حباب هوش مصنوعی در آستانه ترکیدن است؟

به گزارش تجارت نیوز، شرکت آمریکایی «انتروپیک»، سازنده چت‌بات محبوب کلود (Claude)، روز دوشنبه ۲۶ اکتبر، درخواست عرضه اولیه عمومی سهام (IPO) خود در بورس را ثبت کرد. این اقدام، نخستین فرصت رسمی را برای عموم فراهم کرد تا با فعالیت‌های تجاری و ساختار مالکیت این شرکت آشنا شوند. درحالی‌که در بیانیه ثبت ۳۳۵ صفحه‌ای این شرکت، ارزش آن اعلام نشده است، برخی سرمایه‌گذاران ارزش احتمالی «انتروپیک» را تا دو تریلیون دلار برآورد کرده‌اند. اگر این رقم محقق شود، عرضه اولیه سهام این شرکت به بزرگ‌ترین عرضه اولیه تاریخ تبدیل خواهد شد.

با این حال، عرضه اولیه‌ با چنین ابعادی ممکن است به بزرگ‌تر شدن چیزی دامن بزند که گاهی از آن با عنوان «حباب هوش مصنوعی» یاد می‌شود. دنیس کلهر، مدیرعامل موسسه غیرانتفاعی «بتر مارکتس» (Better Markets)، فعال در حوزه بازارهای مالی، گفت: «حباب هوش مصنوعی» به این دیدگاه اشاره دارد که ارزش شرکت‌های هوش مصنوعی در بازارهای مالی بیش از اندازه واقعی آنها برآورد شده است و اصلاح بازار می‌تواند پیامدهای مالی گسترده‌ای به دنبال داشته باشد.

کلهر در گفت‌وگو با وب‌سایت یواس‌ای تودی، با اشاره به بحران اقتصادی ۲۰۰۸ اظهار کرد: اگر این حباب بترکد، اقتصاد و مردم عادی آمریکا آسیب خواهند دید زیرا در چنین شرایطی شرکت‌ها زیان می‌کنند، بدهی‌ها و وام‌ها بازپرداخت نمی‌شوند، برخی شرکت‌ها و بانک‌ها ورشکست می‌شوند، بازارهای سهام سقوط می‌کنند و اقتصاد وارد رکود می‌شود.

وی افزود: اگر حبابی در کار نباشد، بر اساس اینکه کدام شرکت‌ها در رقابت هوش مصنوعی پیروز شوند و سهم بیشتری از بازار را به دست آورند، توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی می‌تواند به نفع اقتصاد و مردم آمریکا تمام شود.

«حباب هوش مصنوعی» چیست؟

حباب‌های مالی ممکن است در هر بخشی از اقتصاد شکل بگیرند. به زبان ساده، حباب زمانی ایجاد می‌شود که سرمایه‌گذاری بیش از اندازه در حوزه‌ای صورت بگیرد درنتیجه بازده مورد انتظار را محقق نمی‌کند، چنین وضعیتی در نهایت می‌تواند بازار را بی‌ثبات کند.

راب می، نویسنده کتاب «سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی» منتشر شده در ۲۰۲۶ به حباب سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های راه‌آهن در قرن نوزدهم و حباب شرکت‌های اینترنتی در دهه ۱۹۹۰ اشاره کرد.

حباب هوش مصنوعی نیز بر همین اساس شکل می‌گیرد. در این وضعیت، افراد و شرکت‌ها بیش از اندازه در فناوری هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری می‌کنند و ممکن است در آینده با پیامدهای آن روبه‌رو شوند. این سرمایه‌گذاری بیش از حد می‌تواند حوزه‌های مختلفی از مراکز داده و شرکت‌های توسعه‌دهنده مدل‌های هوش مصنوعی مانند «انتروپیک» و «اوپن‌ای‌آی» تا استارتاپ‌ها را دربر بگیرد.

می در گفت‌وگو با یواس‌ای تودی گفت: به نظرم یکی از اشتباهاتی که افراد هنگام صحبت از «حباب هوش مصنوعی» مرتکب می‌شوند، این است که تصور می‌کنند با پدیده‌ای یکدست و یکپارچه روبه‌رو هستیم، درحالی‌که چنین نیست. برخی بخش‌های این صنعت ممکن است بازده سرمایه‌گذاری بیشتری نسبت به بخش‌های دیگر داشته باشند.

وی افزود: تشخیص اینکه آیا با حباب روبه‌رو هستیم یا خیر، کمی دشوارتر از بررسی فناوری‌ها و حباب‌های گذشته است زیرا هنوز درک روشنی نداریم و الگوهای ذهنی قابل اتکایی نیز در اختیارمان نیست که نشان دهد، این فناوری در مرحله بلوغ به چه وضعیتی خواهد رسید و این پدیده اساسا متفاوت است.

