ضرورت بازآرایی حکمرانی انرژی و تقویت تابآوری ملی در شرایط جنگی

یک کارشناس انرژی گفت: عبور از ناترازی سوخت در شرایط جنگی، نیازمند بازآرایی حکمرانی انرژی و تصمیمات بزرگ با حفظ معیشت و امنیت روانی مردم است.
به گزارش خبرنگار مهر میثم جعفرزاده، کارشناس ارشد حوزه انرژی در گفت و گویی گفت: تابآوری زنجیره تأمین انرژی در شرایط جنگی از مؤلفههای حیاتی امنیت ملی است و عبور از ناترازی بنزین، قاچاق گازوئیل، محدودیت تأمین سوخت نیروگاهها و تهدیدات زیرساختی، به بازآرایی حکمرانی انرژی، سناریوهای ویژه مدیریت بحران و تصمیمات راهبردی نیاز دارد؛ تصمیماتی که باید امنیت روانی، معیشت مردم و ظرفیت مشارکت اجتماعی را نیز در نظر بگیرد.
جعفرزاده با اشاره به واکنشهای اخیر به اظهارات مسئولان حوزه سوخت گفت: نقد سخنان مسئولان و نحوه اطلاعرسانی آنان ضروری است و هیچ اظهارنظری نباید از ارزیابی کارشناسی کنار گذاشته شود؛ با این حال، نباید گذاشت اصل مسئله در حاشیه مناقشات رسانهای به فراموشی سپرده شود.
وی افزود: واقعیت آن است که کشور در تولید، تأمین، توزیع و مصرف حاملهای انرژی با مشکلات ساختاری روبهرو است و این چالشها با جدال بر سر جملهها حل نمیشود. ناترازی انرژی نباید قربانی جدالهای رسانهای شود؛ زیرا کشور برای عبور از این وضعیت به تصمیمات بزرگ نیاز دارد.
ضرورت تدوین سناریوهای چندلایه مدیریت بحران انرژی
این کارشناس ارشد حوزه انرژی اظهار کرد: در شرایط جنگی، نسخههای مدیریتی دوران عادی نمیتواند تضمینکننده امنیت انرژی کشور باشد. وضعیت غیرعادی، آرایش تازهای در حکمرانی انرژی، سناریوهای چندلایه مدیریت بحران، ذخایر راهبردی و برنامههای عملیاتی برای تداوم خدمات زیرساختهای حیاتی را ضروری میکند.
وی تأکید کرد: تابآوری انرژی باید از سطح یک مفهوم نظری فراتر برود و به شاخصی عملیاتی در تصمیمگیریهای کلان کشور تبدیل شود.
جعفرزاده با اشاره به پیوند مستقیم ناترازی گاز و پایداری تولید برق تصریح کرد: مسئله سوخت کشور تنها به بنزین و حملونقل محدود نیست. هنگام اوج مصرف گاز، کاهش گاز تحویلی به نیروگاههای حرارتی، وابستگی آنها را به سوخت مایع بیشتر میکند و میتواند فشار مضاعفی بر ذخایر گازوئیل و نفت کوره وارد کند.
وی ادامه داد: در شرایط جنگی، هرگونه اختلال در تأمین سوخت نیروگاهها ممکن است پیامدهایی فراتر از صنعت برق به دنبال داشته باشد و تداوم فعالیت صنایع، مراکز درمانی و زیرساختهای حیاتی را تحت تأثیر قرار دهد.
این کارشناس انرژی تأکید کرد: امنیت تأمین سوخت نیروگاهها از امنیت شبکه برق و تابآوری ملی جداییناپذیر است. ازاینرو، مدیریت یکپارچه زنجیره گاز و برق، تأمین بهموقع سوخت جایگزین، تقویت ذخایر عملیاتی نیروگاهها و تدوین سناریوهای اضطراری باید در اولویت باشد.
اصلاح تخصیص سوخت و رهگیری هوشمند زنجیره توزیع
جعفرزاده، شدت بالای مصرف انرژی، بهرهوری پایین بخشی از ناوگان حملونقل، محدودیت سرمایهگذاری و قاچاق فرآوردههای نفتی، بهویژه گازوئیل، را از دیگر ابعاد ناترازی سوخت دانست و گفت: مقابله با این شرایط مستلزم اصلاح نظام تخصیص، رهگیری هوشمند زنجیره توزیع، کاهش انحراف سوخت از شبکه رسمی و افزایش بهرهوری است.
وی افزود: نمیتوان از مردم خواست مصرف خود را اصلاح کنند، اما در همان حال، در برابر اتلاف منابع و ناکارآمدیهای ساختاری بیتفاوت ماند.
