نقشه تایوان برای تبدیل شدن به قطب تولید پهپاد | مزیت غیر چینی بودن تا چه زمانی دوام میآورد؟ | صادراتی که شاید پایدار نباشد
اقتصادنیوز: صنعت پهپاد تایوان در پی افزایش تقاضا برای فناوریهای غیرچینی با رشد چشمگیری روبهرو شده است، اما ضعف زنجیره تأمین، ناهماهنگی میان دولت و تولیدکنندگان و تأخیر در خریدهای نظامی میتواند جاهطلبیهای این جزیره را تهدید کند.
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از بیزنس اینسایدر، صنعت پهپاد تایوان در ظاهر با سرعت زیادی در حال رشد است؛ زیرا کشورهای مختلف به دنبال جایگزینهایی برای فناوریهای چینی هستند. با این حال، پشت آمارهای چشمگیر صادرات، وضعیتی آشفته دیده میشود که میتواند برنامه تایوان برای تبدیل شدن به قدرت جهانی پهپاد را با مشکل مواجه کند.
تایوان پهپاد را به یکی از اولویتهای ملی تبدیل کرده و امیدوار است با تولید فناوریهای بدون قطعات چینی، ارزانتر از آمریکا و اروپا وارد بازار جهانی شود. صادرات پهپاد این جزیره از ۳۵۰۰ دستگاه در سال ۲۰۲۴ به ۱۲۲ هزار و ۷۲۶ دستگاه در سال ۲۰۲۵ رسید؛ یعنی ۳۴ برابر شد. تا ژوئن ۲۰۲۶ نیز صادرات به ۱۹۱ هزار و ۳۷۳ دستگاه رسیده بود. دادههای رسمی نشان میدهد بخش عمده این صادرات راهی اروپا شده است.
با این حال، تولیدکنندگان و ناظران صنعت به Business Insider گفتهاند ضعف مدیریت زنجیره تأمین، هماهنگی ناکافی و تأخیر در خریدهای نظامی میتواند به جاهطلبیهای تایوان آسیب بزند. برخی تردید دارند که افزایش صادرات نشاندهنده تقاضایی پایدار باشد و برخی دیگر هشدار میدهند تایوان تنها چند سال فرصت دارد جایگاه خود را تثبیت کند و از اعتبارش بهعنوان تولیدکننده پهپادهای بدون فناوری چینی بهره ببرد.
صنعت پهپاد تایوان به دلیل جدایی از قطعات غیرچینی وجود دارد و میتواند رقابتی باشد. اگر این جدایی وجود نداشت یا کسی به آن اهمیت نمیداد، فکر نمیکنم صنعت پهپاد تایوان اصلاً رقابتی میبود. — دنیس هوانگ
شرکتهای چینی، بهویژه DJI، سالها به دلیل قیمت پایین بر بازار پهپاد مسلط بودهاند. اما مشتریان بالقوه در آمریکا، اروپا، خاورمیانه و آسیا که نسبت به تجهیزات الکترونیکی چینی محتاط هستند، به دنبال گزینههای قابلاعتماد و غیرچینی برای توسعه ناوگان پهپادی نظامی و غیرنظامی خود میگردند.
تایوان میگوید با بررسی تولیدکنندگان داخلی تأمینکننده ارتش، میتواند گزینهای مناسب برای خریداران خارجی باشد. این جزیره قصد دارد ارزش صنعت پهپاد خود را تا سال ۲۰۳۰ به ۱.۵ میلیارد دلار برساند و نیمی از درآمد آن از صادرات تأمین شود. ارزش صادرات پهپاد تایوان از ۴.۲ میلیون دلار در سال ۲۰۲۴ به ۸۹ میلیون دلار در سال ۲۰۲۵ رسید و در هشت ماه نخست ۲۰۲۶ نیز به ۲۷۷ میلیون دلار افزایش یافت.
