جهش ۴۵۰ درصدی تولیدات کشاورزی ایران در سایه چالشهای اقلیمی و تحریم

جیرفت - ایرنا - معاون سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با اشاره به رشد ۴۵۰ درصدی تولیدات بخش کشاورزی در پنج دهه گذشته، از افزایش تولید از ۲۵ میلیون تن در ابتدای انقلاب به ۱۳۷ میلیون تن خبر داد و گفت: این دستاورد بزرگ در حالی محقق شده که بخش کشاورزی با سنگینترین تحریمهای ظالمانه، بحران کمبود انرژی، فرسایش خاک، کاهش شدید بارندگی و تغییرات اقلیمی دستبهگریبان بوده است.
به گزارش ایرنا، ابوالفضل فرجی روز چهارشنبه در آیین آغاز سال زراعی جدید و تجلیل از کشاورزان برگزیده جنوب کرمان، با اشاره به شرایط دشوار تولید در سالهای اخیر، اظهار کرد: با وجود تمام چالشها و فشارهای تحمیلی، بخش کشاورزی در سال گذشته تنها بخش اقتصادی کشور با رشد مثبت ۲.۳ درصد بود، در حالیکه برخی دیگر از بخشها رشد منفی ۱۰ درصدی را تجربه کردند.
وی با استناد به نظریات تاریخی مالتوس، تأکید کرد: اگرچه ۲ قرن پیش پیشبینی میشد که زمین توان تأمین غذای جمعیت رو به رشد را نخواهد داشت، اما با ظهور مراکز تحقیقاتی بینالمللی و بومیسازی دانش فنی، مکانیزاسیون و انقلاب در ارقام زراعی، این پیشبینی محقق نشد و ایران توانست با وجود تمام موانع، امنیت غذایی خود را حفظ کند.
رئیس مؤسسه آموزش و ترویج وزارت جهاد کشاورزی با هشدار نسبت به وضعیت زیرساختهای پایه تولید، وضعیت خاک و اقلیم کشور را نگرانکننده عنوام کرد.
وی افزود: میانگین ماده آلی خاکهای کشور اکنون به زیر یک درصد رسیده است، در حالیکه خاک قابلقبول نیازمند حداقل ۲ درصد و خاک مطلوب نیازمند سه تا پنج درصد ماده آلی است؛ کاهش هر یکدهم درصد از این ماده، ظرفیت تولید محصولات زراعی نظیر گندم را تا ۱۵۰ کیلوگرم در هکتار کاهش میدهد.
فرجی با اشاره به نرخ ۱۶ تنی فرسایش خاک در سال و کاهش میانگین بارندگی کشور از ۲۷۰ میلیمتر به ۲۲۰ میلیمتر (که در جنوب کرمان به ۱۰۰ میلیمتر رسیده)، تأکید کرد: ایران با جهانی رقابت میکند که میانگین بارندگی آن چهار تا هشت برابر ایران است.
وی همچنین خردهمالکی را یکی دیگر از چالشهای اصلی دانست و گفت: در حالیکه میانگین اراضی زراعی کشور ۵.۸ هکتار است، در جنوب کرمان میانگین اراضی زیر ۲ هکتار بوده و ۳۸ درصد بهرهبرداران زیر یک هکتار باغ دارند که مدیریت اقتصادی و کنترل آفات را به شدت دشوار کرده است.
رئیس مؤسسه آموزش و ترویج وزارت جهاد کشاورزی با انتقاد از مظلومیت بخش کشاورزی و هجمههای ناعادلانه پیرامون مصرف انرژی، تصریح کرد: کل مصرف انرژی بخش کشاورزی تنها ۴.۸ درصد از مصرف کل کشور است؛ با این حال این بخش همیشه تحت فشار است و در زمان بحران، نوک پیکان انتقادات به سمت گلخانهها نشانه میرود.
وی همچنین با اشاره به چالشهای بازرگانی و ممنوعیتهای صادراتی، بر ضرورت اصلاح نرخ ارز و حمایت از تولیدکننده برای رقابت در بازارهای جهانی تأکید کرد.