امنیت انرژی بدون امنیت روانی جامعه کامل نیست
این کارشناس ارشد حوزه انرژی با تأکید بر مسئولیت دولت در مدیریت آثار اجتماعی تصمیمات اظهار کرد: امنیت انرژی بدون امنیت روانی جامعه، معادلهای ناقص است. در وضعیتی که مردم با فشارهای اقتصادی و دغدغههای معیشتی روبهرو هستند، هر تصمیم یا اظهارنظر درباره قیمت، سهمیه و محدودیتهای سوخت باید با اطلاعرسانی دقیق، هماهنگ و مسئولانه همراه شود.
وی ادامه داد: بیان واقعیتها ضرورت دارد، اما شیوه بیان آنها نباید نگرانی و نااطمینانی غیرضروری را در جامعه افزایش دهد.
جعفرزاده گفت: حکمرانی انرژی از اجزایی بههمپیوسته تشکیل شده است که مدیریت منابع و زیرساختها، اقتصاد خانوار، اعتماد عمومی و تابآوری اجتماعی را در بر میگیرد. نمیتوان صرفاً برای توازن تولید و مصرف برنامهریزی کرد، اما ظرفیت تحمل اقتصادی و روانی جامعه را در محاسبات تصمیمگیری نادیده گرفت.
مشارکت مردم فراتر از درخواست صرفهجویی باشد
وی با اشاره به همراهی مردم در شرایط دشوار کشور اظهار کرد: مردم ایران در این مقطع حساس، با وجود مشکلات اقتصادی و فشارهای معیشتی، محکم پای کشور ایستادهاند. این همراهی، سرمایهای بزرگ برای تقویت تابآوری ملی است و مسئولیت مدیران را سنگینتر میکند.
این کارشناس انرژی افزود: دولت باید همزمان با صیانت از امنیت روانی مردم و شنیدن نارضایتیهای واقعی آنان، امکان استفاده از ظرفیت مشارکت آگاهانه و داوطلبانه جامعه را برای مدیریت مصرف و کاهش اتلاف انرژی فراهم کند.
وی تصریح کرد: مشارکت مردم نباید فقط به درخواست صرفهجویی خلاصه شود. اعتمادسازی، شفافیت در تصمیمگیری، ارائه مشوقهای مؤثر و تقسیم عادلانه هزینهها و منافع اصلاحات، پیششرط همراهی پایدار جامعه است. هزینه ناکارآمدیهای ساختاری نباید بر دوش مردمی قرار گیرد که در سختترین شرایط، مسئولانه در کنار کشور ایستادهاند.
سه پایه بازآرایی حکمرانی انرژی
جعفرزاده در پایان تأکید کرد: مسئله اصلی امروز این نیست که چه کسی چه گفته است؛ بلکه باید دید برای تأمین پایدار سوخت، مهار قاچاق، پایداری تولید برق و ارتقای تابآوری انرژی کشور چه اقداماتی انجام دادهایم. کشور در شرایط ویژه به تصمیمات بزرگ، برنامههای عملیاتی و مدیریت یکپارچه نیاز دارد، نه آنکه ظرفیتهای ملی در مناقشات رسانهای فرسوده شود.
وی خاطرنشان کرد: نباید اصل بحران را قربانی حاشیهها کرد و در عین حال، نباید به بهانه حل بحران، معیشت و امنیت روانی مردم را نادیده گرفت. آرایش جدید حکمرانی انرژی باید بر سه پایه تابآوری زیرساختها، تصمیمگیری علمی و اعتماد عمومی استوار باشد.
خبرهای مشابهی در منابع دیگر هست، ولی داور خودکار هنوز همخوانیشان را بررسی نکرده است.
همین رویداد در منابع دیگر:
- عبور از ناترازی انرژی نیازمند اصلاح حکمرانی و سرمایهگذاری بخش خصوصی است
- سخنگوی دولت: مردم مقصر ناترازی نیستند/ جنگ و محاصره، ضرورت افزایش تابآوری ملی در حوزه انرژی را برجسته کرده است
- قالیباف: ناترازی انرژی با خرد جمعی و همراهی مردم برطرف میشود
- ناترازی انرژی با خرد جمعی و همراهی مردم برطرف میشود
- نگاهداری: اصلاح ناترازی انرژی باید از دولت آغاز شود، نه از جیب مردم
- ماجرای بنزین به مجلس کشیده شد / قالیباف: با اظهارنظرهای مداوم مردم را نگران نکنید
منبع: خبرگزاری مهر