صادراتی که شاید پایدار نباشد
این فروشها لزوماً به معنای افزایش تقاضا از سوی ارتشهای غربی، که یکی از مهمترین فرصتهای بازار محسوب میشوند، نیست. کتی فَنگ، معاون برنامه امنیت ملی در اندیشکده دولتی پژوهشکده دموکراسی، جامعه و فناوریهای نوظهور، گفت بیشتر صادرات رسمی شامل سامانههای کوچک با قیمت ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ دلار بوده که به لهستان و جمهوری چک ارسال شدهاند؛ دو کشوری که مسیر ترانزیت پهپادهای عازم اوکراین هستند.
به گفته فنگ، این قیمتها نشان میدهد بخش زیادی از این محمولهها احتمالاً پهپادهای FPV برای جنگ اوکراین بودهاند. در نتیجه، تایوان ممکن است به جای تصاحب بازاری پایدار و بلندمدت، صرفاً پاسخگوی تقاضای عظیم اوکراین برای پهپادهای میدان نبرد باشد؛ تقاضایی که سالانه حدود ۸ میلیون دستگاه برآورد شده است.
صادرات پهپاد تایوان نیز روندی یکنواخت نداشته است. پس از رسیدن به حدود ۱۳۶ هزار دستگاه در سهماهه نخست ۲۰۲۶، صادرات در سهماهه دوم به ۵۵ هزار و ۳۰۰ دستگاه کاهش یافت.
دادههای دولتی مشخص نمیکند این پهپادها نظامی بودهاند یا غیرنظامی، اما فنگ معتقد است بخش عمده صادرات تحت تأثیر جنگهای اوکراین و خاورمیانه قرار دارد. او گفت تایوان امیدوار است حتی در صورت کاهش تقاضای جنگی، استفادههای غیرنظامی یا دولتی بتواند به حفظ این صنعت کمک کند.
ورود شرکتهای تازه
در کارخانهای کوچک در تایچونگ، حدود ۶۰ کارگر بدنه پهپادهای تهاجمی و رهگیر را مونتاژ میکنند. شرکت Carbon-Based Technology یا CBT، نزدیک به دو دهه است که به ارتش تایوان خدمات میدهد. استیسی یو، مدیرعامل شرکت، گفت این مجموعه در سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳، همزمان با افزایش تقاضا از سوی اوکراین، برای یافتن قطعات مقرونبهصرفه با مشکل روبهرو بود.
چیزهایی مثل موتورهای برقی و باتریها؛ همهچیز. پیدا کردن همهچیز بسیار دشوار بود، قطعات کمیاب و گران بودند. — استیسی یو
به گفته یو، اکنون شرایط تغییر کرده است. صدها شرکت تایوانی با روشنتر شدن برنامههای این جزیره برای توسعه صنعت پهپاد وارد این حوزه شدهاند. سازمان دولتی TEDIBOA میگوید حدود ۲۹۰ شرکت در تایوان اکنون به ساخت پهپاد یا تأمین قطعات تولیدکنندگان مشغولاند.
درآمد CBT در ۹ ماه نخست ۲۰۲۶ به ۳.۲ میلیون دلار رسید و زیان خالص شرکت کاهش یافت، هرچند شرکت همچنان سودده نیست. برایس باروس، پژوهشگر مهمان در اندیشکده دولتی مؤسسه پژوهشهای دفاع ملی و امنیتی، گفت تایوان شرکتهای کوچک و متوسط زیادی دارد که میتوانند بهسرعت خود را با فرصتهای جدید وفق دهند. شرکت سرامیکسازی Hocheng نیز یکی از نمونههای تازه است که اعلام کرده در حال ساخت زره خارجی خودروها و ورود به حوزه مواد کامپوزیتی پهپاد است.
