از ورود هوش مصنوعی به نظام آموزش عالی، گفت: یکی از چالشهای اساسی که هوش مصنوعی ایجاد کرده، موضوع مسئولیتپذیری در استفاده از این فناوری است که باید در سیاستگذاریها و برنامههای آموزشی مورد توجه قرار گیرد. دانشگاه پویا، هوشمند و جامعهمحور؛ شعار تحول در آموزش عالی واحدی با تشریح رویکرد وزارت علوم برای مواجهه با تحولات جدید آموزش عالی، اظهار کرد: بر اساس مجموعه تغییراتی که به آنها اشاره شد، شعاری را برای دانشگاهها مطرح کردهایم که بتواند همه این تحولات را پوشش دهد؛ دانشگاه پویا، هوشمند و جامعهمحور. وی در تشریح این رویکرد گفت: منظور از پویایی، پذیرش تغییرات و توانایی اعمال و اجرای آنهاست. هوشمندی نیز به معنای استفاده مناسب از ابزارها و ظرفیتهایی است که در شرایط جدید ایجاد شدهاند و جامعهمحور بودن به این معناست که همه این ظرفیتها باید در خدمت جامعه و مبتنی بر نیازهای آن باشند. معاون آموزشی وزارت علوم با اشاره به برنامههای پیشبینیشده برای تحقق این رویکرد، افزود: در این چارچوب، برنامههایی از جمله آموزش هوشمند و دادهمحور، آموزش مهارتمحور و اشتغالمحور، آموزش مأموریتگرا و پاسخگو، آموزش باکیفیت و اعتبارپذیر و همچنین آموزش تابآور و انعطافپذیر پیشبینی شده است. ضرورت تابآوری نظام آموزشی در شرایط جنگی و پس از جنگ واحدی با اشاره به شرایط خاص دانشگاهها در سال جاری، خاطرنشان کرد: امروز در شرایطی قرار داریم که با وجود گذشت دو ماه از سال، به دلیل برگزاری آزمون سراسری در اواخر مردادماه، دانشگاهها با تأخیر در دریافت اسامی دانشجویان جدید مواجه شدهاند. بنابراین، دانشگاهها با وجود همه چالشها و مشکلات باید بتوانند خود را با این شرایط تطبیق دهند. وی ادامه داد: عدم قطعیتهای موجود نیز ممکن است این شرایط را تشدید کند؛ به همین دلیل، موضوع تابآوری آموزش در شرایط جنگی و دانشگاه پس از جنگ از جمله مسائلی است که باید مورد توجه قرار گیرد. معاون آموزشی وزارت علوم با عذرخواهی از فرصت محدود برای تشریح جزئیات برنامهها، تصریح کرد: برخی از این برنامهها نیازمند توضیح بیشتری بودند تا بتوان بازخورد مناسبی دریافت کرد و زمینه اجرای آنها را فراهم ساخت. یکی از مسائل مهم در این زمینه، فاصله میان نظریهها، ایدهها و برنامههای مطرحشده با نحوه اجرای آنهاست. ممکن است ایدههای بسیار خوبی مطرح شوند، اما اگر زمینههای اجرایی مناسبی برای آنها فراهم نشده باشد، نمیتوان به شکل مطلوب از ظرفیت این ایدهها استفاده کرد. آموزش مجازی نمیتواند جایگزین کامل آموزش حضوری شود واحدی با اشاره به تجربه دانشگاهها در دوران جنگ و تلاش برای تداوم فعالیتهای آموزشی اظهار کرد: در شرایط جنگی، برای اینکه آموزش استمرار پیدا کند و چراغ علم در دانشگاهها خاموش نشود، در مقطعی به سمت آموزش غیرحضوری حرکت کردیم، اما بازخوردهایی که از دانشگاهها، استادان و دانشجویان دریافت کردیم نشان داد که بازدهی، نشاط و پویایی موجود در آموزش حضوری، به هیچوجه در آموزش مجازی وجود ندارد. وی با اشاره به نتایج یک پیمایش درباره وضعیت دانشجویان در دوره آموزش مجازی افزود: با وجود همه مشکلاتی که دانشگاهها در زمینه اسکان، تغذیه و مسائل رفاهی و دفاع از پایاننامهها و رسالههای دانشجویان دارند، نتایج یک پیمایش نسبتاً گسترده نشان داد که مشکلات روحی و روانی دانشجویان در دوره آموزش مجازی، زمانی که در کنار خانوادههای خود بودند، بیشتر از دوره حضور در محیط دانشگاه بوده است. معاون آموزشی وزارت علوم ادامه داد: حضور دانشجویان در دانشگاه، علاوه بر دستاوردهای علمی، از جنبههای ارتباطات عاطفی، تعاملات اجتماعی، کسب مهارتهای نرم و همچنین ابعاد فرهنگی و روحی و روانی نیز اهمیت دارد و دانشجویان در شرایط آموزش حضوری از وضعیت بهتری برخوردار هستند.
واحدی با تأکید بر اینکه این موضوع به معنای ایجاد دوگانه میان آموزش حضوری و آموزش دیجیتال نیست، گفت: بههیچوجه قصد نداریم میان آموزش حضوری و دیجیتال دوگانه ایجاد کنیم. باید از امکانات دیجیتال و هوش مصنوعی برای اثربخشتر کردن آموزش و ارتقای کیفیت آن استفاده کنیم. وی افزود: این ظرفیتها میتوانند به جبران برخی محدودیتها، از جمله فراهم نبودن امکان برگزاری آزمایشگاهها، بازدیدهای علمی و سایر فعالیتهای آموزشی کمک کنند، اما آموزش الکترونیکی نمیتواند بهطور کامل جایگزین آموزش حضوری شود. معاون آموزشی وزارت علوم خاطرنشان کرد: این موضوع در تجربه دانشگاههای دنیا نیز مورد توجه قرار گرفته و آموزش الکترونیکی بیشتر بهعنوان مکمل آموزش حضوری مورد استفاده قرار میگیرد، نه جایگزین کامل آن. واحدی در پایان ابراز امیدواری کرد که مباحث مطرحشده در این کنفرانس بتواند در سیاستگذاریهای آموزش عالی مورد استفاده قرار گیرد و بتوانیم دانشگاه ایران عزیز را در تراز یک دانشگاه پیشرو، آیندهنگر و مسئولیتپذیر قرار دهیم.
تا این لحظه منبع مستقل دیگری این خبر را منتشر نکرده است.
بررسی خودکار: مقایسه با خبرهای ۷۲ ساعت اخیر منابع دیگر و اعتبار پایهی منبع؛ جایگزین داوری انسانی نیست.منبع: ایسنا
گفتوگو