سبد خالی بهزیستی اصفهان از بودجه مسوولیت اجتماعی

اصفهان - ایرنا - با وجود شاخصه صنعتی بودن دیار نصف جهان، سبد بهزیستی این استان از بودجه مسوولیت اجتماعی خالی مانده است؛ موضوعی که راهبردهای حمایتگرانه این سازمان برای عبور از سیاهچالههای عمیق اجتماعی را با چالش جدی مواجه میکند.
به گزارش ایرنا، توجه شرکتها به مسوولیتهای اجتماعی نمایانگر رویکرد اخلاقی آنها و در نظر داشتن منافع و مصالح اجتماعی است. در دنیای مدرن ایفای نقش شرکتها و سازمانها در حوزه مسوولیت اجتماعی امری حیاتی، اجتنابناپذیر و یک تکلیف قانونی است، این اقدام در جوامع محلی میتواند زمینهساز پویایی و تقویت ارتباط شبکه های مردمی و صنعت باشد.
مسوولیت اجتماعی شرکتها و بنگاههای اقتصادی، در سالهای اخیر به یکی از موضوعات مهم در ادبیات حکمرانی اقتصادی و اجتماعی کشور تبدیل شده است؛ اما همچنان این پرسش جدی وجود دارد که منابع اختصاصیافته به این حوزه تا چه اندازه براساس نیازهای واقعی جامعه و اولویتهای اجتماعی هزینه میشوند.
اصفهان با برخورداری از صنایع بزرگ و بنگاههای اقتصادی متعدد، از یک سو یکی از قطبهای صنعتی کشور محسوب میشود و از سوی دیگر با طیف گستردهای از مسائل و آسیبهای اجتماعی مواجه است.
در این میان، سازمان بهزیستی استان اصفهان با جامعه هدفی شامل دهها هزار فرد دارای معلولیت، زنان سرپرست خانوار، سالمندان، کودکان بیسرپرست و بدسرپرست، افراد و خانوادههای در معرض آسیب، کودکان کار و خیابان، افراد دارای آسیب نخاعی و گروههای متعدد دیگر، یکی از مهمترین دستگاههای متولی سلامت اجتماعی استان است.
این در حالی است که به گفته مدیرکل بهزیستی استان اصفهان، سهم این سازمان از ظرفیت مسوولیت اجتماعی صنایع بزرگ، متناسب با گستره ماموریتها و جامعه هدف آن نیست.
پر واضح است عبور موفق از انبوه چالشهای اجتماعی در اقشار مختلف جامعه نیازمند کنشگری پیوسته صنایع از طریق توزیع عادلانه و متناسب اعتبارات مسوولیت اجتماعی است.
در همین پیوند، ایرنا ابعاد و الزامات این موضوع را در گفت و گو با سمیه کریمی مدیرکل بهزیستی استان اصفهان بررسی کرده است:
ایرنا: مسوولیت اجتماعی سالهاست که با عناوین مختلف تبلیغ و مطرح میشود، اما هنوز به نظر میرسد در عمل تعریف مشخصی از آن وجود ندارد. نظر شما چیست؟
وقتی بنگاه اقتصادی و صنعتی در یک جغرافیا فعالیت میکند، از زیرساختهای آن منطقه، نیروی انسانی، منابع طبیعی، ظرفیتهای اجتماعی و امکانات عمومی استفاده میکند بنابراین در برابر جامعه پیرامون خود نیز مسوولیتهایی دارد؛ این مسوولیت فقط اخلاقی نیست؛ در بسیاری از موارد، قانون نیز برای بنگاههای اقتصادی و صنایع بزرگ تکالیفی را برای ایفای نقش در توسعه و رفاه جامعه تعریف کرده است.
بنابراین شرکتها باید خود را بخشی از جامعه بدانند، نه مجموعههایی منفک از مردم؛ بهخصوص در حوزه اجتماعی. انتظار ما این است که صنایع بزرگ استان اصفهان با نگاه کارشناسی و مبتنی بر نیازسنجی وارد شوند.
