چرا وعده برق ارزان با LNG در آسیا محقق نشد؟

دهها نیروگاه قرار بود در فیلیپین، ویتنام، تایلند و بنگلادش با گاز وارداتی برق تولید کنند، اما گرانی سوخت و تجهیزات و مشکلات تامین مالی، بسیاری از آنها را پیش از رسیدن به بهرهبرداری متوقف کرده است. پژوهش تازه موسسه اقتصاد انرژی و تحلیل مالی، IEEFA، نشان میدهد از ۹۲ پروژه نیروگاهی بررسیشده در این چهار کشور، ۴۹ پروژه لغو شده، کنار گذاشته شده یا غیرفعال ماندند.
به گزارش «نفت ما»، موسسه اقتصاد انرژی و تحلیل مالی، IEEFA، در پژوهشی که پنجم نوامبر منتشر کرده، وضعیت ۹۲ پروژه نیروگاهی و ۴۴ پایانه واردات گاز طبیعی مایعشده را در فیلیپین، ویتنام، تایلند و بنگلادش بررسی کرده است. از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۶، تعداد ۴۹ نیروگاه با ظرفیت ۶۶٫۲ گیگاوات و ۲۲ پایانه با ظرفیت ۸۲ میلیون تن در سال لغو شدهاند، کنار گذاشته شدند یا پیشرفت معناداری نداشتند.
ارزش برآوردی این طرحها به ۶۷٫۸ میلیارد دلار میرسد، نزدیک به چهار و نیم برابر ارزش پروژههای تکمیلشده درهمین دوره است که این رقم، ارزش پروژههای لغوشده یا غیرفعال است و میزان پول هزینهشده یا زیان سرمایهگذاران را نشان نمیدهد. در مقابل، تنها ۱۱ درصد ظرفیت نیروگاهی پیشنهادی و ۱۵ درصد ظرفیت پایانههای واردات به بهرهبرداری رسیده است. نیروگاههای تکمیلشده هم از نخستین اعلام عمومی تا راهاندازی، بهطور متوسط بیش از هفت سال زمان بردهاند.
برنامه ساخت بسیاری از این نیروگاهها بر پایه قیمت پایینتر گاز و هزینه کمتر تجهیزات تنظیم شده بود. افزایش بهای LNG و ساخت نیروگاه، سرمایه بیشتری طلب کرده، بیآنکه امکان فروش برق با قیمت بالاتر به همان اندازه فراهم شده باشد. قراردادهای خرید برق در برخی بازارها نتوانستند اطمینان لازم را برای بازپرداخت وام به بانکها بدهند و اختلاف بر سر جبران هزینه سوخت، تامین مالی را به تاخیر انداخته است. بر اساس ارزیابی IEEFA، نوسان قیمت گاز، کمبود توربین و تضعیف ارزهای محلی، دریافت وام برای این پروژهها را دشوارتر کرده است.
وابستگی به دلار، گرانی سوخت را هم برای خریداران آسیایی سنگینتر کرده است. نیروگاهها گاز و بخش بزرگی از تجهیزات را با دلار میخرند، اما درآمدشان از فروش برق به پول داخلی است. با کاهش ارزش پول ملی، هزینه خرید سوخت و پرداخت بدهی بالا میرود و ثابتماندن تعرفه، کسری بیشتری برای شرکت خریدار برق یا دولت به جا میگذارد. افزایش تعرفه نیز این هزینه را به خانوار و بنگاه منتقل میکند. دولتها در چنین شرایطی، هم برای حفظ قیمت برق و هم برای تامین ارز واردات گاز تحت فشار قرار میگیرند.
در محاسبات گزارش برای یک نیروگاه فرضی هزار مگاواتی در ویتنام، هزینه تولید برق با سوخت ۱۰ دلاری بهازای هر میلیون بیتییو، ۸۸ دلار بر مگاواتساعت برآورد شده است. افزایش قیمت سوخت به ۲۰ دلار، هزینه برق را به ۱۵۳ دلار میرساند و با افزایش هزینه سرمایهگذاری از ۹۱۷ به ۲۵۰۰ دلار بهازای هر کیلووات، این رقم به ۱۷۶ دلار میرسد. افت ارزش پول ملی نیز هزینه به ارز داخلی را در مجموع حدود ۱۳۰ درصد بالاتر از مبنا قرار میدهد. برآورد ۲٫۳ برابرشدن هزینه برق، حاصل این سناریو است، نه افزایش ثبتشده هزینه در تمام نیروگاههای منطقه.
کمبود توربین گازی نیز موعد بهرهبرداری را عقب انداخته و هزینه ساخت را بیشتر کرده است. همزمان با طولانیشدن انتظار برای تجهیزات، توسعه خورشیدی، بادی و باتری ادامه دارد و فروش برق نیروگاههای گازی در سالهای آینده با ابهام بیشتری روبهرو شده است. IEEFA میگوید افزایش سهم این منابع میتواند ساعات کار نیروگاههای LNG را کاهش دهد. برای طرحهایی که بازپرداخت بدهی آنها به تولید و فروش بالا وابسته است، کاهش ساعات کار به معنای درآمد کمتر و دشواری بیشتر در جبران هزینه ساخت خواهد بود.
در فیلیپین، بسیاری از پروژهها نتوانستهاند قرارداد خرید برق با خریدار معتبر بگیرند. مصرف محدود گاز در بخشهای غیرنیروگاهی نیز مشتری چندانی برای پایانههای مستقل واردات باقی نگذاشته است. ویتنام با وجود برنامه گسترده توسعه، در پنج سال فقط یک پروژه نیروگاهی مبتنی بر LNG را به بهرهبرداری رسانده و تامین مالی سایر طرحها همچنان با مشکلات قرارداد فروش برق و جبران هزینه سوخت روبهروست.
تایلند طرحهای بیشتری را تکمیل کرده، اما بخشی از ظرفیت نیروگاهها و پایانههای موجود آن کماستفاده مانده است. بنگلادش هم سه نیروگاه را به بهرهبرداری رسانده، ولی همچنان با کمبود گاز دستوپنجه نرم میکند. هزینه بالای LNG و برق، بار یارانهها را در این کشور افزایش داده و برای حفظ ذخایر ارزی، اتکا به منابع مالی خارجی بیشتر شده است. ساخت نیروگاه در این دو کشور نیز بهتنهایی برای استفاده کامل از ظرفیت یا تامین پایدار سوخت کافی نبوده است.
این نیروگاهها در پیشبینیهای بازار، بخشی از مشتریان آینده LNG به شمار میروند، اما هنوز معلوم نیست چه تعداد از طرحهای متوقفشده به ساخت برسند و چه میزان از ظرفیت تکمیلشده امکان کار مداوم داشته باشد. بعضی پروژهها ممکن است با قراردادهای تازه یا حمایت دولت دوباره پیش بروند. اما نیاز رو به رشد این کشورها به برق، تا زمانیکه پول ساخت نیروگاه و خرید سوخت فراهم نشود، به واردات گاز تبدیل نخواهد شد. صادرکنندگانی که برای فروش سالهای آینده خود روی این بازارها حساب کردهاند، با خریدارانی روبهرو هستند که حتی پیش از شروع تولید، از تامین هزینهها بازماندهاند.
تا این لحظه منبع مستقل دیگری این خبر را منتشر نکرده است.
بررسی خودکار: مقایسه با خبرهای ۷۲ ساعت اخیر منابع دیگر و اعتبار پایهی منبع؛ جایگزین داوری انسانی نیست.منبع: نفت ما