آسیب‌دیدگی ۲۸ شرکت زیرمجموعه شستا در جنگ/ حضور در بازارهای خارجی و سوددهی بالا در بورس
مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا) با اشاره به تأثیر شرایط جنگی بر فعالیت بنگاه‌های اقتصادی زیرمجموعه این مجموعه گفت: در جریان حملات و آسیب‌های ناشی از شرایط جنگی، ۲۸ شرکت شستا با درجات مختلفی از خسارت مواجه شدند؛ به‌گونه‌ای که میزان تأثیرپذیری آنها بین پنج تا ۱۰۰ درصد برآورد شده است.
به گزارش ایسنا، محمدرضا سعیدی با بیان اینکه تداوم تولید در چنین شرایطی نیازمند حفظ منابع مالی شرکت‌هاست، اظهار کرد: با وجود نیازهای مالی سازمان و ذی‌نفعان، تصمیم گرفتیم تمام سود قابل تقسیم شرکت‌های تابعه را توزیع نکنیم و بخشی از آن را برای تأمین مواد اولیه و پشتیبانی از فعالیت‌های تولیدی نگه داریم. به گفته سعیدی، در صورت تقسیم این منابع، رقم سود توزیع‌شده می‌توانست ۶۸ درصد افزایش یابد، اما اولویت مجموعه، تقویت بنیه مالی شرکت‌ها و فراهم کردن امکان ادامه فعالیت آنها بوده است. مدیرعامل شستا همچنین عملکرد شش‌ماهه شرکت‌های تابعه را مورد اشاره قرار داد و گفت: نتایج نیمه نخست سال نشان‌دهنده راندمان مناسب شرکت‌هاست و تصمیم اتخاذشده درباره سود نیز با هدف حفظ نقدینگی و افزایش ظرفیت عملیاتی آنها بوده است. بازده هلدینگ‌های شستا بالاتر از متوسط بازار سرمایه سعیدی در تشریح معیارهای سنجش عملکرد شرکت‌ها، بازده کل سهامدار یا TSR را یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی دانست و توضیح داد: این شاخص علاوه بر تغییرات قیمت سهام، سود نقدی پرداخت‌شده به سهامداران را نیز در محاسبه بازده سرمایه‌گذاری لحاظ می‌کند؛ بنابراین نمی‌توان عملکرد شرکت‌ها را صرفاً با میزان سود ثبت‌شده سنجید. وی با اشاره به نتایج ارزیابی شستا بر مبنای این شاخص افزود: مقایسه بازده این مجموعه با میانگین بازار سرمایه نشان می‌دهد شستا در دوره مورد بررسی عملکرد بالاتری داشته است. این مجموعه در ۲۱ صنعت فعالیت دارد و با وجود تأثیرپذیری از شرایط عمومی بازار، توانسته نتایج مطلوب‌تری نسبت به متوسط بازار ثبت کند. مدیرعامل شستا با اشاره به وضعیت هلدینگ‌های تخصصی زیرمجموعه گفت: تاپیکو، سیتا، تیپیکو، تاصیکو و صبا از جمله هلدینگ‌هایی هستند که در دوره مورد بررسی عملکرد مناسبی داشته‌اند و برخی از آنها در جمع شرکت‌های برتر بازار سرمایه قرار گرفته‌اند. سعیدی ادامه داد: شرکت‌های زیرمجموعه شستا در مقاطع اخیر توانسته‌اند رتبه‌هایی از اول تا نهم را در رقابت با سایر شرکت‌های بازار سرمایه به دست آورند که این موضوع از بهبود عملکرد و بهره‌وری در بخش‌های مختلف مجموعه حکایت دارد. حضور در بازارهای خارجی با وجود شرایط جنگی مدیرعامل شستا، گسترش فعالیت‌های بین‌المللی و توسعه نوآوری را از رویکردهای اصلی این مجموعه عنوان کرد و گفت: این دو محور از ابتدا در برنامه‌های شستا مورد توجه بوده و همچنان به‌عنوان