مزارع پرورش ماهی خوزستان در معرض تعطیلی قرار دارند

حمیدرضا مستانی در گفت و گو با ایسنا با اشاره به برگزاری نشست کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی اهواز که به بررسی مسائل آبزی‌پروری و صادرات استان اختصاص داشت، اظهار کرد: بر اساس آمارهای ارائه‌شده، تولید آبزیان کشور به یک میلیون و ۵۶ هزار تن رسیده که ۷۳۳ هزار تن آن از محل آبزی‌پروری تأمین می‌شود. خوزستان نیز از استان‌های اصلی تولیدکننده آبزیان کشور است و برای دستیابی به جایگاه نخست تولید با مازندران رقابت می‌کند.

وی با بیان اینکه اتکای بخش قابل توجهی از تولید استان به کپورماهیان، به‌ویژه کپور معمولی، آسیب‌پذیری اقتصادی این فعالیت را افزایش داده است، افزود: تمرکز بر بازار عراق، در شرایطی که تولید کپور در این کشور توسعه یافته، می‌تواند سهم تولیدکنندگان خوزستانی از بازارهای سنتی را کاهش دهد. همچنین خطر شیوع بیماری‌های واگیردار، ضرورت توجه به مدیریت ریسک در این بخش را افزایش می‌دهد.

کاهش صادرات و افزایش هزینه‌های تولید

رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی اهواز با اشاره به روند صادرات کپور معمولی گفت: میزان صادرات این محصول از حدود ۴۴ هزار تن به ۱۱ هزار تن کاهش یافته است؛ افتی که به گفته وی، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان و فعالان صادراتی استان وارد می‌کند.

مستانی یکی دیگر از چالش‌های اساسی پرورش‌دهندگان را افزایش بهای خوراک ماهی دانست و اظهار کرد: با حذف سهمیه دولتی نهاده‌هایی مانند جو، ذرت و سویا، هزینه تأمین خوراک افزایش یافته و خوراک آماده بیش از ۸۵ درصد هزینه تمام‌شده پرورش را به خود اختصاص داده است.

وی همچنین به تفاوت هزینه تأمین آب در خوزستان و استان‌های شمالی اشاره کرد و گفت: به گفته فعالان این بخش، نرخ آب استحصالی مزارع در خوزستان که از سوی سازمان آب و برق محاسبه می‌شود، حدود سه برابر استان‌های شمالی است. هزینه‌های مرتبط با جابه‌جایی و نقل‌وانتقال مرزی نیز از دیگر موانع پیش روی صادرکنندگان به شمار می‌رود و بر توان رقابت آنها در بازارهای هدف تأثیر می‌گذارد.

تنوع گونه‌های پرورشی با رعایت ملاحظات زیست‌محیطی

مستانی با تأکید بر ضرورت کاهش وابستگی به کپورماهیان، تنوع‌بخشی به گونه‌های پرورشی را یکی از راهکارهای افزایش تاب‌آوری اقتصادی مزارع عنوان کرد و گفت: گونه‌هایی مانند تیلاپیا و سی‌باس، با توجه به قابلیت تولید فیله، امکان پرورش متراکم و برخورداری از بازارهای مصرف متنوع، می‌توانند در برنامه‌ریزی برای توسعه آبزی‌پروری استان مورد بررسی قرار گیرند.

وی با اشاره به محدودیت‌های زیست‌محیطی مربوط به توسعه برخی گونه‌ها افزود: موضوع پرورش تیلاپیا باید با در نظر گرفتن ملاحظات محیط‌زیستی و ضوابط تخصصی شیلات دنبال شود. به گفته وی، با وجود گزارش‌هایی درباره گسترش این گونه در منابع آبی استان، توسعه پرورش آن نیازمند تعیین چارچوبی روشن و کنترل‌شده است.

رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی اهواز ادامه داد: بر اساس پیگیری‌های انجام‌شده و ابلاغیه ویژه معاون اول رئیس‌جمهور که وی به آن اشاره کرد، دستگاه‌های اجرایی مرتبط موظف به تدوین شیوه‌نامه ساماندهی پرورش تیلاپیا در استان شده‌اند. فراهم شدن زمینه بررسی‌های کارشناسی و تعیین ضوابط اجرایی می‌تواند به روشن شدن مسیر فعالیت تولیدکنندگان در این حوزه کمک کند.

پرورش ماهی در قفس؛ ظرفیتی برای جذب سرمایه‌گذاری

مستانی توسعه پرورش ماهی در قفس را از دیگر فرصت‌های قابل پیگیری در خوزستان دانست و اظهار کرد: از هدف‌گذاری ۴۰ هزار تنی کشور در این حوزه، حدود ۳ هزار و ۵۰۰ تن محقق شده است؛ رقمی که نشان‌دهنده فاصله موجود میان برنامه پیش‌بینی‌شده و میزان تولید است.

وی با اشاره به ظرفیت منطقه خور غزاله برای پرورش ماهی سی‌باس در قفس، بر ضرورت فراهم کردن شرایط سرمایه‌گذاری در این بخش تأکید کرد و گفت: توسعه تکثیر داخلی بچه‌ماهی، تأمین مالی طرح‌ها و ایجاد پیوند میان مراحل تولید، فرآوری و صادرات می‌تواند به تقویت اقتصادی این فعالیت کمک کند.

رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی اهواز همچنین خواستار مشارکت نظام بانکی در تأمین سرمایه در گردش طرح‌های آبزی‌پروری شد و بر استفاده از تجربه طرح‌های موفق بخش خصوصی در منطقه برای توسعه زنجیره ارزش این محصولات تأکید کرد.

چین و منطقه آزاد اروند در مسیر توسعه صادرات آبزیان

مستانی با بیان اینکه محدود ماندن به بازارهای سنتی، امکان توسعه صادرات را کاهش می‌دهد، گفت: بررسی ظرفیت بازارهای بین‌المللی نشان می‌دهد چین، به‌عنوان یکی از بازارهای بزرگ مصرف آبزیان، می‌تواند در برنامه‌ریزی صادراتی خوزستان مورد توجه قرار گیرد. تحقق این هدف، مستلزم شناسایی نی ممبینی ایرنا: از بازار، توسعه ارتباطات تجاری و فراهم شدن شرایط لازم برای صادرات محصولات متناسب با تقاضای مقصد است.

وی استفاده از ظرفیت منطقه آزاد اروند را نیز برای کاهش موانع صادراتی ضروری دانست و اظهار کرد: ایجاد کریدور سبز صادراتی می‌تواند با تسهیل فرایندهای مرزی و کاهش هزینه‌های جابه‌جایی، به بهبود شرایط فعالیت صادرکنندگان کمک کند.

به گفته مستانی، پیگیری مجوزهای بهداشتی بین‌المللی با همکاری سازمان دامپزشکی و تسهیل عبور محموله‌ها از مرز، از جمله اقداماتی است که باید برای افزایش سهم محصولات آبزی خوزستان در بازارهای خارجی در دستور کار قرار گیرد.

وی در مجموع، حمایت از تولیدکنندگان، کاهش موانع صادراتی، متنوع‌سازی گونه‌های پرورشی و توسعه زیرساخت‌های سرمایه‌گذاری را از محورهای مورد نیاز برای حفظ ظرفیت تولید و تقویت جایگاه آبزی‌پروری خوزستان برشمرد.