جهان در سال ۲۰۲۶ | کدام پیشبینیهای اکونومیست محقق شدند؟

اکونومیست در ویژهنامه ۲۰۲۶، از تشدید شکاف سیاسی آمریکا و رقابت واشنگتن و پکن تا بحران بدهی، تردیدها درباره سرمایهگذاری در هوش مصنوعی و تحولات بازار انرژی را پیشبینی کرده بود. اکنون، در نیمه دوم نوامبر و در آستانه سال ۲۰۲۷، بخشی از این سناریوها در تحولات سیاسی و اقتصادی جهان بازتاب پیدا کردهاند.
گروه اقتصادجهان؛ هر سال در ماه نوامبر، نشریه اکونومیست با انتشار ویژهنامه جهان پیشرو (The World Ahead) مهمترین روندهای اثرگذار بر سال آینده را بررسی میکند. امسال نیز مگاه اکونومیست به جهان ۲۰۲۷ منتشر شده است. اما آنچه باعث شده توجههای بسیاری به آن جلب شود، تحقق تحلیلهای اکونومیست درباره سال ۲۰۲۶ بوده است. نسخه ۲۰۲۶ این مجموعه، چهلمین شماره آن بود که در نوامبر ۲۰۲۵ منتشر شد. تام استندج، سردبیر این ویژهنامه، تأکید کرده بود که تصمیمهای دونالد ترامپ همچنان بر تجارت، دیپلماسی و روابط بینالملل سایه خواهند انداخت.
اکنون، با گذشت نزدیک به یک سال، بررسی این پرسشها نشان میدهد کدام سناریوها با تحولات واقعی همجهت بودهاند.
آمریکا؛ شکاف سیاسی و تغییر موازنه در کنگره
یکی از محورهای ویژهنامه، دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا و تأثیر اختلافات سیاسی بر آینده این کشور بود. اکونومیست پیشبینی کرده بود جمهوریخواهان و دموکراتها روایتهای متفاوتی از گذشته و آینده آمریکا ارائه کنند و انتخابات میاندورهای نوامبر به صحنه بروز این شکاف تبدیل شود.
نتایج انتخابات سوم نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵) و پیروزی دموکراتها در هر دو مجلس کنگره، اهمیت این موضوع را برجسته کرد. این تغییر موازنه میتواند زمینه نظارت و تحقیقات گستردهتر درباره عملکرد دولت ترامپ و محدودیت بخشی از برنامههای قانونگذاری او را فراهم کند.
نظم جهانی؛ رقابت قدرتها بدون تقسیمبندی قطعی
اکونومیست در بخش ژئوپلیتیک از مفهومی با عنوان «Geopolitical Drift» یا حرکت نامشخص نظم جهانی استفاده کرده بود. پرسش اصلی این بود که آیا جهان وارد جنگ سرد جدیدی میان آمریکا و چین میشود یا ترامپ به دنبال توافقهایی با روسیه و چین برای تقسیم حوزههای نفوذ است.
تحلیل این نشریه بر این نکته تأکید داشت که هیچیک از این الگوها لزوماً بهطور کامل محقق نمیشوند. رویکرد معاملهمحور ترامپ و تنظیم روابط خارجی بر اساس توافقهای مقطعی، در کنار رقابت فناوری و تجاری واشنگتن و پکن، تصویری از نظم سیال جهانی ارائه میدهد. مذاکرات دیپلماتیک و تلاش برای مدیریت تنشها نیز در کنار محدودیتهای تجاری و فناوری ادامه داشتهاند.
جنگها؛ تداوم درگیریها و گسترش تنشهای خاکستری
اکونومیست در بخشی با عنوان «War or peace? Yes» پیشبینی کرده بود که حتی با وجود برخی تلاشهای دیپلماتیک برای برقراری آتشبس، درگیریها در اوکراین، سودان و میانمار ادامه خواهند یافت. این نشریه همچنین نسبت به گسترش تنشهای منطقه خاکستری، از جمله حملات سایبری، خرابکاری، عملیات اطلاعاتی و اقدامات نظامی محدود هشدار داده بود.
احتمال افزایش فشار روسیه و چین بر تعهدات امنیتی آمریکا در شمال اروپا و دریای چین جنوبی نیز از جمله سناریوهای مطرحشده بود. ادامه جنگ اوکراین و بحران سودان، همراه با گزارشهای سازمان ملل درباره تلفات غیرنظامیان و وخامت وضعیت انسانی، بخشی از این چشمانداز را بازتاب میدهد.
اقتصاد جهانی؛ تعرفهها در برابر تابآوری تجارت
در بخش اقتصادی، اکونومیست دو خطر اصلی را برجسته کرده بود: تأثیر تعرفههای ترامپ بر رشد اقتصاد جهانی و احتمال بحران در بازار اوراق قرضه. با وجود این هشدارها، اقتصاد آمریکا در برابر فشارهای تجاری مقاومتر از انتظارات اولیه عمل کرد.
