تجارت ایران زیر بار سنگین محدودیت‌های مرزی | سنندجی: هزینه حمل کانتینری از چین ۵ برابر شده | توقف کانتینرها در مرزهای ترکیه و پاکستان

به گزارش اقتصادنیوز، در روزهای اخیر، محدودیت‌های تجاری از مسیرهای دریایی و هوایی فراتر رفته و مرزهای زمینی ایران را نیز تحت تأثیر قرار داده است؛ از توقف کامیون‌ها و محموله‌های ایرانی در مرز پاکستان تا اختلال در تردد از برخی گذرگاه‌های عراق و تجمع کامیون‌ها در مرزهای ترکیه.

در تازه‌ترین تحولات، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، با اشاره به وضعیت مرزهای زمینی تأکید کرده است که این مرزها با پیگیری‌های دیپلماتیک باز هستند و تردد در آن‌ها ادامه دارد. او همچنین با اشاره به انتشار اخبار مربوط به محدودیت‌های مرزی، از آمادگی دولت برای مواجهه با سناریوهای مختلف خبر داده است.

افزایش هزینه حمل‌ونقل دریایی از ۲۸۰۰ دلار به ۱۳۶۰۰ دلار

در همین رابطه، پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق بازرگانی تهران در گفتگو با اقتصادنیوز، با اشاره به آخرین وضعیت مرزهای تجاری ایران گفت تردد در مرزهای جاده‌ای و ریلی ادامه دارد، اما برخی مشکلات در مسیرهای تجاری همچنان پابرجاست. به گفته او، بخش عمده مشکلاتی که طی روزهای گذشته در برخی مرزها ایجاد شده بود، برطرف شده و در حال حاضر تنها مرز شلمچه با مشکل مواجه است.

سنندجی درباره وضعیت مرزهای زمینی ایران توضیح داد: در روزهای گذشته مشکلاتی در برخی مرزها وجود داشت که بخش عمده آن برطرف شده است. در حال حاضر، تردد در مرزهای جاده‌ای و ریلی برقرار است و تنها یکی از مرزهای ایران با عراق، یعنی شلمچه، همچنان با مشکل مواجه است. امیدواریم این مرز نیز باز شود تا جابه‌جایی کالا با سهولت بیشتری انجام بگیرد.

نایب‌رئیس اول کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی ایران، با اشاره به محدودیت‌های ایجادشده در مسیرهای تجاری کشور می‌گوید بسته‌شدن یا محدودشدن مسیرهای قانونی تجارت، هزینه واردات را به‌شدت افزایش داده و تأمین کالاهای موردنیاز کشور را با چالش جدی مواجه کرده است.

او با اشاره به سهم حمل‌ونقل دریایی در تجارت کشور گفت بیش از ۷۰ تا ۷۵ درصد کالاهایی که جابه‌جا می‌شوند، از طریق دریا انتقال پیدا می‌کنند. به همین دلیل، محدودیت در این بخش بر روند ورود کالا به کشور تأثیر می‌گذارد و لازم است برای انتقال کالاها از مسیرهای موجود برنامه‌ریزی شود.

رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق بازرگانی تهران با اشاره به اولویت‌های وارداتی کشور اظهار کرد: در شرایط فعلی، کالاهای اساسی در اولویت قرار دارند و پس از آن، دارو و کالاهای مورد نیاز کارخانه‌ها اهمیت دارند. برای تأمین و ورود این کالاها نیز برنامه‌ریزی‌هایی در حال انجام است تا نیازهای کشور از مسیرهای موجود تأمین شود.

سنندجی درباره وضعیت صادرات از مسیرهای زمینی و ریلی توضیح داد: در حال حاضر، برای صادرات از طریق مرزهای جاده‌ای و ریلی مشکلی وجود ندارد و امکان ارسال کالا به مقاصد مختلف فراهم است. برای مثال، صادرات به چین و کشورهای منطقه اوراسیا از این مسیرها قابل انجام است و روند کلی صادرات از طریق این مرزها با اختلال جدی مواجه نشده است.

