صندوق «سولار» در مسیر جذب 2 هزار میلیارد تومان سرمایه / ناترازی برق چگونه به فرصت سرمایه‌گذاری خورشیدی تبدیل شد؟

به گزارش تجارت نیوز، دومین نشست معرفی نخستین صندوق‌پروژه نیروگاه خورشیدی بازار سرمایه، سه‌شنبه 12 آبان 1405 در بورس تهران برگزار شد. در این نشست، مدیران صندوق «راهبر انرژی فردا» با نماد «سولار»، ضمن تشریح آخرین وضعیت اجرایی پروژه‌ها، جزئیات تامین مالی، مزایای سرمایه‌گذاری و چشم‌انداز اقتصادی احداث نیروگاه‌های خورشیدی را تشریح کردند.

این نشست با حضور وحید حسن‌پور، مدیرعامل سبدگردان فارابی، حسین نراقی، رییس هیات مدیره صندوق سولار، محمدامین زنگنه، دبیر انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر ایران، رحمان بابازاده، موسس گروه مالی فارابی و جمعی از اصحاب رسانه برگزار شد.

تکمیل پذیره‌نویسی هزار میلیارد تومانی

یکی از محورهای اصلی این نشست، آخرین وضعیت تامین مالی صندوق سولار بود. بر اساس اعلام مدیران این صندوق، پذیره‌نویسی مرحله نخست به ارزش هزار میلیارد تومان تکمیل شده و قرار است مرحله دوم تامین مالی به ارزش 2 هزار میلیارد تومان طی روزهای آینده آغاز شود.

منابع حاصل از این پذیره‌نویسی برای تکمیل و بهره‌برداری از 2 نیروگاه خورشیدی 20 مگاواتی در خاش و میرجاوه استان سیستان و بلوچستان اختصاص پیدا می‌کند. مجموع سرمایه‌گذاری پیش‌بینی‌شده برای اجرای این 2 پروژه حدود 3 هزار میلیارد تومان اعلام شده است. همچنین برآورد می‌شود هزینه احداث هر مگاوات نیروگاه خورشیدی در این طرح حدود 380 هزار دلار باشد.

حسین نراقی، رییس هیات مدیره صندوق سولار، در این نشست با اشاره به موقعیت جغرافیایی پروژه‌ها اعلام کرد که هر 2 نیروگاه به دلیل قرار گرفتن در مناطق محروم، از 13 سال معافیت مالیاتی برخوردار خواهند بود. او همچنین به روند دریافت مجوزها، تخصیص ارز از سوی بانک مرکزی و پیشرفت اجرایی پروژه‌ها اشاره کرد.

پیشرفت نیروگاه‌های خاش و میرجاوه جلوتر از برنامه

بررسی آخرین گزارش رسمی ناظر فنی نشان می‌دهد پروژه‌های صندوق سولار از برنامه زمان‌بندی تعیین‌شده جلوتر هستند.

نیروگاه خورشیدی میرجاوه با ظرفیت 20 مگاوات و تولید واقعی پیش‌بینی‌شده 42 هزار مگاوات ساعت در سال، به پیشرفت فیزیکی 37.28 درصدی رسیده است. این پروژه 7.35 درصد از برنامه زمان‌بندی جلوتر قرار دارد و بهره‌برداری تجاری آن برای خرداد 1406 پیش‌بینی شده است.

در مقابل، نیروگاه خاش نیز با ظرفیت 20 مگاوات و تولید واقعی سالانه 41 هزار مگاوات ساعت، پیشرفت فیزیکی 5.38 درصدی را ثبت کرده و 2.52 درصد از برنامه زمان‌بندی جلوتر است. موعد پیش‌بینی‌شده برای بهره‌برداری تجاری این نیروگاه شهریور 1406 اعلام شده است.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده در نشست، تامین ارز مورد نیاز پروژه‌ها همزمان با فرآیند پذیره‌نویسی انجام شده و تجهیزات نیروگاه‌ها نیز با استفاده از فناوری و محصولات برندهای بین‌المللی از جمله پنل‌های GCL و اینورترهای Sineng تامین می‌شوند. همچنین نرخ ارز 156 هزار تومانی به‌عنوان مبنای تامین تجهیزات در توضیحات مربوط به مزایای اقتصادی پروژه مطرح شد.

