تخصیص گازوئیل مازاد به کامیون‌های حامل کالاهای اساسی / کدام رانندگان مشمول سهمیه ویژه می‌شوند؟
دولت در تصمیمی جدید، تأمین سوخت ناوگان حمل کالاهای اساسی را در اولویت قرار داده است.
بر اساس اعلام وزارت راه و شهرسازی، کامیون‌هایی که مسئولیت انتقال محموله‌های ضروری از بنادر شمالی و جنوبی کشور را بر عهده دارند، مشمول دریافت تنخواه و سهمیه مازاد گازوئیل خواهند شد؛ طرحی که با هدف تسریع انتقال کالا از بنادر و جلوگیری از انباشت محموله‌ها در اسکله‌ها دنبال می‌شود.
پس از اظهارات فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، درباره اختصاص سوخت ویژه به ناوگان باری، این پرسش برای رانندگان مطرح شد که چه گروه‌هایی امکان استفاده از این امتیاز را دارند. طبق توضیحات رسمی وزارت راه و شهرسازی، این تصمیم شامل تمام کامیون‌های فعال در جاده‌های کشور نمی‌شود و تنها گروه مشخصی از ناوگان حمل‌ونقل سنگین را در بر می‌گیرد.
بر این اساس، سه گروه از کامیون‌ها در فهرست مشمولان این طرح قرار دارند:
• کشنده‌هایی که در مسیرهای انتقال کالاهای اساسی از بنادر جنوبی فعالیت می‌کنند.
• کامیون‌هایی که بار خود را از بنادر شمالی دریافت می‌کنند.
• ناوگان اختصاص‌یافته به جابه‌جایی محموله‌های ضروری از بندر چابهار.
هدف دولت از محدود کردن دامنه این طرح، کاهش ماندگاری کالاها در بنادر و سرعت بخشیدن به انتقال محموله‌هایی مانند گندم، نهاده‌های دامی و سایر اقلام ضروری به بازار مصرف عنوان شده است.
سهمیه ویژه گازوئیل چگونه محاسبه می‌شود؟
میزان سوخت اختصاص‌یافته به کامیون‌های مشمول قرار است با در نظر گرفتن دو معیار تعیین شود: مسافت پیموده‌شده بر اساس اطلاعات ثبت‌شده در بارنامه و نوع مأموریت حمل‌ونقل.
با این حال، هنوز جزئیات عددی این سازوکار مشخص نشده است. تاکنون جدول رسمی درباره میزان گازوئیل قابل دریافت به‌عنوان تنخواه منتشر نشده و نحوه محاسبه سوخت بر مبنای هر تن‌کیلومتر نیز همچنان نامشخص است.
اجرای کامل این برنامه به هماهنگی میان سازمان راهداری و شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی وابسته خواهد بود. در کنار آن، موضوع استفاده از تانکرها و جایگاه‌های سیار سوخت‌رسانی نیز برای مسیرهای طولانی و کم‌برخوردار جنوب کشور مطرح شده است. این راهکار به‌ویژه در محورهای منتهی به چابهار اهمیت دارد تا کامیون‌ها در مسیرهایی که دسترسی مناسبی به جایگاه‌های عرضه گازوئیل ندارند، با مشکل تأمین سوخت مواجه نشوند.
سه چالش اصلی طرح جدید سوخت‌رسانی به کامیون‌ها
اگرچه اختصاص سهمیه بیشتر به ناوگان حامل کالاهای اساسی می‌تواند به تسهیل جابه‌جایی محموله‌های ضروری کمک کند، اما این تصمیم از نگاه کارشناسان و فعالان حوزه حمل‌ونقل سنگین با ابهام‌ها و انتقادهایی همراه است.