اولویت‌های مجموعه دنبال می‌شوند. وی با اشاره به تجربه ورود برخی شرکت‌های تابعه به بازارهای خارجی در دوره اخیر اظهار کرد: تعدادی از شرکت‌های زیرمجموعه برای نخستین بار و هم‌زمان با دو جنگ اخیر، وارد بازارهای بین‌المللی شدند. این تجربه نشان داد که حتی در شرایط دشوار نیز می‌توان مسیر توسعه بازارهای خارجی را دنبال کرد. سعیدی با قدردانی از مدیران شرکت‌های تابعه خاطرنشان کرد: برنامه توسعه بازارهای بین‌المللی متوقف نخواهد شد و در کنار آن، تقویت نوآوری و افزایش قدرت رقابت شرکت‌ها نیز با جدیت دنبال می‌شود. پایش عملکرد شرکت‌ها در سامانه سروش سعیدی در بخش دیگری از سخنان خود، شفافیت در عملکرد شرکت‌ها و پاسخگویی به سهامداران را از الزامات مدیریت شستا دانست و گفت: اعتماد سهامداران برای این مجموعه اهمیت اساسی دارد و تحقق آن مستلزم ارائه اطلاعات شفاف و پاسخگویی مناسب در سطوح مختلف شرکت‌هاست. وی از ایجاد سامانه «سروش» در سال ۱۴۰۴ خبر داد و اظهار کرد: این سامانه به‌منظور ارزیابی و رصد شاخص‌های شفافیت در شرکت‌های زیرمجموعه طراحی شده است تا وضعیت آنها در این حوزه به‌صورت مستمر مورد بررسی قرار گیرد. مدیرعامل شستا با اشاره به الزامات سازمان بورس در زمینه حکمرانی شرکتی توضیح داد: ۴۴ بند در این حوزه از سوی سازمان بورس تعیین شده که با همکاری معاونت امور شرکت‌ها و نظارت بر شرکت‌های شستا و هلدینگ‌های تخصصی، به شاخص‌ها و چک‌لیست‌های قابل ارزیابی تبدیل شده‌اند. هدف از این اقدام، پیگیری اجرای الزامات یادشده در تمامی هلدینگ‌های مجموعه است. وی اجرای ضوابط حاکمیت شرکتی، رعایت الزامات افشای اطلاعات، توسعه کنترل‌های داخلی و سنجش عملکرد شرکت‌ها از منظر شفافیت را از دیگر برنامه‌های شستا عنوان کرد و افزود: مجموعه این اقدامات با هدف بهبود نظام اداره شرکت‌ها و افزایش اعتماد سهامداران دنبال می‌شود.
از بنگاه اقتصادی تا بخشی از زیرساخت زندگی مردم سعیدی در تشریح نقش این مجموعه در اقتصاد کشور اظهار کرد: شستا با در اختیار داشتن ۱۷۶ شرکت در قالب هلدینگ‌های تخصصی، مجموعه‌ای متنوع از فعالیت‌های اقتصادی را مدیریت می‌کند که حاصل آن تولید ۱۶۴۱ محصول است. وی با بیان اینکه فعالیت شستا را نمی‌توان صرفاً با میزان سودآوری آن سنجید، گفت: محصولات شرکت‌های این مجموعه در بخش‌های مختلف زندگی مردم حضور دارند و به همین دلیل، شستا علاوه بر مأموریت اقتصادی، در ارتقای کیفیت زندگی و کاهش مشکلات جامعه نیز مسئولیت دارد. سعیدی با اشاره به عملکرد شرکت‌های زیرمجموعه در شرایط بحرانی افزود: با وجود حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان مطالبات از بیمارستان‌ها، ۵۰ درصد داروی مورد نیاز بیمارستان‌های کشور از سوی مجموعه تأمین شد. همچنین در جریان جنگ ۱۲ روزه، حدود ۱۰ هزار و ۵۰۰ مسافر از طریق دریا جابه‌جا شدند؛ اقدامی که جزو مأموریت‌های مستقیم شستا نبود، اما با توجه به مسئولیت اجتماعی