ناترازی برق و گاز محرک تقاضا برای انرژی خورشیدی شدند

محمدامین زنگنه، دبیر انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر ایران، در این نشست با اشاره به تداوم ناترازی انرژی در کشور گفت که ایران در تابستان با 15 هزار مگاوات ناترازی برق مواجه است. به گفته او، اگرچه از آذر تا اسفند ظرفیت تولید برق وجود دارد، اما کمبود گاز مورد نیاز نیروگاه‌ها می‌تواند ناترازی انرژی را در فصل زمستان نیز تشدید کند.

زنگنه با اشاره به محدودیت تامین برق صنایع توضیح داد که خرید برق از تابلوی سبز یا تابلوی برق آزاد به یکی از گزینه‌های اصلی صنایع برای جلوگیری از محدودیت‌های مصرف تبدیل شده است. همین موضوع نیز می‌تواند تقاضا برای برق تجدیدپذیر و قیمت معاملات آن را تحت تاثیر قرار دهد.

دبیر انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر ایران همچنین به الزامات ماده 16 قانون جهش تولید دانش‌بنیان اشاره کرد. بر اساس این قانون، صنایع بالای یک مگاوات باید در سال جاری 4 درصد و در سال آینده 5 درصد از برق مصرفی خود را از تابلو سبز تامین کنند. این سهم از سال 1407 به 15 درصد افزایش می‌یابد و مجتمع‌های تجاری نیز مشمول این الزام خواهند شد.

به گفته زنگنه، در صورت رعایت نکردن این تکالیف، هزینه سوخت مصرفی واحدهای مشمول بر مبنای نرخ صادراتی محاسبه می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند هزینه قابل توجهی برای صنایع به همراه داشته باشد. او معتقد است با توجه به ناترازی برق و گاز و همچنین الزامات قانونی تامین برق سبز، تقاضا در این بازار طی سال‌های آینده همچنان قابل توجه خواهد بود.

بازده داخلی 55 تا 60 درصدی سولار

در جریان معرفی صندوق سولار، نرخ بازده داخلی 55 تا 60 درصدی نیز به‌عنوان یکی از مزایای اقتصادی سرمایه‌گذاری در این پروژه مطرح شد. معافیت مالیاتی 13 ساله، تامین تجهیزات با ارز تخصیص‌یافته، پیشرفت فیزیکی جلوتر از برنامه و امکان بهره‌مندی صنایع از برق تولیدی برای مدیریت محدودیت‌های انرژی، از دیگر مزایای اعلام‌شده برای این صندوق بود.

با این حال، تحقق بازده پیش‌بینی‌شده به عواملی مانند هزینه نهایی احداث، زمان بهره‌برداری، میزان تولید واقعی، قیمت فروش برق و شرایط قراردادهای خرید برق وابسته است. بنابراین، در کنار جذابیت ناشی از ناترازی انرژی و الزامات قانونی صنایع، ارزیابی ریسک‌های اجرایی و اقتصادی پروژه‌ها برای سرمایه‌گذاران اهمیت ویژه‌ای دارد.

در مجموع، صندوق سولار تلاش می‌کند از یک سو منابع مالی مورد نیاز برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی را از بازار سرمایه تامین کند و از سوی دیگر، از افزایش تقاضای صنایع برای برق تجدیدپذیر بهره ببرد؛ مدلی که در صورت اجرای موفق پروژه‌ها می‌تواند مسیر تازه‌ای برای ورود سرمایه‌های بازار سرمایه به توسعه زیرساخت‌های انرژی کشور ایجاد کند.