هشدار زرین‌دست درباره هوش مصنوعی و تقلید در فیلمسازی؛ خاطره‌دزدی نکنید

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ستاد خبری رویداد، در حاشیه برگزاری نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت، کارگاه انتقال تجربه علیرضا زرین‌دست فیلمبردار پیشکسوت سینما در پردیس سینمایی ملت برگزار شد.

زرین دست در ابتدای این کارگاه با تأکید بر اینکه «فیلمسازی» با «فیلم خوب ساختن» تفاوت دارد، گفت: ساختن یک اثر خوب از دشوارترین کارهاست و نقطه آغاز آن، فیلمنامه‌ای درست و سنجیده است. نویسنده فیلمنامه باید هم با ادبیات ایران و جهان آشنا باشد و هم امکانات واقعی سینمای ایران را بشناسد تا آنچه می‌نویسد قابلیت تبدیل شدن به تصویر را داشته باشد.

وی در ادامه یکی از مشکلات سینمای ایران را تأثیرپذیری مستقیم و کپی‌برداری از آثار موفق دانست و به هنرجویان توصیه کرد: پیش از هر چیز، به ایده و جهان شخصی خود اعتماد کنید. از نگاه من سینما شبیه کاغذ سفیدی است که تا پیش از خلق تصویر معنایی ندارد و این خلاقیت فیلمساز است که کلمه را به نور و تصویر تبدیل می‌کند. مطالعه، شناخت سینما و دیدن آثار مهم ضروری است اما استفاده از تجربه دیگران نباید به مصادره و تقلید بدل شود. اگر ایده یا پیشنهادی تحت‌تأثیر اثری پیشین شکل گرفته، بهتر است فیلمساز نسبت به منبع الهام خود صادق باشد و «خاطره‌دزدی» نکند.

این مدیر فیلمبرداری درباره انتخاب لوکیشن گفت: لوکیشن باید در خدمت موقعیت دراماتیک، شخصیت‌ها و گفتگو باشد و انتخاب نامناسب می‌تواند نیروی یک صحنه را از بین ببرد.

زرین‌دست در ادامه تأکید کرد: مهارت سینمایی فقط از کار با دوربین به دست نمی‌آید. از نظر من فیلمبردار باید رمان بخواند، فیلم‌های مهم سینمای ایران و جهان را ببیند، نقاشی را بشناسد و با تاریخ تصویر آشنا باشد. ریشه بسیاری از اصول نورپردازی کلاسیک در نقاشی پیش از اختراع برق است. نقاشان با استفاده از نور طبیعی، محل استقرار سوژه، کیفیت سایه‌ها و فضای معماری، اصولی را ساخته‌اند که بعدها در عکاسی و فیلمبرداری ادامه پیدا کرده است. به همین دلیل، مراجعه به نقاشی‌های هر دوره می‌تواند برای بازسازی فضای تاریخی و شناخت نور بسیار راهگشا باشد.

وی درباره گسترش هوش مصنوعی در تولید تصویر اظهار کرد: استفاده بی‌محابا از این فناوری می‌تواند بخشی از قدرت تصمیم‌گیری، مهارت و خلاقیت انسان را تضعیف کند. معتقدم که سینما باید همچنان متکی بر شناخت، انتخاب و خلاقیت انسانی باقی بماند. فیلمبردار باید از فناوری استفاده کند اما در نهایت «هوش طبیعی» انسان باید بر ابزار مسلط باشد، نه برعکس.

زرین‌دست در ادامه در پاسخ به پرسشی درباره همکاری با عباس کیارستمی، به تجربه فیلم «کلوزآپ» اشاره کرد و گفت که کیارستمی از وی خواسته بود فیلم را برخلاف سبک شناخته‌شده و آراسته فیلمبرداری‌اش ثبت کند؛ به‌گونه‌ای که تصویر، ظاهرِ ساده و بی‌تکلف‌تری داشته باشد.

این مدیر فیلمبرداری در جمع‌بندی سخنانش یادآور شد: ابزارهای جدید می‌توانند کار فیلمسازی را آسان‌تر کنند، اما آنچه یک تصویر را به سینما تبدیل می‌کند، شناخت، انتخاب، خلاقیت و تسلط هنرمند بر ابزار است.