فایننشال‌تایمز: مین‌های چسبان پس از هفت سال به هرمز بازگشتند

به گزارش «نفت ما»، بر اساس گزارش دو شرکت امنیت دریایی و مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO)، نفتکش «لوئیز ۱» که متعلق به شرکتی در دبی است، پنجشنبه‌شب حدود ساعت ۱۰:۱۵ به وقت محلی هنگام عبور از تنگه هرمز با یک قایق کوچک مواجه شد.

به گفته مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، سرنشینان این قایق دو وسیله انفجاری را به بدنه نفتکش، در قسمت بالای خط آب، متصل کردند. انفجار این مواد موجب آتش‌سوزی در موتورخانه کشتی شد. داده‌های رهگیری کشتی‌ها نشان می‌دهد نفتکش آسیب‌دیده پس از این حادثه مسیر خود را ادامه داده و به لنگرگاه خورفکان در سواحل شرقی امارات متحده عربی رسیده است. بازگشت مین‌های چسبان پس از هفت سال مواد منفجره‌ای که گفته می‌شود در این حادثه استفاده شده، به «مین چسبان» معروف هستند. این مین‌ها به بدنه کشتی متصل می‌شوند و می‌توانند بدون نیاز به شلیک موشک یا برخورد مستقیم شناور مهاجم، به کشتی آسیب برسانند.

سه مدیر شرکت‌های امنیت دریایی به فایننشال‌تایمز گفته‌اند که از ژوئن ۲۰۱۹ تاکنون، گزارشی از استفاده از این نوع مین‌ها علیه کشتی‌ها در خاورمیانه ثبت نشده بود. در ژوئن ۲۰۱۹، دو کشتی متعلق به ژاپن و نروژ در دریای عمان با مین‌های چسبان هدف حمله قرار گرفتند. یک ماه پیش از آن نیز چهار شناور در نزدیکی بندر فجیره امارات با حملات مشابهی مواجه شده بودند.

این حوادث در دوره‌ای رخ داد که تنش میان ایران و کشورهای غربی، پس از خروج دونالد ترامپ از توافق هسته‌ای در سال ۲۰۱۸ و بازگرداندن تحریم‌های آمریکا علیه ایران، به‌شدت افزایش یافته بود.

فایننشال‌تایمز در گزارش خود، استفاده دوباره از این تجهیزات انفجاری را بخشی از آنچه «افزایش اقدامات ایران برای مختل‌کردن کشتیرانی» توصیف کرده، دانسته است. با این حال، اطلاعات منتشرشده از سوی نهادهای امنیت دریایی درباره نحوه وقوع حادثه، به‌تنهایی هویت عاملان یا وابستگی آنها را مشخص نمی‌کند. صادرات نفت از هرمز ۵۱ درصد کاهش یافت با وجود افزایش تنش‌های امنیتی، نفتکش‌ها همچنان برای انتقال نفت تولیدکنندگان خلیج فارس از تنگه هرمز عبور می‌کنند؛ اما حجم صادرات از این مسیر نسبت به پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران به‌شدت کاهش یافته است.

بر اساس داده‌های شرکت کپلر، میانگین صادرات نفت از تنگه هرمز در هفت روز منتهی به ۲۹ اکتبر به روزانه ۸.۷ میلیون بشکه رسیده که حدود ۵۱ درصد کمتر از سطح پیش از آغاز جنگ است. تعداد کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز نیز نسبت به سطح پیش از جنگ، که روزانه حدود ۱۳۵ فروند گزارش شده بود، کاهش چشمگیری داشته است.

فایننشال‌تایمز این افت تردد را ناشی از افزایش تهدیدهای امنیتی علیه کشتیرانی می‌داند؛ تهدیدهایی که همزمان با نزدیک‌شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا شدت گرفته‌اند. این روزنامه همچنین گزارش داده که دونالد ترامپ به متحدان خاورمیانه‌ای آمریکا هشدار داده است برای احتمال آغاز عملیات نظامی جدید و حملات دوباره علیه ایران پس از انتخابات آماده باشند. هشدار درباره افزایش خطر برای نفتکش‌ها مارتین کلی، مدیرعامل شرکت مشاوره امنیت دریایی «اوربیتال ریسک اینتلیجنس»، به فایننشال‌تایمز گفته است که بازگشت مین‌های چسبان می‌تواند نگرانی شرکت‌های کشتیرانی درباره امنیت عبور از خلیج فارس را افزایش دهد.

او که در زمینه عبور سه کشتی از تنگه هرمز در روزهای پایانی هفته مشاوره می‌دهد، معتقد است استفاده از این مین‌ها ممکن است برخی مالکان کشتی را از ادامه تردد در منطقه منصرف کند.

کلی همچنین مدعی شده است که ایران با گسترش محدوده جغرافیایی حملات، افزایش دفعات آنها و انتشار اطلاعات گمراه‌کننده درباره برخورد کشتی‌ها با مین، تلاش می‌کند عبور شناورها از تنگه هرمز را دشوارتر کند.

به گفته او، دو هفته نخست اکتبر از نظر تعداد حملات به کشتی‌ها، شدیدترین دوره از زمان آغاز جنگ بوده است. این کارشناس هشدار داده که کشتی‌های مستقر در لنگرگاه‌های منطقه ممکن است بیش از سایر شناورها در معرض خطر حملات با مین‌های چسبان قرار بگیرند. نگرانی از حملات موشکی و پهپادی به کشتی‌ها کارشناسان امنیت دریایی به فایننشال‌تایمز گفته‌اند که در هفته‌های اخیر، علاوه بر مین‌های چسبان، از موشک‌های کروز و پهپادها نیز برای حمله به شناورها استفاده شده است.

به گفته این کارشناسان، برخی حملات پهپادی با هدف قرار دادن دودکش کشتی‌ها انجام شده‌اند؛ زیرا این بخش به موتورخانه متصل است و اصابت به آن می‌تواند خسارت بیشتری به تجهیزات فنی شناور وارد کند.

این روزنامه همچنین گزارش داده که بیشتر کشتی‌ها هنگام عبور از تنگه هرمز از آب‌های سرزمینی عمان استفاده می‌کنند و به همین دلیل اجازه همراه‌داشتن محافظان مسلح را ندارند. با این حال، برخی شرکت‌های کشتیرانی از کارشناسان امنیت دریایی استفاده می‌کنند که هنگام عبور از تنگه در اتاق فرمان حضور دارند و توصیه‌های لازم را به خدمه ارائه می‌دهند.

شرکت «PRY Shipping» مستقر در دبی، مالک نفتکش لوئیز ۱، تا زمان انتشار گزارش فایننشال‌تایمز به درخواست این روزنامه برای اظهارنظر پاسخ نداده بود. همچنین بر اساس این گزارش، روز پنجشنبه یک نفتکش دیگر و یک شناور سنتی باری نیز در تنگه هرمز بر اثر اصابت موشک دچار آتش‌سوزی شدند.

نکته مهم برای انتشار در نفت ما: در متن اصلی فایننشال‌تایمز، مسئولیت حمله به ایران نسبت داده شده است، اما گزارش‌های نقل‌شده از UKMTO و شرکت‌های امنیت دریایی، آن‌طور که در متن ارائه شده‌اند، هویت عاملان را مستقلاً اثبات نمی‌کنند. به همین دلیل، در ترجمه بالا ادعاهای مربوط به نقش ایران با انتساب روشن به فایننشال‌تایمز یا کارشناسان آن مطرح شده و از بیان آنها به‌عنوان واقعیت قطعی پرهیز شده است.

لینک منبع اصلی: گزارش فایننشال‌تایمز، ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