باید از سواد رسانهای سنتی به سمت سواد هوش مصنوعی و سواد الگوریتمی حرکت کنیم
رئیس پژوهشگاه فضای مجازی با تأکید بر ضرورت بازنگری در آموزشهای سواد رسانهای گفت: با گسترش نقش هوش مصنوعی و الگوریتمها در زندگی روزمره، باید از چارچوبهای سنتی سواد رسانهای فراتر برویم و سوادهای جدید را در برنامههای آموزشی مورد توجه قرار دهیم.
به گزارش ایسنا، حجتالاسلام میثم غلامی امروز در مراسم افتتاحیه هفته سواد رسانهای و اطلاعاتی ایران که در خبرگزاری ایکنا برگزار شد، با تأکید بر ضرورت بازنگری در آموزشهای سواد رسانهای، گفت: با گسترش نقش هوش مصنوعی و الگوریتمها در زندگی روزمره، لازم است از آموزشهای سنتی سواد رسانهای به سمت سواد الگوریتمی، سواد هوش مصنوعی و توجه به سازوکارهای شناختی و اقتصادی اثرگذار بر مصرف محتوا حرکت کنیم. وی اظهار کرد: در این دوره تلاش میکنم به چند نکته اشاره کنم که شاید برای برنامههای آموزشی سواد رسانهای مفید باشد. ممکن است برخی از این نکات با ساختار فعلی برنامهها متفاوت باشد، اما طرح آنها میتواند زمینهای برای بازاندیشی در این حوزه فراهم کند. ضرورت توجه به ابعاد شناختی در آموزش سواد رسانهای غلامی با اشاره به اهمیت ابعاد شناختی سواد رسانهای بیان کرد: در شرایط کنونی، لازم است از سواد رسانهای به سمت سوادهای دیگری حرکت کنیم که اهمیت بیشتری پیدا کردهاند. امروز هوش مصنوعی و الگوریتمها نقش جدی در فضای رسانهای دارند و موضوعات پیرامون این فناوریها نیز اهمیت بیشتری یافتهاند. وی افزود: یکی از ابعادی که باید در آموزش سواد به آن توجه کنیم، بُعد شناختی است. باید بررسی کنیم که افراد چگونه اطلاعات را دریافت میکنند، چگونه به آن توجه نشان میدهند و چه عواملی بر درک و برداشت آنها از محتوا تأثیر میگذارد. در دورههای آموزشی نیز لازم است این موضوعات بهطور جدی مورد توجه قرار گیرند. الگوریتمها چگونه بر توجه و رفتار کاربران تأثیر میگذارند؟ رئیس پژوهشگاه فضای مجازی با اشاره به نقش ساختارهای قدرت در تعیین محتوای در معرض دید کاربران گفت: موضوع مهم دیگر این است که چه کسی تصمیم میگیرد ما چه محتوایی را ببینیم. در اینجا، بحث اقتصاد توجه و سازوکارهای اثرگذار بر انتخاب و نمایش محتوا مطرح میشود. غلامی ادامه داد: در جریان جنگ قبلی، حجم زیادی از محتوا در بسترهای انتشار و شبکههای اجتماعی منتشر و میان کاربران دستبهدست میشد. باید بررسی کنیم که چه ساختاری این محتوا را تولید یا توزیع کرده و آیا هدف آن تأثیرگذاری بر احساسات و رفتار جامعه بوده است یا خیر. وی با اشاره به نقش الگوریتمها در این فرایند اظهار کرد: برای مثال، در برخی دورهها میزان خشم اجتماعی افزایش پیدا میکند و در چنین شرایطی، الگوریتمها میتوانند نقش جدی در انتشار و برجستهسازی محتوا ایفا کنند. بنابراین، در آموزش سواد رسانهای باید به ساختارهای قدرت و سازوکارهایی که تعیین میکنند چه محتوایی در معرض دید افراد قرار گیرد، توجه ویژهای داشته باشیم. سواد رسانهای باید به تقویت قدرت ارزیابی و انتخاب منجر شود رئیس پژوهشگاه فضای مجازی با تأکید بر اهمیت کنشگری کاربران