مجموعه انجام شد. وی ادامه داد: در مقطعی که حدود ۱۷ میلیون نفر در مناطق مختلف شمال کشور تحت تأثیر شرایط جنگی قرار گرفته بودند، شبکه توزیع مجموعه نیز متناسب با شرایط تغییر مسیر داد تا خدمات و نیازهای مورد نظر تأمین شود. مدیریت منابع و افزایش بهره‌وری در شرکت‌های تابعه مدیرعامل شستا با اشاره به روند رشد درآمد و سود این مجموعه گفت: بررسی عملکرد مالی شرکت‌ها نشان می‌دهد که در کنار افزایش درآمد، هزینه‌ها نیز رشد داشته‌اند، اما آنچه اهمیت دارد، مدیریت هزینه‌ها و تبدیل افزایش درآمد به سودآوری بیشتر است. وی با اشاره به افزایش سود تلفیقی شستا به ۱۳۴ همت اظهار کرد: این مجموعه در شرایطی به این سطح از سودآوری رسیده که با محدودیت‌های متعدد اقتصادی و عملیاتی روبه‌رو بوده است. بر همین اساس، ادعاهای مطرح‌شده درباره زیان‌ده بودن شستا با عملکرد مالی مجموعه همخوانی ندارد و پیش‌بینی می‌شود سودآوری آن در سال آینده نیز ۱۰۰ درصد افزایش یابد. سعیدی با تأکید بر اینکه ارزیابی شرکت‌ها باید بر مبنای شاخص‌های مشخص صورت گیرد، افزود: بازار سرمایه نسبت به عملکرد شرکت‌ها و دلایل فراز و فرود آنها حساس است و می‌توان از طریق شاخص‌های این بازار، وضعیت عملکرد بنگاه‌ها را بررسی کرد. نتایج به‌دست‌آمده نیز نشان‌دهنده عملکرد مناسب بخشی از شرکت‌های زیرمجموعه شستا در بازار سرمایه است. وی با اشاره به اینکه ارائه این آمارها به معنای نبود مشکل در شرکت‌ها نیست، تصریح کرد: در مجموعه‌های بزرگ اقتصادی حتماً کاستی‌هایی وجود دارد، اما وظیفه مدیریت، شناسایی این مشکلات و تلاش برای اصلاح و بهبود عملکرد است. اساس کار در حوزه بنگاه‌داری و حکمرانی شرکتی نیز همین موضوع است. معیارهای انتخاب مدیران؛ از تخصص و پاکدستی تا شجاعت در تصمیم‌گیری سعیدی در بخش دیگری از سخنان خود به معیارهای انتخاب و ارزیابی مدیران شرکت‌های تابعه اشاره کرد و گفت: دانش، مهارت مدیریتی، سلامت و پاکدستی از مهم‌ترین ویژگی‌هایی است که در انتخاب مدیران مورد توجه قرار می‌گیرد. علاوه بر این، هماهنگی میان مدیران در سطوح مختلف سازمان نیز اهمیت دارد؛ چراکه برخورداری از تخصص به‌تنهایی برای اداره یک مجموعه کافی نیست. وی افزود: در شرایط جنگی، شجاعت در تصمیم‌گیری نیز به معیارهای مورد توجه اضافه شد و مدیرانی که به دلیل پرهیز از پذیرش ریسک‌های ضروری، تصمیمات لازم را اتخاذ نمی‌کردند، مورد ارزیابی مجدد قرار گرفتند. مدیرعامل شستا با بیان اینکه تولید در مجموعه حتی برای یک روز نیز متوقف نشد، اظهار کرد: برای ارزیابی مدیران از ظرفیت کانون‌های ارزیابی استفاده شده است. پیش از انتصاب، شاخص‌هایی همچون توانایی کار گروهی، برنامه‌ریزی، قضاوت، تصمیم‌گیری و برخورداری از نگاه تجاری در افراد بررسی می‌شود. سعیدی با اشاره به هزینه‌های این فرآیند گفت: اجرای ارزیابی‌های تخصصی برای داوطلبان مدیریت، هزینه‌هایی برای مجموعه به همراه دارد، اما اداره بنگاه‌های