۱. نادیده گرفتن سایر بخش‌های حمل‌ونقل جاده‌ای
بخش قابل‌توجهی از کامیون‌های کشور در حوزه جابه‌جایی مصالح ساختمانی، مواد اولیه صنعتی و محصولات کارخانه‌ها فعالیت دارند. اختصاص امتیاز ویژه صرفاً به کامیون‌های فعال در بنادر می‌تواند به ایجاد نوعی تبعیض در توزیع منابع سوخت منجر شود. در این شرایط، مشکلات سایر رانندگان که همچنان با صف‌های طولانی جایگاه‌ها روبه‌رو هستند، بدون راهکار باقی می‌ماند.
۲. مشخص نبودن میزان واقعی سهمیه و نحوه تخصیص
یکی دیگر از نگرانی‌ها به نبود سازوکار شفاف برای محاسبه سوخت مربوط می‌شود. تا زمانی که مبنای تخصیص گازوئیل متناسب با پیمایش واقعی اصلاح و مشخص نشود، اعلام سهمیه ویژه در قالب تنخواه نمی‌تواند راه‌حلی پایدار باشد.
رانندگان برای پذیرفتن مأموریت‌های چند هزار کیلومتری به میزان مشخص و قابل اتکایی از سوخت نیاز دارند؛ در حالی که نامشخص بودن سهمیه و مسدود بودن کارت‌های سوخت یا خالی بودن آن‌ها در برخی جایگاه‌های بین‌راهی، همچنان از موانع فعالیت این ناوگان است.
۳. دشواری اجرای طرح سوخت‌رسانی سیار
استفاده از تانکرهای سیار برای تأمین گازوئیل در محورهای طولانی جنوب کشور، ایده تازه‌ای نیست و سال‌هاست به‌عنوان یکی از راهکارهای رفع محدودیت سوخت‌رسانی مطرح می‌شود. با این حال، اجرای عملیاتی آن به نظارت دقیق بر عملکرد ناوگان توزیع نیاز دارد.
احتمال شکل‌گیری بازار غیررسمی گازوئیل در مناطق مرزی و ضعف زیرساخت‌های توزیع، دو مانع مهمی هستند که می‌توانند اثربخشی این برنامه را تحت تأثیر قرار دهند.
حل مشکل سوخت کامیون‌ها به طرحی فراگیر نیاز دارد
تسریع در انتقال کالاهای اساسی از بنادر به مراکز مصرف، یکی از الزامات مهم برای جلوگیری از اختلال در زنجیره تأمین کشور است. با این حال، اختصاص سهمیه‌های محدود و مقطعی به گروهی از رانندگان، به‌تنهایی نمی‌تواند مشکلات ریشه‌ای تأمین سوخت در بخش حمل‌ونقل جاده‌ای را برطرف کند.
وزارت راه و شهرسازی و وزارت نفت برای ایجاد راهکاری پایدار، باید سازوکار تخصیص گازوئیل بر مبنای پیمایش واقعی را برای تمام رانندگان شفاف‌سازی کنند. ایجاد یک سامانه آنلاین و یکپارچه برای محاسبه و تخصیص سوخت و رفع موانع موجود در شبکه سهمیه‌بندی می‌تواند جایگزین تصمیم‌های مقطعی و بخشنامه‌های محدود شود.
در نهایت، بهبود وضعیت سوخت‌رسانی به ناوگان سنگین زمانی امکان‌پذیر خواهد بود که علاوه بر اولویت‌بندی حمل کالاهای ضروری، نیازهای سایر بخش‌های فعال در حمل‌ونقل جاده‌ای نیز مورد توجه قرار گیرد.
خبرهای مشابهی در منابع دیگر هست، ولی داور خودکار هنوز هم‌خوانی‌شان را بررسی نکرده است.
همین رویداد در منابع دیگر:
بررسی خودکار: مقایسه با خبرهای ۷۲ ساعت اخیر منابع دیگر و اعتبار پایه‌ی منبع؛ جایگزین داوری انسانی نیست.منبع: اقتصادآنلاین