گفت: سطح دیگری که باید در آموزش سواد به آن توجه کنیم، توانایی افراد برای ارزیابی و انتخاب آگاهانه است. پرسش این است که آیا افراد هر محتوایی را که در معرض آن قرار میگیرند، بدون ارزیابی میپذیرند و بر اساس آن رفتار میکنند یا خودشان درباره محتوای دریافتی تصمیم میگیرند. وی افزود: افراد باید بتوانند محتوایی را که میبینند ارزیابی کنند و درباره میزان توجه به آن تصمیم بگیرند. این توانایی اهمیت زیادی دارد؛ چراکه سواد رسانهای صرفاً به دریافت اطلاعات محدود نمیشود، بلکه باید به تقویت قدرت تشخیص، انتخاب و کنشگری آگاهانه نیز منجر شود. سواد هوش مصنوعی؛ ضرورت تشخیص پاسخهای نادرست و متقاعدکننده غلامی با اشاره به گسترش استفاده از هوش مصنوعی در زندگی روزمره گفت: یکی دیگر از موضوعات مهم، سواد هوش مصنوعی است. برای مثال، اخیراً کودکی حدوداً ۱۰ ساله از من درباره موضوعی مرتبط با معماری سؤال کرد و پاسخی که هوش مصنوعی به او داده بود، کاملاً نادرست بود. این مثال نشان میدهد که حتی کاربران کمسنوسال نیز با پاسخهای تولیدشده توسط این فناوری مواجهاند و ممکن است تحت تأثیر آنها قرار گیرند. وی ادامه داد: مسئله این است که پاسخ هوش مصنوعی ممکن است بسیار منظم، ساختارمند و قانعکننده ارائه شود و همین ویژگی باعث شود مخاطب آن را باور کند؛ حتی اگر اطلاعات ارائهشده نادرست باشد. در چنین شرایطی، باور فرد ممکن است تحت تأثیر محتوایی قرار گیرد که از نظر ظاهری معتبر به نظر میرسد، اما صحت ندارد. رئیس پژوهشگاه فضای مجازی با اشاره به تجربه استفاده از هوش مصنوعی در حوزه مشاوره گفت: امروز بخشی از افراد پیش از مراجعه به مراکز مشاوره، با هوش مصنوعی گفتوگو میکنند. این مسئله نشان میدهد که هوش مصنوعی به یکی از منابع دریافت اطلاعات و پاسخگویی به پرسشهای مردم تبدیل شده است.
وی تأکید کرد: بنابراین، لازم است افراد یاد بگیرند که آیا پاسخ ارائهشده توسط هوش مصنوعی واقعاً به مسئله آنها مرتبط است، آیا میتوان به آن اعتماد کرد و آیا اطلاعات ارائهشده نیازمند بررسی و راستیآزمایی است یا خیر. صرفاً منظم و ساختارمند بودن یک پاسخ، به معنای درست بودن آن نیست. عبور از سواد رسانهای سنتی به سواد الگوریتمی و هوش مصنوعی غلامی گفت: اگر در دورههای آموزشی سواد رسانهای به لایههای جدیدی مانند سواد توجه، سواد الگوریتمی و سواد هوش مصنوعی نپردازیم، همچنان درباره مفاهیم و مسائل قدیمی گفتوگو خواهیم کرد و از پاسخگویی به نیازهای جدید مخاطبان بازمیمانیم. وی در پایان خاطرنشان کرد: همانطور که در سایر نقاط جهان نیز توجه به این موضوعات افزایش یافته است، ما هم باید در محتوای آموزشی خود بازنگری کنیم و از چارچوب سنتی سواد رسانهای فراتر برویم. لازم است سواد الگوریتمی و سواد هوش مصنوعی را جدی بگیریم تا افراد بتوانند در مواجهه با محتوای تولیدشده و توزیعشده به کمک فناوریهای جدید، آگاهانهتر تصمیم بگیرند.
تا این لحظه منبع مستقل دیگری این خبر را منتشر نکرده است.
بررسی خودکار: مقایسه با خبرهای ۷۲ ساعت اخیر منابع دیگر و اعتبار پایهی منبع؛ جایگزین داوری انسانی نیست.منبع: ایسنا