تخصصی نیازمند استفاده از مدیران توانمند، متخصص، سالم و هماهنگ است و نمی‌توان در این زمینه از معیارهای حرفه‌ای صرف‌نظر کرد. وی همچنین به ترکیب هیئت‌مدیره شرکت‌ها اشاره کرد و گفت: در تعیین ترکیب اعضای هیئت‌مدیره تلاش شده است از سطوح مختلف تجربه مدیریتی استفاده شود؛ به‌گونه‌ای که افرادی با حدود پنج تا ۱۰ سال سابقه، ۱۱ تا ۲۴ سال تجربه و بیش از ۲۴ سال سابقه در کنار یکدیگر قرار گیرند. هدف از این ترکیب، ایجاد توازن میان تجربه، خلاقیت و نگاه مدیریتی است. سعیدی تأکید کرد: متناسب با ماهیت فعالیت هر شرکت، حضور مدیر مالی و افراد دارای تخصص مرتبط با صنعت نیز ضروری است و ترکیب مدیریتی باید با نیازهای واقعی بنگاه تناسب داشته باشد. بازسازی شرکت‌های آسیب‌دیده با رویکرد تاب‌آوری
مدیرعامل شستا با اشاره به خسارات واردشده به شرکت‌های زیرمجموعه در جریان جنگ و ناآرامی‌ها گفت: ۲۸ شرکت این مجموعه با درجات متفاوتی از آسیب مواجه شدند و میزان تأثیرپذیری آنها از پنج تا ۱۰۰ درصد متغیر بوده است. وی با اشاره به برخی مراکز و شرکت‌های آسیب‌دیده افزود: مرکز تحقیقات دارویی «نگین» از جمله مجموعه‌هایی بود که هدف حمله قرار گرفت. همچنین کشتی متعلق به شرکت اروندان، وابسته به کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، هدف اصابت ۲۱۰ موشک قرار گرفت و مجموعه مبین در عسلویه نیز از دیگر موارد مورد اشاره در جریان این تحولات بود. سعیدی با تأکید بر اینکه جنگ و ناآرامی‌ها نباید بهانه‌ای برای متوقف کردن فعالیت‌های اقتصادی باشد، اظهار کرد: رویکرد شستا در این دوره، بازسازی با محوریت تاب‌آوری بوده است؛ به این معنا که صرفاً به بازگرداندن وضعیت شرکت‌ها به شرایط گذشته اکتفا نشود، بلکه ظرفیت آنها برای مواجهه با بحران‌های احتمالی آینده نیز افزایش یابد. وی ادامه داد: تجربه جنگ ۱۲ روزه نشان داد که مجموعه‌ها به آمادگی بیشتری برای مواجهه با شرایط اضطراری نیاز دارند. در جنگ رمضان نیز تلاش شد با استفاده از تجربه قبلی، وظایف و موقعیت عملیاتی هلدینگ‌ها و شرکت‌های تابعه در کوتاه‌ترین زمان مشخص شود. مدیرعامل شستا با اشاره به تدوین دستورالعمل‌های عملیاتی در این زمینه گفت: برای هشت حوزه شامل عملیات، مالی، زنجیره تأمین، استراتژی، فناوری، تطبیق، مسئولیت اجتماعی و نیروی انسانی، برنامه‌های مرتبط با تاب‌آوری تعریف شده است. همچنین موضوعاتی مانند آمادگی، پاسخگویی و بازتوانی در این برنامه‌ها مورد توجه قرار گرفته‌اند. سعیدی افزود: فعالیت شرکت‌ها در حوزه‌هایی مانند دارو، سوخت، لاستیک، روغن و آرد از جمله خدماتی است که در شرایط بحرانی باید بدون وقفه ادامه یابد. به‌عنوان نمونه، در حوزه پالایش و تولید بنزین در خلیج فارس، روزانه حدود ۴.