کابوس تریلیون دلاری اقتصاد جهان از دل اقیانوس آرام؛ از «اِلنینو» چه میدانیم؟

تهران- ایرنا- روزنامه آمریکایی «یواساِِی تودی» با اشاره به اینکه پدیده اِلنینو تنها یک فاجعه و بحران آبوهوایی نیست، نوشت که این پدیده میتواند تاثیرات مخربی بر اقتصاد جهان نیز داشته باشد و اِلنینوی قدرتمند پیش رو ممکن است پرهزینهترین در تاریخ باشد.
به گزارش عصر یکشنبه ایرنا، یواسایتودی مینویسد: کارشناسان میگویند که اِلنینو هنگام شکلگیری، تغییرات گستردهای در الگوهای آبوهوایی و اقلیمی ایجاد میکند که مجموعهای از بلایای طبیعی را در سراسر جهان به دنبال دارد که از جمله آنها میتوان به سیلهای ویرانگر، خشکسالیهایی نابودکننده محصولات کشاورزی، کاهش شدید جمعیت آبزیان و افزایش شیوع بیماریهای گرمسیری در نقاط مختلف جهان اشاره کرد.
کریستوفر کالاهان، دانشمند حوزه اقلیم در دانشگاه ایندیانا، به روزنامه «یواسای تودی» گفته که اِلنینوی کنونی ممکن است در سراسر جهان به «تریلیونها دلار خسارت اقتصادی» منجر شود.
نمونههای متعددی وجود دارد که نشان میدهد هزینههای ناشی از اِلنینو تا چه اندازه سنگین است. پژوهشی که کالاهان و جاستین منکین از دانشگاه دارتموث، به طور مشترک در سال ۲۰۲۳ منتشر کردند، نشان میدهد که اِلنینوی سالهای ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۳ موجب از دست رفتن ۴.۱ تریلیون دلار از درآمد جهانی شد. این رقم برای اِلنینوی سالهای ۱۹۹۷ تا ۱۹۹۸ حدود ۵.۷ تریلیون دلار برآورد شده است.
این خسارتها حتی تا سالها پس از پایان پدیده اِلنینو نیز ادامه پیدا مییابند. کالاهان دراینباره میگوید که «یافتههای قبلی ما حاکی از آن است که پیامدهای اقتصادی اِلنینو دست کم پنج سال ادامه دارد. بررسیهای ما نشان میدهد که این پدیدهها حتی مدتها پس از محو شدن اثرات فیزیکیشان، همچنان باعث کاهش رشد اقتصادی در بسیاری از کشورهای گرمسیری میشوند. انتظار دارم این رویداد نیز به طور مشابه آثار ماندگاری داشته باشد.»
کالاهان در توضیح این موضوع اضافه کرد که این احتمال وجود دارد اِلنینوی پیش رو از دورههای قبلی پرهزینهتر باشد؛ چرا که پیشبینی میشود با پدیدهای روبهرو باشیم که از نظر شدت و قدرت، در مقیاس یک نسل بیسابقه است.
وی افزود: دمای آب اقیانوس در منطقه اقیانوس آرام، در طول بازه زمانی مشاهداتی (حدود ۸۰ سال گذشته)، تاکنون تمام رکوردهای قبلی را شکسته است و احتمالا این روند تا پایان سال جاری میلادی نیز ادامه خواهد داشت.»
خسارتهای اِلنینو از همین حالا آغاز شده و به این زودیها پایان نمییابد
کالاهان میگوید: همین حالا نیز شاهد برخی از پیامدهای این پدیده هستیم. آتشسوزیهای گسترده جنگلی در اندونزی ادامه دارد، صنعت ماهیگیری پرو با اختلال مواجه و سیلابهای ساحلی در کالیفرنیا نیز آغاز شدهاند. در حال حاضر نمیتوان میزان دقیق خسارت اقتصادی ناشی از این رویدادها را محاسبه کرد و ارزیابی روشنتری از ابعاد آن طی چند ماه آینده به دست خواهد آمد.
وی افزود: هنوز دقیقا نمیدانیم شدت این خسارتها تا چه حدی خواهد بود. با این حال، طبق یافتههای پژوهش سال ۲۰۲۳ ما و با در نظر گرفتن پیشبینیهای مربوط به این رویداد، میتوان نتیجه گرفت که اِلنینوی کنونی احتمالا طی چند سال آینده به خسارتهای اقتصادی چندین تریلیون دلاری در سطح جهان منجر خواهد شد.
اِلنینو چگونه بر اقتصاد جهانی تاثیر میگذارد؟
اِلنینو بهطور معمول موجب کُند شدن رشد اقتصاد جهانی و تحمیل خسارتهایی در مقیاس چندین تریلیون دلار میشود. دلیل اصلی این مسئله، تغییرات مخرب اقلیمی است که کشاورزی، زیرساختها و زنجیره تامین کالا را تحتالشعاع قرار میدهد.