واقعا حبابی در بازار هوش مصنوعی وجود دارد؟

وجود حباب در بازار هوش مصنوعی همچنان مورد اختلاف نظر کارشناسان است. برخی معتقدند هر میزان سرمایه‌گذاری در این فناوری در نهایت ارزش خود را نشان خواهد داد. برای نمونه، جنسن هوانگ، مدیرعامل شرکت تولیدکننده تراشه «انویدیا» در آگوست گفت: حاضر است سالانه صدها میلیون دلار برای استفاده از خدمات هوش مصنوعی هزینه کند.

در مقابل، برخی نگران‌ هستند هزینه‌هایی که شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران حقیقی برای هوش مصنوعی می‌پردازند، بازده مورد انتظارشان را به همراه نداشته باشد. شرکت سرمایه‌گذاری «سکویا کپیتال» (Sequoia Capital) در ۲۰۲۴ برآورد کرد که فاصله میان سرمایه‌گذاری‌های انجام‌ شده و درآمد مورد انتظار از هوش مصنوعی به ۶۰۰ میلیارد دلار رسیده است.

می گفت: به نظرم در برخی بخش‌ها حباب‌هایی وجود دارد، اما در مجموع فکر نمی‌کنم ترکیدن آن ناگهانی و ویرانگر باشد. رشد این صنعت نمی‌تواند تا ابد با همین روند خطی ادامه پیدا کند و سرانجام به نقطه‌ای می‌رسد که سرعت رشد کاهش می‌یابد و تقریبا متوقف می‌شود. بر اساس پیش‌بینی وی، سرمایه‌گذاران طی ۱۸ ماه آینده تزریق سرمایه به استارتاپ‌ها و شرکت‌های توسعه‌دهنده مدل‌های هوش مصنوعی را متوقف خواهند کرد.

«انتروپیک» چه ارتباطی با این موضوع دارد؟

مدارکی که «انتروپیک» روز دوشنبه ثبت کرد، فقط بیانیه ثبت این شرکت برای ورود به بورس است و پیش‌بینی می‌شود سهام آن پیش از روز شکرگزاری در آمریکا وارد معاملات شود. این عرضه می‌تواند معیاری برای سنجش میزان تقاضای سرمایه‌گذاران باشد و مسیر ورود دیگر شرکت‌های خصوصی فعال در حوزه هوش مصنوعی، از جمله «اوپن‌ای‌آی»، به بورس را نیز تحت تاثیر قرار دهد.

کلهر گفت: اگر ارزش‌گذاری «انتروپیک» بیش از حد واقعی باشد، حباب هوش مصنوعی بزرگ‌تر خواهد شد و در صورت ترکیدن آن، پیامدهای شدیدتری به دنبال خواهد داشت.

تس وارسمیت، مشاور مالی دارای صلاحیت حرفه‌ای، در گفت‌وگو با یواس‌ای تودی اظهار کرد: «انتروپیک» کسب‌وکار قدرتمندی است و فقط در سه‌ماهه گذشته بیش از ۱۶ میلیارد دلار درآمد داشته است اما حتی یک شرکت عالی نیز اگر سهام آن را بیش از ارزش واقعی‌اش بخرید، می‌تواند سرمایه‌گذاری نامناسبی باشد.

«انتروپیک» اعلام کرد: درآمد این شرکت در نیمه نخست سال مالی منتهی به ۳۰ ژوئن به ۱۶.۳ میلیارد دلار رسید که نسبت به دوره مشابه سال قبل، ۱۵.۱ میلیارد دلار افزایش نشان می‌دهد.

وارسمیت افزود: «انتروپیک» متعهد شده است بیش از نیم تریلیون دلار برای هزینه‌های محاسباتی بپردازد. این هزینه‌ها واقعی‌ هستند بنابراین رشد درآمد شرکت باید متناسب با آنها ادامه پیدا کند تا قیمت بالای سهامش توجیه‌پذیر باشد.

می تاکید کرد: اگر حبابی در بازار هوش مصنوعی وجود داشته باشد، «انتروپیک» نسبت به برخی شرکت‌های دیگر یک مزیت دارد، این شرکت به داده‌های مشتریان دسترسی دارد و می‌تواند از آنها برای درک بهتر حوزه‌هایی استفاده کند که هوش مصنوعی در عمل در آنها ارزشمند و کاربردی است.

بر اساس گزارش وب‌سایت یواس‌ای تودی، وی در پایان گفت: به نظرم با توجه به وضعیت کنونی کسب‌وکار «انتروپیک»، ارزش‌گذاری آن بیش از حد بالا است اما اگر ظرفیت‌های آینده و مسیری را که این کسب‌وکار می‌تواند طی کند در نظر بگیریم، ارزش‌گذاری آن منصفانه به نظر می‌رسد.