رکوردشکنی تجارت چین زیر سایه جنگ تعرفه ها

به گزارش اکوایران، مازاد تجاری چین در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۹۳۸.۱ میلیارد دلار رسید. جهش صادرات در سپتامبر، این کشور را در مسیر عبور از رکورد سال گذشته قرار داده است؛ آن هم در شرایطی که تنش‌های تجاری با آمریکا و اتحادیه اروپا ادامه دارد. تقاضای جهانی برای نیمه‌رساناها و محصولات فناوری سبز، از مهم‌ترین عوامل رشد صادرات چین بوده است.

رویترز نوشت، صادرات چین در سپتامبر نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۶.۳ درصد افزایش یافته است. این رقم در مقایسه با رشد ۲۵ درصدی اوت، شتاب بیشتری نشان می‌دهد و از پیش‌بینی ۲۵.۵ درصدی اقتصاددانان نیز فراتر رفته است. رشد صادرات چین در سپتامبر سریع‌ترین نرخ افزایش از فوریه بود؛ زمانی که صادرات این کشور ۳۹.۶ درصد رشد کرده بود.

واردات چین نیز در سپتامبر ۳۱ درصد افزایش یافت؛ در حالی که این رقم در اوت ۲۸.۲ درصد بود. رشد واردات از پیش‌بینی ۲۴.۵ درصدی اقتصاددانان بیشتر شد. با این حال، افزایش هم‌زمان صادرات و واردات مانع از گسترش مازاد تجاری چین نشد.

مازاد تجاری چین در آستانه رکورد تازه

مازاد تجاری چین در ۹ ماه نخست سال جاری به ۹۳۸.۱۱ میلیارد دلار رسید. این کشور در سال ۲۰۲۵ نیز با ثبت مازاد تجاری ۱.۱۸۹ تریلیون دلاری، رکوردی تازه به جا گذاشته بود. اکنون، در صورت تداوم روند فعلی صادرات، چین می‌تواند پیش از پایان سال از مرز یک تریلیون دلار عبور کند.

در سپتامبر، مازاد تجاری چین به ۱۳۳.۵۳ میلیارد دلار رسید. مازاد تجاری این کشور با آمریکا ۳۴.۰۱ میلیارد دلار بود که بالاترین رقم در ۲۰ ماه گذشته محسوب می‌شود. مازاد تجاری چین با اتحادیه اروپا نیز به ۳۴.۸ میلیارد دلار افزایش یافت.

افزایش مازاد تجاری چین در شرایطی رخ داده که آمریکا و اتحادیه اروپا نسبت به عدم توازن تجاری با این کشور انتقاد دارند. واشنگتن و بروکسل بخشی از این عدم توازن را به سیاست‌های صنعتی و ارزی پکن نسبت می‌دهند و احتمال اعمال محدودیت‌های بیشتر بر کالاهای چینی همچنان وجود دارد.

فناوری و خودرو؛ موتورهای رشد صادرات

محصولات فناوری پیشرفته و خودروها نقش مهمی در رشد صادرات چین داشته‌اند. ارزش صادرات نیمه‌رساناها در ۹ ماه نخست سال نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۰۸.۱ درصد افزایش یافت. صادرات خودرو نیز از نظر ارزش و حجم، بیش از ۵۰ درصد رشد کرد.

تقاضای جهانی برای محصولات مرتبط با توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، به یکی از عوامل پشتیبان صادرات چین تبدیل شده است. رویترز به نقل از تحلیلگران می‌نویسد که انتظار می‌رود تقاضا برای محصولات فناوری ساخت چین، از جمله نیمه‌رساناها، همچنان قوی باقی بماند.

این روند به کارخانه‌های چین کمک کرده است تا در شرایط ضعف تقاضای داخلی و سرمایه‌گذاری، سطح فعالیت خود را حفظ کنند. رشد صادرات همچنین می‌تواند فشار بر دولت چین برای اجرای سیاست‌های حمایتی گسترده‌تر با هدف تقویت رشد اقتصادی را کاهش دهد.

فشار تجاری آمریکا و اروپا ادامه دارد

افزایش مازاد تجاری چین می‌تواند واکنش شرکای تجاری این کشور را تشدید کند. اتحادیه اروپا اوایل اکتبر از توافقی برای محدود کردن صادرات خودروهای هیبریدی چین به بازار خود خبر داد. با این حال، انتظار می‌رود جزئیات اقدامات تجاری در ماه دسامبر مشخص شود؛ موضوعی که ممکن است صادرکنندگان چینی را به ارسال زودتر محموله‌ها ترغیب کند.

در سوی دیگر، توافق ماه سپتامبر شی جین‌پینگ و دونالد ترامپ در واشنگتن، به تمدید آتش‌بس تعرفه‌ای و توافق برای کاهش تعرفه‌ها بر ۳۰ میلیارد دلار کالا از هر طرف منجر شد. با وجود این توافق، خطر اعمال محدودیت‌های بیشتر بر صادرات چین همچنان پابرجاست.

بانک مرکزی چین نیز در واکنش به انتقادها درباره سیاست ارزی این کشور اعلام کرده است که پکن به دنبال کاهش رقابتی ارزش یوآن نبوده و این ادعا را که چین برای کسب مزیت تجاری، ارزش پول ملی خود را به‌صورت مصنوعی پایین نگه می‌دارد، رد کرده است.

با وجود رشد صادرات، نشانه‌های بهبود اقتصاد چین همچنان یکدست نیست. قیمت تولیدکننده در سپتامبر با سریع‌ترین نرخ رشد در بیش از چهار سال گذشته افزایش یافت، اما تورم مصرف‌کننده کمتر از پیش‌بینی‌ها بود. در همین ماه، حجم واردات نفت خام چین نیز ۲۱.۵ درصد و واردات سویا ۷.۷ درصد نسبت به سال قبل کاهش یافت.

در مجموع، آمار تجارت خارجی چین نشان می‌دهد که فشارهای تجاری تاکنون نتوانسته‌اند مانع رشد صادرات این کشور شوند. با این حال، تداوم این روند به وضعیت تقاضای جهانی، محدودیت‌های تجاری احتمالی و توان اقتصاد چین برای مقابله با ضعف تقاضای داخلی و رکود بازار مسکن بستگی دارد.