سلسته سائولو، دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی، بهتازگی در بیانیهای اعلام کرد که «اِلنینو یکی از عوامل اصلی تاثیرگذار بر الگوهای آبوهوایی و اقلیمی جهان است. دامنه تاثیرات این پدیده بسیار فراتر از خاستگاه آن در اقیانوس آرام گسترش مییابد و بخشهای مختلفی از جمله کشاورزی، تامین انرژی، تجارت، منابع آبی، زنجیرههای تامین و معیشت مردم در مناطق مختلف جهان را تحت تاثیر قرار میدهد.»
آیا اِلنینو تاثیرات اقتصادی مستقیمی بر آمریکا خواهد داشت؟
به گفته کالاهان، بیشترین پیامدهای اقتصادی اِلنینو احتمالا متوجه کشورهای گرمسیری مانند پرو، اکوادور، برزیل، اندونزی و فیلیپین خواهد بود. این کشورها بیش از سایر مناطق تحت تاثیر شرایط اقلیمی شدید ناشی از اِلنینو قرار میگیرند. با این حال، انتظار میرود آمریکا نیز از پیامدهای این پدیده مصون نماند.
به گفته کالاهان، «پیشتر شاهد بالا آمدن سطح آب دریا در امتداد سواحل غربی آمریکا، تحت تاثیر اِلنینو، بودهایم و احتمالا سیلابهای ساحلی ناشی از آن در طول زمستان نیز ادامه خواهند داشت.»
وی همچنین به پیشبینیهای بسیار روشنی درباره احتمال ثبت رکورد بارندگی در فصل زمستان در کالیفرنیا اشاره کرد؛ موضوعی که احتمال وقوع سیلابهای مخرب در مناطق داخلی این ایالت بر اثر بارشهای شدید را افزایش میدهد.
افزون بر این، کالاهان معتقد است که پیامدهای جهانی اِلنینو بر قیمت و میزان تولید مواد غذایی نیز میتواند از طریق افزایش قیمت مواد غذایی بر اقتصاد آمریکا تاثیر بگذارد.
خسارتهای اقتصادی اِلنینو چگونه انباشته میشود؟
نکته مهم این است که خسارتهای چندین تریلیون دلاری اِلنینو صرفا ناشی از آسیبهای مستقیم و فوری بلایای طبیعی نیست. منکین و کالاهان در پژوهش خود دریافتهاند که این پدیدهها حتی پس از پایان نیز برای مدت طولانی همچون مانعی در برابر رشد اقتصادی عمل میکنند و توسعه اقتصادی کشورها را بهسرعت کاهش میدهند.
مخاطرات ناشی از اِلنینو، از جمله خشکسالی، سیل، موجهای گرما و آتشسوزیهای گسترده جنگلی، در کوتاهمدت خسارتهای مستقیمی ایجاد میکنند؛ اما بخش مهمی از هزینههای بلندمدت آن به آسیبهایی مربوط میشود که به پایههای اصلی رشد اقتصادی وارد میکنند و مهمترین این آسیبها عبارتاند از:
* خسارت به بخش کشاورزی و سرایت پیامدهای آن به فصلهای زراعی بعدی
* اختلال در فعالیت نیروی کار
* اختلال در آموزش و رشد کودکان که آثار آن ممکن است سالها بعد، هنگام ورود این افراد به بازار کار، آشکار شود
* اختلال در بازار کالاهای اساسی و حملونقل
* از دست رفتن فرصتهای سرمایهگذاری
اِلنینو یک الگوی طبیعی اقلیمی است که در جریان آن، دمای آب در بخشهای مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی از میانگین معمول بالاتر میرود. اِلنینو و پدیده قرینه آن، یعنی «لانینا»، میتوانند بر طوفانها و الگوهای آبوهوایی در سراسر جهان، از جمله تندبادها، تاثیر بگذارند.
اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا اعلام کرده که پدیده اِلنینو بهطور متوسط هر سه تا پنج سال یکبار رخ میدهد و شدت آن در دورههای مختلف متفاوت است.
در آمریکا، اِلنینو بهطور معمول باعث زمستانهایی گرمتر و پربارشتر در سواحل غربی و مناطق جنوبی این کشور میشود. افزون بر این، همچون سال ۲۰۲۶، معمولا شدت فصل تندبادها در کرانه اقیانوس اطلس را کاهش میدهد.
تا این لحظه منبع مستقل دیگری این خبر را منتشر نکرده است.
بررسی خودکار: مقایسه با خبرهای ۷۲ ساعت اخیر منابع دیگر و اعتبار پایهی منبع؛ جایگزین داوری انسانی نیست.منبع: ایرنا
گفتوگو