ورود تولیدکنندگان جدید، مشکلات شیوه اداره صنعت پهپاد تایوان را آشکار کرده است. فیبی فام، پژوهشگر مؤسسه پژوهشهای دفاع ملی و امنیتی و تحلیلگر پیشین RAND، گفت تایوان مسیر متمرکزی ندارد تا تولیدکنندگان از نیازهای نظامی مطلع شوند و با خریداران دولتی ارتباط بگیرند.
اوکراین برای نمونه، بازارهای Brave1 و DOT-Chain را در اختیار دارد که تولیدکنندگان میتوانند محصولات خود را در آن معرفی کنند، با یکدیگر ارتباط بگیرند و از نیازهای نیروهای نظامی مطلع شوند. فام گفت حتی زمانی که شرکتهای تایوانی موفق به فروش پهپاد به دولت میشوند، چارچوب انجام این معاملات همچنان مبهم است. او افزود نیازهای نظامی و انتظامی ممکن است هنگام انتقال به تولیدکنندگان تغییر کند و شرکتها محصولاتی بسازند که با نیاز واقعی میدان سازگار نباشد.
فنگ مشکل دیگری را نیز شناسایی کرده است: صنعت تجاری تایوان استاندارد یا گواهی یکپارچهای برای تأیید غیرچینی بودن قطعات پهپادها ندارد. این مسئله در خریدهای نظامی نیز خود را نشان داده است. در ماه اکتبر، مقامها دفاتر شرکت Jiin Ming Industry، تولیدکننده پهپادهای نظامی تایوان، را بازرسی کردند. دادستانها مدعی شدند آلستون چیِن، مدیرعامل شرکت، و یکی دیگر از مدیران، آگاهانه پهپادهایی حاوی تراشهها و لنزهای دوربین ساخت چین تحویل داده و گواهیهای جعلی مبدأ ارائه کردهاند. دادگاه دستور بازداشت دوماهه چیِن را صادر کرد، اما این اتهامها هنوز در دادگاه رسیدگی نشدهاند.
Jiin Ming به Business Insider گفت با مقامها همکاری میکند و همواره به زنجیره تأمین غیرچینی متعهد بوده است. این شرکت بعداً اعلام کرد که ادعا نکرده همه محصولاتش از ابتدا الزامات مربوط به حذف قطعات چینی را برآورده میکردهاند.
اگر روی تراشه نوشته باشد CHN، یعنی ساخت چین است؛ اما ما فرایندهای راستیآزمایی سختگیرانهتری برای بررسی این موضوع نداریم. — کَتی فنگ
فنگ گفت ارتش بررسیهای خود را درباره تأمینکنندگان انجام میدهد، اما دامنه این الزامات برای عموم روشن نیست. وزارت اقتصاد تایوان نیز اعلام کرد قانونگذاران در حال تشکیل کمیتهای برای تقویت هماهنگی میان دستگاهها و یکپارچهسازی منابع هستند. این وزارتخانه همچنین گفت استانداردهای صدور گواهی برای تأیید مبدأ قطعات پهپاد را در سریعترین زمان ممکن تدوین خواهد کرد.
تأخیر در خریدهای نظامی
یکی از بزرگترین موانع پیش روی تایوان این است که خود این جزیره هنوز به اندازه کافی پهپاد خریداری نمیکند. فنگ گفت سفارشهای بزرگ نظامی از سوی تایپه میتواند به تولیدکنندگان اطمینان دهد تا روی نیروی انسانی و زیرساخت سرمایهگذاری کنند.
بر اساس ارزیابی فنگ در ماه اوت، ارتش تایوان کمتر از ۵۰۰۰ پهپاد در اختیار دارد. دولت سال گذشته برای خرید حدود ۲۱۰ هزار پهپاد تا سال ۲۰۳۱، بودجهای ۶.۶ میلیارد دلاری درخواست کرد، اما نمایندگان مخالف برای هشت ماه مانع تصویب آن شدند. طرح اصلاحشدهای به ارزش ۷.۶ میلیارد دلار نیز همچنان به تصویب بودجه سالانه نیاز دارد و ممکن است تخصیص منابع آن تا سال ۲۰۲۷ آغاز نشود.