او در عین حال به وضعیت صادرات به پاکستان اشاره کرد و گفت: صادرات به این کشور به دلیل مشکلات اخیر با توقف مواجه شده است که امیدواریم این مشکل برطرف شود و امکان ازسرگیری صادرات فراهم شود.

سنندجی درباره حمل‌ونقل هوایی نیز اظهار کرد: پروازهای مستقیم با مشکل مواجه شده‌اند و این مسئله بر ورود برخی کالاها، از جمله دارو، اثر گذاشته است. بخشی از داروهای مورد نیاز کشور از طریق پروازهای مستقیم وارد می‌شد و اکنون برای تأمین و انتقال این اقلام باید برنامه‌ریزی شود.

او با جمع‌بندی وضعیت مرزها گفت تردد در بیشتر مسیرها ادامه دارد، اما فشار بر شبکه جاده‌ای و ریلی افزایش یافته است.

او در ادامه تاکید کرد: امیدواریم مشکلات موجود هرچه سریع‌تر برطرف شود تا جابه‌جایی کالا در مرزها با سهولت بیشتری انجام بگیرد.

رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق بازرگانی تهران در تشریح هزینه‌های تحمیل‌شده به واردکنندگان گفت: هزینه حمل یک کانتینر ۴۰ فوتی از چین که پیش از این حدود ۲۷۰۰ تا ۲۸۰۰ دلار بود، اکنون به حدود ۱۳ هزار و ۶۰۰ دلار رسیده است.

او با اشاره به افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و زمان انتقال کالا افزود: این وضعیت هزینه‌های تجارت را بالا برده و زمان ترانزیت را نیز افزایش داده است. در نهایت، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل بر قیمت تمام‌شده کالاها اثر می‌گذارد و کالاهای اساسی نیز از این وضعیت تأثیر می‌پذیرند.

تغییر تأمین‌کنندگان در بازار عراق در کوتاه‌مدت بعید است

سنندجی در پاسخ به این پرسش که آیا محدودیت‌های تجاری ممکن است خریداران عراقی را به سمت تأمین‌کنندگان جایگزین سوق دهد، گفت: بعید می‌دانم این اتفاق در کوتاه‌مدت رخ دهد؛ زیرا ورود به بازارهای جدید، بازاریابی و ایجاد برند کار دشواری است.

او توضیح داد: وقتی خریداران سال‌ها با یک کالا یا برند مشخص همکاری کرده‌اند، معمولاً ترجیح می‌دهند فعالیت خود را با همان تأمین‌کننده ادامه دهند. با این حال، نباید اجازه داد مشکلات فعلی در بلندمدت به از دست رفتن بازارهای صادراتی ایران منجر شود.

تحریم‌ها هزینه تجارت را افزایش می‌دهند

رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق بازرگانی تهران درباره پیامدهای ادامه محدودیت‌های تجاری و احتمال تشدید تنش‌های ایران و آمریکا اظهار کرد: ایران سال‌هاست با تحریم‌ها مواجه است و فعالان اقتصادی نیز در همین شرایط برای ادامه فعالیت‌های خود برنامه‌ریزی می‌کنند.

به گفته او، تحریم‌ها هزینه‌ها را افزایش می‌دهند، زمان انتقال کالا را طولانی‌تر می‌کنند و برای اولویت‌بندی واردات و صادرات محدودیت به وجود می‌آورند. با این حال، فعالان اقتصادی تلاش می‌کنند با برنامه‌ریزی، مسیرهای تازه‌ای برای صادرات و واردات پیدا کنند.

سنندجی با اشاره به توانایی تجار ایرانی برای سازگاری با شرایط موجود افزود: ایرانی‌ها افراد باهوش و توانمندی هستند و می‌توانند مسیرهای جدیدی برای صادرات و واردات پیدا کنند. او ابراز امیدواری کرد که تحریم‌ها و شرایط موجود هرچه زودتر پایان یابد.

