معرفی کتاب «شهرهای نمک»+فیلم
«شهرهای نمک» رمانی پنج‌جلدی از عبدالرحمن منیف است که داستان کشف نفت در کشوری خیالی و تأثیر آن بر زندگی مردم و قدرت‌گرفتن حاکمان را روایت می‌کند. اگرچه نویسنده نامی از عربستان سعودی نمی‌برد، اما شباهت داستان با تاریخ خاندان آل‌سعود و نقش شرکت‌های نفتی آمریکایی در این کشور، باعث شده بسیاری از منتقدان آن را روایتی از تحولات عربستان پس از کشف نفت بدانند. این رمان که سال‌ها در عربستان ممنوع بود، موضوع
فایل مرتبطبه گزارش «نفت ما»، در پنجمین قسمت از مجموعه معرفی کتاب، رمانی را مرور می‌کنیم که داستان آن با ورود چند مرد آمریکایی و تجهیزات حفاری به آبادی سرسبزی در دل بیابان آغاز می‌شود؛ جایی که مردم نسل‌ها در کنار نخلستان‌ها و چشمه‌های آب زندگی کرده‌اند، اما کشف نفت به‌تدریج همه‌چیز را تغییر می‌دهد و سرزمین آنان را به منطقه‌ای نفت‌خیز تبدیل می‌کند.
«شهرهای نمک» نوشته عبدالرحمن منیف، از برجسته‌ترین رمان‌نویسان جهان عرب است که دکترای اقتصاد نفت داشت و سال‌ها نیز در صنعت نفت فعالیت کرده بود. نخستین جلد این مجموعه پنج‌جلدی در سال ۱۹۸۴ در بیروت منتشر شد و در ایران نیز جلد اول آن در سال ۱۴۰۱ با ترجمه قبس زعفرانی از سوی انتشارات مهراندیش به چاپ رسید.
داستان جلد نخست با معرفی «متعب الهذال»، مردی بادیه‌نشین آغاز می‌شود که در برابر ورود شرکت‌های نفتی آمریکایی مقاومت می‌کند. با گسترش فعالیت‌های نفتی، نخلستان‌ها تخریب می‌شوند، ساکنان منطقه ناچار به ترک خانه‌های خود می‌شوند و شهر نفتی «حران» شکل می‌گیرد؛ شهری که بعدها صحنه اعتراض کارگران صنعت نفت می‌شود.
در جلد دوم، روایت از زندگی کارگران و ساکنان مناطق نفتی به درون کاخ حاکمان منتقل می‌شود. با افزایش درآمدهای نفتی، نفوذ مشاوران خارجی و درباریان گسترش می‌یابد و رقابت میان شاهزادگان سرانجام به کودتا منتهی می‌شود.
منیف در جلد سوم به گذشته بازمی‌گردد و چگونگی شکل‌گیری حکومت، جنگ‌های قبیله‌ای و نقش اتحاد با بریتانیا در تثبیت قدرت خاندان حاکم را روایت می‌کند. جلد چهارم به زندگی فرمانروای برکنارشده در تبعید اختصاص دارد و در جلد پنجم نیز روند تثبیت حکومت نفتی، دگرگونی‌های اجتماعی و فرهنگی و سرنوشت خشونت‌آمیز یکی از حاکمان دنبال می‌شود.
نویسنده در این مجموعه نامی از عربستان سعودی نمی‌برد و داستان را در کشوری خیالی روایت می‌کند. با این حال، شباهت خاندان حاکم، مناسبات سیاسی و نقش شرکت‌های نفتی آمریکایی باعث شده بسیاری از منتقدان، این رمان را بازتابی از تاریخ قدرت‌گیری خاندان آل‌سعود و تحولات عربستان پس از کشف نفت بدانند.
«شهرهای نمک» سال‌ها در عربستان سعودی ممنوع بود و نگاه انتقادی منیف به مناسبات قدرت، ثروت نفتی و نفوذ شرکت‌های خارجی، از جنبه‌های بحث‌برانگیز این اثر به شمار می‌رود.
یکی از ویژگی‌های مهم این مجموعه، روایت هم‌زمان زندگی دو گروه متفاوت است؛ حاکمانی که با افزایش درآمدهای نفتی به ثروت و قدرت بیشتری دست می‌یابند و مردمی که گسترش صنعت نفت، زمین، شغل و شیوه زندگی گذشته آنان را دگرگون می‌کند.
منیف در «شهرهای نمک» تنها به کشف و استخراج نفت نمی‌پردازد، بلکه پیامدهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی این ثروت را در طول چند دهه به تصویر می‌کشد. این مجموعه که از آثار شاخص ادبیات نفت به شمار می‌رود، پرسشی اساسی را پیش روی مخاطب قرار می‌دهد: وقتی نفت سرزمینی را ثروتمند می‌کند، سهم مردم عادی آن سرزمین از این ثروت در مقایسه با سهم حاکمان چقدر است؟
تا این لحظه منبع مستقل دیگری این خبر را منتشر نکرده است.
بررسی خودکار: مقایسه با خبرهای ۷۲ ساعت اخیر منابع دیگر و اعتبار پایه‌ی منبع؛ جایگزین داوری انسانی نیست.منبع: نفت ما