۷ تا پنج میلیون لیتر تولید انجام می‌شود که بخشی از نیازهای کشور را پوشش می‌دهد. وی با اشاره به آسیب‌دیدن برخی کارکنان مجموعه در جریان حوادث اخیر گفت: تعدادی از همکاران نیز در جریان انجام مأموریت‌های خود جانباز شدند و در مراسمی با عنوان «تولید زیر آتش» از آنها قدردانی شد. مدیرعامل شستا با بیان اینکه برنامه‌ریزی مجموعه صرفاً به شرایط جنگ محدود نشده است، اظهار کرد: برای سه وضعیت نه جنگ و نه صلح، جنگ تمام‌عیار و شرایط صلح برنامه‌ریزی شده است. با توجه به اینکه ممکن است فاصله میان این وضعیت‌ها بسیار کوتاه باشد، شرکت‌ها باید برای هر شرایطی از قبل آمادگی داشته باشند. افزایش نقش نفت ستاره خلیج فارس در سودآوری شستا سعیدی در ادامه به تغییرات مدیریتی و مالکیتی شرکت نفت ستاره خلیج فارس اشاره کرد و گفت: مدیریت و کنترل این شرکت اکنون در مجموعه شستا قرار گرفته است و این موضوع می‌تواند در افزایش درآمد و سود تلفیقی مجموعه اثرگذار باشد. وی با اشاره به عملکرد شش‌ماهه شرکت‌ها اظهار کرد: سود شش‌ماهه مجموعه که در سال گذشته حدود ۶۴ همت بود، در دوره مشابه امسال به حدود ۲۶۸ همت رسیده است. البته این ارقام مربوط به صورت‌های مالی حسابرسی‌نشده است. مدیرعامل شستا با بیان اینکه نفت ستاره خلیج فارس سهم قابل توجهی در این افزایش داشته است، افزود: این شرکت در شش‌ماهه سال گذشته حدود ۱۸ همت سود ثبت کرده بود، در حالی که سود آن در شش‌ماهه امسال به حدود ۱۷۱ همت رسیده است. وی ادامه داد: سایر بخش‌های مجموعه نیز بدون احتساب نفت ستاره خلیج فارس، از حدود ۴۵ همت سود در دوره مشابه سال گذشته به حدود ۹۷ همت رسیده‌اند که نشان‌دهنده رشد قابل توجه عملکرد آنهاست. سعیدی تأکید کرد: نفت ستاره خلیج فارس از این پس به یکی از بازیگران اثرگذار در درآمد و سودآوری شستا تبدیل خواهد شد و توسعه حضور شرکت‌های بزرگ و راهبردی در سبد دارایی‌های مجموعه نیز باید مورد توجه قرار گیرد. عرضه اولیه نفت ستاره خلیج فارس در انتظار هماهنگی سهامداران مدیرعامل شستا در پاسخ به پرسشی درباره زمان عرضه اولیه سهام نفت ستاره خلیج فارس در بازار سرمایه گفت: ما از عرضه سهام این شرکت در بورس استقبال می‌کنیم و آن را هم برای بازار سرمایه و هم برای ذی‌نفعان مفید می‌دانیم. نفت ستاره خلیج فارس ظرفیت تبدیل شدن به یکی از شرکت‌های مهم و اثرگذار بازار سرمایه را دارد. وی با اشاره به ضرورت طی شدن تشریفات قانونی و جلب موافقت سهامداران افزود: این شرکت سهامداران اصلی مختلفی دارد که از جمله آنها می‌توان به مجموعه تاپیکو و سازمان تأمین اجتماعی اشاره کرد. برای عرضه عمومی سهام، هماهنگی و همراهی سهامداران و تعیین میزان سهام قابل عرضه ضروری است.
خبر اصلی حاوی جزئیات آماری دقیقی (تعداد شرکت‌ها، درصد خسارت و درصد سود) است که در منابع دیگر ذکر نشده، اما فضای کلی تأثیر جنگ بر صنایع و فعالیت‌های شستا در خبر اول تأیید می‌شود.
همین رویداد در منابع دیگر:
- آسیب‌دیدگی ۲۸ شرکت زیرمجموعه شستا در جنگ/ حضور در بازارهای خارجی و سوددهی بالا در بورسمحتوا، اعداد و ادعاها کاملاً با خبر اصلی یکسان است.
منبع: ایسنا