همه‌ی اخبار

تلاش دانشمندان برای رمزگشایی زبان پرندگان / آواز پرندگان فقط مجموعه‌ای از صداهای تصادفی نیست

خبرآنلاین

جولی الی، پژوهشگر رفتارشناسی حیوانات مدعی شد که با کمک هوش مصنوعی و آزمایش‌های رفتاری توانسته بخشی از الگوی ارتباطی سهره‌های راه‌راه را رمزگشایی کند.

به گزارش خبرآنلاین، جولی الی، پژوهشگر رفتارشناسی حیوانات در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، بیش از یک دهه رفتار اجتماعی و صداهای سهره راه‌راه (Zebra Finch) را بررسی کرده است. او با ثبت هزاران صدای این پرندگان و ترکیب روش‌های یادگیری ماشین با آزمایش‌های رفتاری، تلاش کرده است ارتباط میان صداهای مختلف و موقعیت‌هایی را که در آن‌ها تولید می‌شوند، شناسایی کند.

الی ابتدا با مشاهده رفتار پرندگان توانست نوعی فرهنگ لغت صوتی از صداهای آن‌ها تهیه کند. اما برای اطمینان از درستی این دسته‌بندی، به آزمایش‌هایی نیاز داشت که نشان دهد خود پرندگان نیز تفاوت میان این صداها را تشخیص می‌دهند.

الی برای بررسی این موضوع آزمایشی طراحی کرد که در آن، خود پرندگان نقش اصلی را بر عهده داشتند.

در این آزمایش، پرندگان در قفسی قرار می‌گرفتند که یک دکمه یا حسگر مادون قرمز در اختیارشان بود. با نوک زدن به آن، یکی از صداهای ضبط‌شده سایر سهره‌ها پخش می‌شد. پژوهشگران برای هر روز یک نوع صدای مشخص را به‌عنوان صدای پاداش‌دار انتخاب می‌کردند. اگر پرنده صدای موردنظر را تا انتها گوش می‌داد، به دانه دسترسی پیدا می‌کرد اما شنیدن صداهای دیگر پاداشی نداشت.

پرندگان به‌تدریج یاد می‌گرفتند کدام صدا به دریافت غذا منجر می‌شود. آن‌ها معمولا صداهای نامرتبط را قطع می‌کردند و به دنبال شنیدن آوای موردنظر بودند. این آزمایش به پژوهشگران کمک کرد بررسی کنند آیا دسته‌بندی صوتی آن‌ها با تمایزهایی که خود پرندگان در ارتباطاتشان تشخیص می‌دهند، مطابقت دارد یا خیر.

بااین‌حال، مهم‌ترین نتیجه زمانی به دست آمد که الی و همکارانش متوجه شدند پرندگان گاهی صداهایی را که از نظر معنا به یکدیگر نزدیک بودند، با هم اشتباه می‌گرفتند. این یافته نشان می‌داد که سهره‌ها احتمالا فقط به ویژگی‌های آکوستیکی صداها واکنش نشان نمی‌دهند، بلکه بخشی از معنای ارتباطی آن‌ها را نیز تشخیص می‌دهند.

به اعتقاد الی، پرندگان به دلیل وابستگی زیاد به ارتباطات صوتی، می‌توانند یکی از نخستین گروه‌های جانوری باشند که انسان موفق به برقراری ارتباط صوتی هدفمند با آن‌ها می‌شود.

برخی گونه‌ها، مانند طوطی‌ها و مرغ‌های مقلد، توانایی قابل‌توجهی در تقلید صداهای دیگر دارند. طوطی‌ها حتی می‌توانند صداهای انسان را در موقعیت‌های مشخص به کار ببرند. این رفتار نشان می‌دهد تقلید صوتی در بعضی گونه‌ها می‌تواند فراتر از تکرار ساده صدا باشد.

آیا گفت‌وگو با پرندگان ممکن است؟

به اعتقاد الی، پرندگان به دلیل استفاده گسترده از صدا برای برقراری ارتباط، می‌توانند از نخستین گونه‌هایی باشند که انسان امکان تعامل صوتی هدفمند با آن‌ها را پیدا می‌کند. با این حال، او تأکید می‌کند که صحبت کردن با پرندگان به معنای تسلط بر یک زبان مشترک مانند زبان انسان نیست.

پژوهشگران هنوز باید نحوه ترکیب صداها، ترتیب پاسخ‌ها و ارتباط میان آواها و حرکات بدن پرندگان را بهتر درک کنند. همچنین رمزگشایی صدای یک گونه، لزوماً به معنای توانایی ارتباط با گونه‌های دیگر نیست.

الی در گفت‌وگو با وب‌سایت Live Science ابراز امیدواری کرده است که با پیشرفت هوش مصنوعی و رباتیک، طی حدود ۱۰ سال آینده بتوان به سطحی از ارتباط صوتی میان انسان و برخی گونه‌های پرندگان دست یافت.

او که در سال ۲۰۲۶ جایزه چالش Coller Dolittle را برای پژوهش‌های خود در زمینه ارتباط دوسویه میان گونه‌ها دریافت کرده، معتقد است مطالعه رفتار حیوانات می‌تواند نگاه انسان به هوش و توانایی‌های شناختی موجودات دیگر را تغییر دهد.