البته ما نمیگوییم همه اعتبارات مسوولیت اجتماعی باید در اختیار بهزیستی قرار گیرد؛ چنین ادعایی منطقی نیست. حرف ما این است که حوزه اجتماعی باید در نظام توزیع این اعتبارات جایگاه واقعی و متناسب با حجم مسائل و نیازهای جامعه داشته باشد.
ایرنا: ممکن است مدیران این شرکتها و بنگاهها معتقد باشند انتخاب محل هزینهکرد مسوولیت اجتماعی، حق مدیریتی خود آنهاست؛ شما چه فکر می کنید؟
در این زمینه اصل اختیار مدیریتی را انکار نمیکنیم، اما وقتی صحبت از مسوولیت اجتماعی است، اختیار باید در چارچوب مسوولیت، قانون، عدالت و منافع عمومی تعریف شود. اگر قرار باشد یک مدیر هر جا که شخصاً تشخیص داد منابع مسوولیت اجتماعی را هزینه کند، دیگر «نیازسنجی» و «اولویتبندی اجتماعی» کارکرد خود را از دست خواهد داد.
بر این باورم که صنایع و بنگاهها باید از خودشان بپرسند اگر قرار است صدها و شاید هزاران میلیارد تومان اعتبار مسوولیت اجتماعی هزینه شود، آیا هزینه کرد این اعتبار براساس سلیقه مدیریتی برای جامعه اثربخش تر است یا براساس نیاز واقعی جامعه؟
ایرنا: بنابراین از نظر شما مشکل اصلی هزینهکرد مسوولیت اجتماعی نیست، بلکه نحوه توزیع آن است؟
بله دقیقا، یکی از مسائل جدی که باید درباره آن گفتوگو کنیم، نحوه توزیع اعتبارات مسوولیت اجتماعی است. وقتی میبینیم یک شرکت صدها میلیارد تومان یا حتی بیش از هزار میلیارد تومان برای مسوولیت اجتماعی اختصاص میدهد، پرسش این است که این منابع بر چه اساسی توزیع میشود؟ آیا یک نیازسنجی جامع اجتماعی انجام شده است؟ آیا دستگاههای متولی حوزه اجتماعی استان در این فرآیند مشارکت داشتهاند؟ آیا شاخص مشخصی برای تعیین اولویتها وجود دارد؟ آیا میزان جمعیت هدف، شدت آسیب، گستره جغرافیایی، هزینه ارائه خدمات و میزان محرومیت در تصمیمگیری لحاظ میشود؟ اگر در نهایت، همه چیز به تشخیص مدیران و درخواستهایی که به دست مدیران میرسد، واگذار میشود، آن وقت با فلسفه واقعی مسوولیت اجتماعی فاصله داریم چرا که این موضوع نباید به مسوولیت سلیقهای تبدیل شود.
ایرنا: یعنی معتقدید عدالت در توزیع اعتبارات مسوولیت اجتماعی رعایت نمی شود؟
بهعنوان یک مدیر اجتماعی میگویم که فرآیند توزیع منابع مسوولیت اجتماعی باید به اندازهای شفاف باشد که اساساً امکان شکلگیری چنین تصوراتی به حداقل ممکن برسد.
چنانچه مشخص باشد یک شرکت چه میزان اعتبار دارد، براساس چه شاخصی هزینه میکند، چه دستگاههایی درخواست دادهاند، اولویتها چگونه تعیین شده و نتیجه هزینهکرد چه بوده است، بسیاری از ابهامات برطرف میشود. شفافیت، هم به نفع جامعه است و هم به نفع خود مدیران.