این تأخیر، به گفته فنگ، زمان ارزشمندی را از تایوان میگیرد؛ زیرا این کشور باید آزمایش پهپادها، جمعآوری داده و آموزش مدلهای هوش مصنوعی را در بازاری آغاز کند که ماهبهماه تغییر میکند. همزمان، آمریکا از طریق برنامه Drone Dominance و فهرست Blue UAS در حال سرعت بخشیدن به خرید پهپادها و شناسایی سامانههای تأییدشده است.
دنیس هوانگ از شرکت Taiwan UAV گفت اختلاف بر سر بودجه، مناقصههای مهم نظامی، از جمله مناقصه مربوط به مهمات سرگردان، را که شرکت قصد شرکت در آنها را داشت متوقف کرده است. دفتر رئیسجمهوری تایوان اعلام کرد امسال به دنبال دریافت ۱.۷ میلیارد دلار برای پهپادهای دریایی و هوایی است و همزمان بازارهای غیرنظامی و بینالمللی را برای تداوم فعالیت این صنعت دنبال میکند.
دشواری آزمایش پهپادها
آزمایش پهپاد در تایوان نیز چالش دیگری است. این جزیره کوهستانی و پرجمعیت، مسیرهای مسطح و بدون مانع کمی برای پرواز پهپاد دارد. مدیر توسعه کسبوکار یک شرکت آمریکایی تولیدکننده پهپاد گفت شرکت او بخش تحقیق و توسعهای در تایوان ایجاد کرده، اما عملیات نمونهسازی را در دبی انجام میدهد؛ جایی که بیابان گسترده امکان پرواز پهپادهای بزرگتر و حامل بار سنگین را فراهم میکند.
آزمایش در خاورمیانه همچنین به این بخش اجازه میدهد طرحها را با قطعات ارزانتر چینی آزمایش کند. این مدیر گفت نمونههای اولیه حدود ۷۰ درصد قطعات چینی دارند، بهجز ماژول ارتباطی. پس از آماده شدن مدل پروازی، نقشههای آن برای تیم تایوانی ارسال میشود تا پهپاد را با قطعات غیرچینی بازسازی کند و سپس مونتاژ نهایی و صدور گواهی در آمریکا انجام شود.
دفتر ریاستجمهوری تایوان اعلام کرد این کشور در حال تعیین ۱۸ مکان جدید برای آزمایش پهپادها و بررسی فرصتهای همکاری با شرکای بینالمللی است.
حتی اگر تایوان این مشکلات را برطرف کند، بزرگترین مزیت رقابتی آن ممکن است موقتی باشد. هوانگ از Taiwan UAV معتقد است شرکتهای خارجی حدود دو تا سه سال زمان نیاز دارند تا برای قطعات کلیدی وابسته به چین، از جمله مواد اولیه و فرآوری باتریها و آهنرباها، جایگزین پیدا کنند. آروین لی، مدیرعامل شرکت Dragonfly، برآورد کرده است تایوان تنها سه تا پنج سال فرصت دارد از این مزیت بهره ببرد.
لی گفت زنجیره تأمین غیرچینی در حال حاضر مهمترین مزیت پهپادهای تایوانی است، اما رقابت بلندمدت به ساخت محصولی رقابتی وابسته خواهد بود. او افزود مزیت فعلی تایوان بر سیاست حذف قطعات چینی استوار است، در حالی که در آینده عواملی مانند هوش مصنوعی میتوانند نقش تعیینکنندهتری پیدا کنند.
تا این لحظه منبع مستقل دیگری این خبر را منتشر نکرده است.
بررسی خودکار: مقایسه با خبرهای ۷۲ ساعت اخیر منابع دیگر و اعتبار پایهی منبع؛ جایگزین داوری انسانی نیست.منبع: اقتصادنیوز
گفتوگو