هزینه مسکن در خوزستان ۷ برابر شد؛ کدام استان‌ها در جدول جابه‌جا شدند؟

اکوایران: در سال ۱۴۰۰، خانوارهای شهری تهران به‌طور متوسط حدود ۶۶ میلیون تومان در این گروه هزینه کرده بودند؛ این رقم با رشدی 5 برابری در سال ۱۴۰۴ به بیش از ۳۲۷ میلیون تومان رسیده است. با این حال، تهران بیشترین رشد را در میان استان‌ها ثبت نکرده است. البرز و فارس نیز در هر دو سال رتبه‌های دوم و سوم را حفظ کرده‌اند. متوسط هزینه سالانه خانوارهای شهری البرز از ۴۱ میلیون تومان به ۱۹۰ میلیون تومان در سال ۱۴۰۴ رسیده و در فارس نیز این رقم از حدود ۳۴ میلیون تومان به نزدیک ۱۶۸ میلیون تومان افزایش یافته است. اما تغییرات در سایر استان‌ها یکسان نبوده است. خوزستان یکی از نمونه‌های قابل‌توجه این تغییرات است. متوسط هزینه سالانه مسکن و خدمات وابسته در این استان از حدود ۱۷ میلیون تومان در سال ۱۴۰۰ به نزدیک ۱۲۰ میلیون تومان در سال ۱۴۰۴ رسیده؛ یعنی بیش از هفت برابر شده است. چهارمحال و بختیاری نیز با افزایش حدود ۶٫۴ برابری، از رتبه بیست‌ودوم به چهاردهم رسیده است. کهگیلویه و بویراحمد با افزایش تقریباً شش‌برابری، هفت پله و یزد با افزایش حدود ۵٫۸ برابری، پنج پله در رتبه‌بندی استان‌ها بالاتر آمده‌اند. در مقابل، آذربایجان غربی کمترین ضریب افزایش را در این دوره داشته است. متوسط هزینه سالانه این گروه در استان از حدود ۲۳ میلیون تومان به ۹۰ میلیون تومان رسیده؛ یعنی نزدیک به چهار برابر. با وجود افزایش مبلغ هزینه، جایگاه استان از رتبه دهم در سال ۱۴۰۰ به رتبه بیست‌وسوم در سال ۱۴۰۴ تغییر کرده است. بوشهر و کرمانشاه نیز به‌ترتیب هفت و هشت پله در جدول پایین آمده‌اند.

یک مقایسه دیگر میان بالاترین و پایین‌ترین استان‌ها نیز جالب است. در سال ۱۴۰۰، تهران با متوسط هزینه سالانه حدود ۶۶ میلیون تومان در صدر قرار داشت و کرمان با حدود ۱۳ میلیون تومان کمترین رقم را ثبت کرده بود. در آن سال، هزینه ثبت‌شده در تهران تقریبا پنج برابر کرمان بود.در سال ۱۴۰۴، تهران همچنان در صدر قرار دارد، اما خراسان شمالی با متوسط هزینه سالانه حدود ۷۲ میلیون تومان در انتهای جدول قرار گرفته است. فاصله نسبی تهران با این استان به حدود ۴٫۶ برابر رسیده است.

هزینه مسکن در این چهار سال نه‌تنها از نظر مبلغ افزایش پیدا کرده، بلکه سهم بیشتری هم از کل مخارج خانوارهای شهری به خودش اختصاص داده است. در سال ۱۴۰۰، هزینه مسکن و خدمات وابسته معادل ۳۵٫۹ درصد متوسط کل هزینه سالانه خانوار شهری بود؛ اما در سال ۱۴۰۴ این نسبت به ۴۱٫۷ درصد رسید. به این ترتیب، سهم مسکن از کل مخارج خانوار طی چهار سال ۵٫۷ واحد درصد افزایش یافته است.

سهم خانه‌های کوچک در دهک اول بیشتر شد

جدول زیربنای محل سکونت خانوارها نیز نشان می‌دهد در فاصله سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴، ترکیب متراژ خانه‌ها در دهک‌های مختلف یکسان تغییر نکرده است. در کل خانوارهای شهری، سهم واحدهای حداکثر ۷۵ مترمربعی از ۲۸٫۵ درصد در سال ۱۴۰۰ به حدود ۲۷ درصد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است. در مقابل، سهم خانه‌های بزرگ‌تر از ۱۱۰ مترمربع از ۲۷٫۲ درصد به ۲۸٫۱ درصد رسیده است. بنابراین در کل جامعه شهری، تغییر ترکیب متراژها چندان بزرگ نبوده است.اما وقتی همین ارقام را به تفکیک دهک‌های هزینه‌ای بررسی می‌کنیم، تفاوت بیشتری دیده می‌شود. در سال ۱۴۰۰، حدود ۴۴٫۷ درصد خانوارهای دهک اول در خانه‌های حداکثر ۷۵ مترمربعی زندگی می‌کردند. این سهم در سال ۱۴۰۴ به حدود ۴۶٫۱ درصد رسیده است. در مقابل، در دهک دهم سهم خانوارهای ساکن این خانه‌ها از ۱۶٫۵ درصد به حدود ۱۰٫۱ درصد کاهش یافته است. فاصله دهک اول و دهم در سهم سکونت در خانه‌های حداکثر ۷۵ مترمربعی به حدود 36 واحد درصد در سال 1404رسیده است.

نزدیک به ۴۸ درصد خانوارهای دهک دهم در سال ۱۴۰۴ در خانه‌هایی با زیربنای بیش از ۱۱۰ مترمربع زندگی می‌کنند. این سهم در سال ۱۴۰۰ حدود ۴۶٫۴ درصد بوده است. بخش اصلی این گروه را خانه‌های ۱۱۱ تا ۱۵۰ مترمربعی تشکیل می‌دهند. سهم این واحدها در دهک دهم از ۳۲٫۳ درصد در سال ۱۴۰۰ به ۳۴٫۶ درصد در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است.