فرجی راهکار اصلی برونرفت از بحرانهای فعلی را چابکسازی دولت و واگذاری امور به بخش خصوصی و دانشگاهها عنوان کرد و افزود: با کاهش نیروهای وزارت جهاد از ۱۴۰ هزار به ۶۲ هزار نفر، این نهاد باید به سمت سیاستگذاری حرکت کند.
وی از وجود سه هزار و ۷۰۰ مرکز خدمات غیردولتی و ۱۱ هزار عضو هیئت علمی دانشگاهها به عنوان ظرفیتهای مغفول یاد کرد و گفت: چرا باید از ظرفیت ۹ هزار عضو هیئت علمی دانشگاهها برای حل مسائل کاربردی بخش کشاورزی بهره نبرد، در حالیکه کل اعضای هیئت علمی وزارت جهاد یکهزار و ۷۰۰ نفر است.
رئیس مؤسسه آموزش و ترویج وزارت جهاد کشاورزی با تأکید بر اینکه ترویج، قویترین ساختار وزارت جهاد با داشتن ۴۰ هزار مددکار ترویجی و ۷۲ هزار کشاورز پیشرو است، خواستار تجلیل از نخبگان کشاورزی همطراز با نخبگان علمی شد.
وی با اشاره به تدوین سند الگوی کشت، تأکید کرد: این سند نیازمند اصلاح و بازنگری با رویکرد اقتصادی و سازگاری با اقلیم گرم و خشک فعلی است و در برخی مناطق، ناگزیر به جایگزینی محصولات هستیم.
جنوب کرمان پایلوت سند دانشبنیان کشاورزی میشود رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان با بیان اینکه کار کشاورزان کمتر از نیروهای نظامی نیست، گفت: این منطقه با سهم ۲۹ درصدی از اراضی استان، ۶۹ درصد تولیدات کشاورزی کرمان و ۴.۵ درصد تولید کشور را به خود اختصاص داده است. فرود سالاری با اشاره به شرایط حساس کشور افزود: کار فعالان مجموعه کشاورزی و بهرهبرداران، امروز کمتر از نیروهای نظامی نیست و انجام وظیفه در این حوزه، ارزش بسیار بالایی دارد؛ بنابراین در سال زراعی جدید نیز با توجه به شرایط حساس مملکت، باید با تلاش دوچندان و پشتکار بیشتر در این مسیر سربلند باشیم. وی با مقایسه ظرفیتهای تولیدی این خطه با سایر استانها تصریح کرد: با وجود اینکه استانهایی مانند خوزستان بیش از ۲ میلیون هکتار و استان فارس بیش از یک میلیون هکتار اراضی کشاورزی دارند، وسعت اراضی ما در جنوب کرمان بین ۲۴۰ تا ۲۵۰ هزار هکتار است؛ اما با این وجود، در ۱۰ محصول رتبه برتر کشوری را دارا هستیم. رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان افزود: تنها ۲۹ درصد اراضی کشاورزی استان کرمان در اختیار جنوب استان است، اما ۶۹ درصد تولید استان، مربوط به این منطقه است. بیشاز ۵.۵ میلیون تن معادل ۴.۵ درصد تولید کل کشور در این خطه محقق میشود و در مقطعی مثل تولید خارج از فصل، جنوب کرمان کشور را از واردات بینیاز میکند و ایران همواره به این منطقه بدهکار بوده است. اجرای پایلوت سند دانشبنیان پهنه کشاورزی
وی گفت: با ارائه سند دانشبنیان پهنه کشاورزی، برای نخستین بار جنوب استان کرمان به عنوان پایلوت اجرای این سند معرفی خواهد شد. سالاری هدف اصلی از این اقدام را کوتاه کردن فاصله میان مراکز تولید علم، دانشگاهها و مزرعه عنوان کرد و افزود: با تکیه بر دانش علمی بهرهبرداران و همکاران خود در ستاد، مدیریتهای شهرستانها و مراکز خدمات که خاکریز اول و پیشانی وزارتخانه در تأمین امنیت غذایی هستند، این مهم را به نحو احسن اجرا خواهیم کرد. وی خاطرنشان کرد: در این مراسم از ۱۹ نفر از تولیدکنندگان پیشرو به نمایندگی از بیش از ۱۴۰ هزار بهرهبردار پرتلاش جنوب استان کرمان تجلیل میشود؛ چرا که این عزیزان گامهای مؤثری در مسیر تحول کشاورزی منطقه برداشتهاند.