توقف بیش از ۴ هزار کامیون در مسیرهای مرزی ترکیه

سنندجی درباره وضعیت مرزهای ایران و ترکیه نیز گفت: در مرزهای بازرگان، سرو و رازی، به‌جز تجمع کامیون‌ها و کشنده‌ها، محدودیت دیگری اعلام نشده است. به گفته او، بیش از ۴ هزار کامیون و کشنده در این مسیرها متوقف هستند و مشکل فعلی، طولانی‌شدن توقف وسایل نقلیه در مرزهاست. در حال حاضر نیز محدودیت دیگری اعلام نشده است.

او در پاسخ به پرسشی درباره گزارش‌های مربوط به سخت‌گیری احتمالی ترکیه در زمینه الزامات مرتبط با گروه ویژه اقدام مالی (FATF) و مبادلات بانکی گفت از این موضوع اطلاعی ندارد و باید آن را بررسی کند.

سنندجی در ادامه، در پاسخ به این پرسش که اعمال محدودیت‌های احتمالی چه اثری بر تجارت خواهد داشت، اظهار کرد: هر تحریمی می‌تواند محدودیت‌هایی ایجاد کند و شرایط فعالیت تجار را دشوارتر سازد. با این حال، می‌توان با برنامه‌ریزی برای محدودیت‌ها راهکار پیدا کرد. امیدوارم این موضوع صحت نداشته باشد و اگر هم تأیید شود، برای آن برنامه‌ریزی لازم انجام شود.

توقف کانتینرهای ایرانی در پاکستان

سنندجی با اشاره به توقف کانتینرهای ایرانی در بنادر پاکستان، از پیگیری این موضوع با همکاری وزارت امور خارجه و سفارت ایران در پاکستان خبر داد.

او گفت اتاق بازرگانی تهران در تلاش است تا مشکل کانتینرهای متوقف‌شده در بنادر پاکستان را با همکاری وزارت امور خارجه و سفارت ایران در این کشور برطرف کند.

به گفته رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق بازرگانی تهران، براساس توافقات انجام‌شده با طرف پاکستانی، مقرر شده است فهرست صاحبان کالا در دو بخش شامل محموله‌های با مقصد ایران و محموله‌های دارای سایر مقاصد، شناسایی و از طریق وزارت امور خارجه به طرف پاکستانی ارسال شود.

سنندجی افزود: این فهرست‌ها به‌طور مرتب به‌روزرسانی می‌شوند و وضعیت محموله‌ها از طریق مراجع ذی‌ربط مورد پیگیری قرار می‌گیرد تا امکان تعیین‌تکلیف آن‌ها فراهم شود.

او با اشاره به اینکه مشکل موجود تنها به کانتینرهای متعلق به بخش خصوصی محدود نمی‌شود، اظهار کرد: علاوه بر کانتینرهایی که صاحبان آن‌ها از بخش خصوصی هستند، برخی محموله‌های فله‌ای نیز که پیش‌تر خریداری شده بودند، در بنادر پاکستان متوقف مانده‌اند.

سنندجی از صاحبان کالا خواست؛ برای پیگیری وضعیت محموله‌های خود از ظرفیت سازمان‌ها و نهادهای مرتبط استفاده کنند و موضوع را با همکاری وزارت امور خارجه و اتاق بازرگانی تهران پیش ببرند.

رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق بازرگانی تهران همچنین با اشاره به گزارش وزارت امور خارجه درباره وضعیت ترخیص کانتینرهای موجود در بنادر پاکستان گفت: پیش از ورود اتاق تهران به این موضوع، برخی شرکت‌های فاقد صلاحیت که از سوی پاکستان تأیید نشده بودند، با صاحبان کالا ارتباط گرفته و مبالغ هنگفتی را برای ترخیص محموله‌ها دریافت کرده بودند، اما اقدام مؤثری در این زمینه انجام ندادند.

بر این اساس، پیگیری دیپلماتیک، شناسایی صاحبان محموله‌ها و هماهنگی میان نهادهای مسئول از محورهای اصلی اقدامات اتاق بازرگانی تهران برای تعیین‌تکلیف کانتینرهای ایرانی متوقف‌شده در بنادر پاکستان است.