ایرنا: با توجه به محدودیت اعتبارات دولتی، بهزیستی تا چه اندازه به مشارکت بنگاههای اقتصادی نیاز دارد؟
راستش را بخواهید بسیار زیاد. واقعیت این است که مأموریتهای سازمان بهزیستی بسیار گستردهتر از منابعی است که در اختیار آن قرار میگیرد. البته شرایط اقتصادی، بینالمللی کشور و جنگهای تحمیلی اخیر نیز فاصله بین اعتبارات موجود و رفع مشکلات و نیازهای جامعه هدف بهزیستی را بیشتر کرده است.
هزینههای توانبخشی، تجهیزات توانبخشی، مناسبسازی، مسکن، اشتغال، درمان، نگهداری، خدمات سالمندی، پیشگیری و مداخلات اجتماعی را که در نظر بگیرید، متوجه میشوید چه حجم عظیمی از منابع مورد نیاز است تا بتوانیم شرایط زندگی خانوادههای تحت پوشش را بهبود ببخشیم. از سوی دیگر ما با افراد و خانواده هایی مواجه هستیم که بسیاری از آنها برای ادامه یک زندگی عادی به خدمات مستمر نیاز دارند. به عنوان مثال یک وسیله توانبخشی برای یک فرد دارای معلولیت ممکن است صرفاً یک وسیله نباشد؛ بلکه فراتر اگر ببینیم به او امکان ورود به عرصه اجتماعی را می دهد و فرصت تحصیل، اشتغال، ازدواج و ادامه حیات را برای فرد توانخواه فراهم میکند.
در حوزه مسکن، اشتغال، درمان و توانبخشی نیز همین وضعیت وجود دارد، بنابراین مشارکت و احساس مسوولیت ویژه بنگاه ها و شرکتهای اقتصادی و صنعتی نسبت به جامعه هدف بهزیستی میتواند تأثیر بسیار بزرگی در کیفیت زندگی مردم و به ویژه خانوارهای محروم تحت پوشش این سازمان داشته باشد.
ایرنا: پیشنهاد شما برای توزیع اثرگذار منابع مسوولیت اجتماعی چیست؟
صنایع بزرگ می توانند به جای کمکهای پراکنده، با بهزیستی وارد تفاهمنامههای مشخص و پروژههای قابل ارزیابی شوند. به عنوان مثال یک شرکت میتواند مسوولیت تجهیز یک مرکز یا بخش خدمات رسان در حوزه توانبخشی، سلامت اجتماعی و فوریت های اجتماعی سازمان را بپذیرد، یا در تأمین تجهیزات و وسایل کمک توانبخشی افراد دارای معلولیت مشارکت کند، در ساخت مسکن مددجویان نقش داشته باشد، در حوزه آموزش و سلامت سالمندان، زنان سرپرست خانوار، فرزندان بیسرپرست و کودکان کار و خیابان مشارکت کند، از طرحهای اشتغال مددجویان حمایت کند یا در حوزه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و پیشگیری از معلولیتها یک طرح چندساله تعریف کند. در این صورت هم صنعت میداند پولش کجا هزینه شده و هم جامعه میتواند اثر آن را مشاهده کند.
ایرنا: مطالبه کلیدی شما در این مساله از بنگاه ها و صنایع بزرگ استان چیست؟
بنگاهها بهزیستی را به مثابه یک نهاد در نظام مسوولیت اجتماعی استان ببینند و نه از سر ترحم، بلکه از منظر حق اجتماعی. بهزیستی یکی از بزرگترین دستگاههای اجتماعی کشور است و جامعه هدف آن فقط افراد دارای معلولیت نیستند.
این سازمان در طول چرخه زندگی انسان با مردم سروکار دارد؛ از پیشگیری و غربالگری پیش از تولد گرفته تا کودکی، نوجوانی، خانواده، معلولیت، سالمندی، آسیبهای اجتماعی و حتی حمایتهای پس از فوت و مسائل مربوط به خانواده. به همین دلیل میگویم به طور تقریبی همه مردم ایران به نوعی در سپهر خدمات بهزیستی قرار میگیرند. بنابراین حمایت از بهزیستی، حمایت از یک گروه خاص نیست؛ حمایت از زیرساخت سلامت اجتماعی کشور است که همه باید نسبت به این مهم احساس مسوولیت داشته باشیم.