جهاد در تولید، خاکریز نخست امنیت غذایی است
مسئول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان با تسلیت ایام فاطمیه (س) و گرامیداشت یاد مراجع عظام تقلید بهویژه آیتاللهالعظمی وحید خراسانی، با تأکید بر اینکه دشمن پس از شکست در جنگ نظامی، تمام توان خود را در جنگ اقتصادی متمرکز کرده است، گفت: تحقق امنیت غذایی پایدار در گروی سه میدان جهاد در تولید، مصرف و توزیع است که در این میان، نقش جنوب کرمان به عنوان قطب کشاورزی کشور حیاتی است. حجتالاسلام سید بهروز حسینیزاده با استناد به آیات ۵۴ تا ۵۶ سوره مبارکه مائده، آبادانی دنیا و آخرت را در گروی ۲ بال مردم همراه و متعهد و مدیران مهربان، متواضع و دغدغهمند دانست و اظهار کرد: امام جامعه علاوه بر معنویت، دغدغهی اقتصاد و معیشت مردم را نیز دارد و حاکمان اسلامی باید با همکاری مردم، این رسالت را به سرانجام برسانند. وی با اشاره به توطئههای دشمن در حوزههای مختلف افزود: دشمن در جنگ نظامی به دلیل خطای محاسباتی شکست خورد، بنابراین به جنگ اقتصادی و تشدید تحریمهای ظالمانه روی آورد؛ فضایی که در آن، خانواده بزرگ جهاد کشاورزی و کشاورزان خط مقدم دفاع از کشور در سنگر امنیت غذایی هستند. مسئول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان تصریح کرد: با وجود چالشهای تغییر کاربری اراضی، جهاد صورتگرفته در بخش کشاورزی موجب رشد چشمگیر تولید شده است.
وی ابتکار سازمان در تدوین و بومیسازی سند دانشبنیان امنیت غذایی و پهنهبندی کشاورزی را اقدامی بهروز، علمی و قابل تقدیر دانست که باید به عنوان یک الگوی موفق استمرار یابد. حجتالاسلام سید حسینیزاده، راه پیروزی در جنگ اقتصادی را در گروی اجرای دقیق سه دسته اقدامات میدانی، مدیریتی و ترویجی توسط خانواده بزرگ جهاد کشاورزی عنوان کرد و گفت: در بخش اقدامات میدانی و فنی، پایش مستمر مزارع و شناسایی زودهنگام آفات و بیماریها توسط کارشناسانی که نباید به پشتمیزنشینی اکتفا کنند. وی در خصوص اقدامات مدیریتی نیز بر ضرورت هماهنگی میان نهادها، تأمین بهموقع بذر و سم در زمان نیاز کشاورز، ثبت دقیق دادهها، سطح زیر کشت و میزان تولید برای برنامهریزی دقیق آینده، و ایجاد پل ارتباطی میان کشاورز و مراکز تحقیقاتی جهت رفع چالشهای میدانی تأکید کرد. مسئول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان همچنین با اشاره به ضرورت اجرای اقدامات ترویجی، حضور فعال کارشناسان در مزرعه و روستاها به جای محیطهای اداری، برگزاری کلاسهای آموزشی هدفمند، و جایگزین کردن روشهای علمی کمهزینه به جای شیوههای سنتی و پرهزینه را از وظایف سنگین این مجموعه برشمرد. وی با اشاره به سهم ۶۹ درصدی جنوب کرمان در تولیدات بخش کشاورزی استان، خاطرنشان کرد: امیدواریم با اجرایی شدن سند دانشبنیان امنیت غذایی و استمرار این رویکرد علمی، شاهد ارتقای بهرهوری و خوداتکایی بیش از پیش در قطب کشاورزی جنوب کرمان باشیم.
منبع: ایرنا
گفتوگو