بر اساس گزارش پاییز ۲۰۲۶ کمیسیون اروپا، تجارت کالایی جهان در هشت ماه نخست سال نسبت به مدت مشابه سال قبل ۶ درصد رشد داشت. صندوق بینالمللی پول نیز در گزارش اکتبر خود اعلام کرد اقتصاد جهانی در نیمه نخست سال، با وجود جنگ خاورمیانه و تنشهای تجاری، مقاومتر از پیشبینیها بوده است؛ هرچند افزایش هزینه واردات انرژی و ضعف تقاضا به برخی کشورها فشار وارد کرده است.
بازار اوراق قرضه؛ هشدار درباره بدهی دولتها
یکی از جدیترین هشدارهای ویژهنامه به افزایش بدهی دولتهای ثروتمند مربوط میشد. اکونومیست معتقد بود استقراض گسترده و کسری بودجه، در صورت افزایش نرخ بهره، میتواند سرمایهگذاران را به مطالبه بازدهی بالاتر برای خرید اوراق دولتی وادار کند.
این نگرانی در سال ۲۰۲۶ پررنگتر شد. طبق گزارش پاییز کمیسیون اروپا، بازده اوراق ۱۰ساله خزانهداری آمریکا به حدود ۵.۱ درصد رسید؛ درحالیکه در پایان آوریل حدود ۴.۴ درصد بود. بازده اوراق ۳۰ساله نیز از ۵.۴ درصد عبور کرد. بازارهای بدهی بریتانیا و ژاپن هم با فشار مواجه شدند؛ وضعیتی که بخشی از آن به افزایش عرضه اوراق و تغییر رفتار بانکهای مرکزی نسبت داده شد.
هوش مصنوعی؛ سرمایهگذاری بیسابقه و نگرانی از حباب
اکونومیست هشدار داده بود که هزینهکرد گسترده شرکتهای فناوری برای مراکز داده، تراشه و زیرساختهای هوش مصنوعی ممکن است انتظارات غیرواقعی در بازار ایجاد کند. این نشریه تأکید داشت که حتی ترکیدن احتمالی حباب سرمایهگذاری به معنای بیارزشبودن فناوری نیست، اما میتواند اصلاح شدید قیمت داراییها را به دنبال داشته باشد.
نظرسنجی نوامبر بانک آمریکا از مدیران صندوقهای سرمایهگذاری که رویترز در ۱۷ نوامبر منتشر کرد، از کاهش سهم اضافهوزن سرمایهگذاران در سهام فناوری از ۳۷ درصد به ۱۲ درصد حکایت داشت. همچنین ۳۸ درصد پاسخدهندگان معتقد بودند شرکتها بیش از اندازه سرمایهگذاری میکنند و ۵۲ درصد انتظار داشتند دستکم یک شرکت بزرگ زیرساخت هوش مصنوعی طی شش ماه آینده هزینههای سرمایهای خود را کاهش دهد.
چین؛ بهرهبرداری از فرصتهای ناشی از سیاست آمریکا
اکونومیست پیشبینی کرده بود سیاست «اول آمریکا» میتواند برای افزایش نفوذ اقتصادی چین فرصت ایجاد کند. آمار تجارت خارجی این کشور در سال جاری نیز از رشد صادرات حکایت دارد. طبق گزارش رویترز در ۱۰ نوامبر، مازاد تجاری چین در ۱۰ ماه نخست سال به ۱.۰۴ تریلیون دلار رسید و صادرات این کشور در اکتبر ۳۵.۲ درصد افزایش یافت. صادرات نیمهرساناها نیز در دوره ۱۰ماهه ۱۱۱.۱ درصد رشد کرد. بااینحال، ضعف مصرف داخلی و بحران بازار مسکن همچنان از چالشهای اقتصاد چین هستند.
از جام جهانی تا داروهای لاغری؛ پیشبینیهای فراتر از اقتصاد
اکونومیست در کنار سیاست و اقتصاد، به سه موضوع دیگر نیز پرداخت: سیاسیشدن جام جهانی، مسابقات Enhanced Games و گسترش داروهای نسل جدید کاهش وزن. این نشریه درباره تأثیر تنشهای سیاسی و مهاجرتی بر جام جهانی ۲۰۲۶ آمریکا، کانادا و مکزیک هشدار داده بود. بااینحال، طبق آمار فیفا، ۶ میلیون و ۸۱۰ هزار و ۹۶۶ نفر مسابقات را از نزدیک تماشا کردند و میانگین ظرفیت اشغالشده ورزشگاهها به ۹۹.۷ درصد رسید.
در حوزه دارو نیز پیشبینی گسترش داروهای خوراکی مبتنی بر GLP-۱ با تحولات تازه همراه شد. سازمان غذا و داروی آمریکا اول آوریل ۲۰۲۶ داروی خوراکی Foundayo با نام ژنریک orforglipron را برای کاهش وزن تأیید کرد و شرکت داروسازی «الای لیلی» نهم آوریل (۲۰ فروردین ۱۴۰۵) از عرضه آن در بازار آمریکا خبر داد. این تحول میتواند دسترسی به داروهای کاهش وزن را تغییر دهد، هرچند قیمت و دسترسی جهانی به آن همچنان به شرایط بازار و نظامهای درمانی وابسته است.
منبع: اقتصادآنلاین
گفتوگو