ایرنا: آیا فکر میکنید مدیران مورد اشاره شما از این مأموریت گسترده بهزیستی اطلاع کافی دارند؟
یکی از مشکلات همین است. گاهی باور عمومی و به ویژه مدیران درباره بهزیستی به چند عنوان محدود میشود معلولان، زنان سرپرست خانوار یا کودکان بیسرپرست، در حالی که مأموریت این سازمان بسیار گستردهتر است.
سازمان بهزیستی مهمترین دستگاه در حوزه پیشگیری است اما بسیاری از این کارکرد مهم اطلاع چندانی ندارند در حالی که اگر بخواهیم هزینههای اجتماعی کاهش یابد باید روی پیشگیری سرمایهگذاری کنیم.
روشن است اگر برای پیشگیری از معلولیت، آسیب اجتماعی، اعتیاد، خشونت، کودکآزاری، ترک تحصیل یا فروپاشی خانواده هزینه نکنیم، فردا باید چندین برابر آن را برای درمان پیامدهای این آسیبها هزینه کنیم، پس بنگاهها و شرکتهای صنعتی و اقتصادی میتوانند با حمایت از پروژههای پیشگیرانه، عملاً در کاهش هزینههای اجتماعی آینده کشور سرمایهگذاری کنند.
ایرنا: سخن پایانی شما با مسوولان و مدیران صنایع استان اصفهان چیست؟
از همه مدیران صنایع و بنگاههای اقتصادی استان که در حوزههای مختلف اجتماعی، فرهنگی و زیربنایی مشارکت کردهاند قدردانی می کنم و معتقدم بسیاری از مدیران صنعتی کشور دغدغه اجتماعی دارند.
اما یک درخواست جدی هم دارم؛ اینکه جامعه هدف بهزیستی را ویژه تر ببینیم. کودکی که با معلولیت متولد شده، سالمندی که تنهاست، زنی که به تنهایی بار زندگی خانوادهاش را به دوش میکشد، کودکی که در خیابان کار میکند، خانوادهای که درگیر اعتیاد شده، فردی که بر اثر حادثه دچار آسیب نخاعی شده و توان حرکت خود را از دست داده و خانوادهای که درگیر یک آسیب اجتماعی است، همه بخشی از همین جامعهاند. این ها آمار نیستند؛ انسان هستند. انتظار ما از مدیران بنگاهها و صنایع این نیست که جای دولت یا بهزیستی را بگیرند؛ بلکه در کنار بهزیستی به عنوان مهترین و بزرگترین سازمان اجتماعی، خدماتی و حمایتی کشور بایستند تا همه با هم بتوانیم اندکی از مصائب و آلام جامعه هدف بهزیستی را بکاهیم.
موضوع دیگر اینکه در هزینه کرد اعتبارات مسوولیت اجتماعی باید انصاف و عدالت رعایت شود. اگر قرار است اعتباری به نام مردم و برای جامعه هزینه شود، باید به جایی برسد که بیشترین نیاز را دارد.
به گزارش ایرنا، بیش از ۱۳۰ هزار مددجو شامل افراد دارای معلولیت، زن سرپرست خانوار و کودک بد سرپرست یا بدون سرپرست و دیگر اقشار نیازمند حمایت زیر پوشش خدمات مستمر و غیر مستمر بهزیستی استان اصفهان چشم انتظار یاری صنایع و بنگاه های اقتصادی برای گشایش و تسهیل فرایندهای حمایتگرانه هستند.
تا این لحظه منبع مستقل دیگری این خبر را منتشر نکرده است.
بررسی خودکار: مقایسه با خبرهای ۷۲ ساعت اخیر منابع دیگر و اعتبار پایهی منبع؛ جایگزین داوری انسانی نیست.منبع: ایرنا
گفتوگو